Loading...

شوری خاک و آب در کشاورزی

شوری خاک و آب در کشاورزی

شوری خاک و آب در کشاورزی

شوری خاک و آب در کشاورزی : خاکی که مقدار نمک آن به حدّی است که برای گیاه مضر باشد، خاک شور نامیده می‌شود و آبی که نمک آن به حدیست که باعث افت و کاهش عملکرد محصول شود، آب شور نامیده می‌شود. شوری خاک Soil salinity را می‌توان توسط آبیاری سنگین با آب شیرین کاهش داد. در بسیار از زمین های جنوب تهران مانند کهریزک که دارای زمین ها شور هستند در پاییز با زمستان توسط آب سیلاب اقدام به نمک شویی زمین های بیابانی کرده و آن را تبدیل به زمین های قابل استفاده برای کشاورزی میکنند. در خاک شور ریشه، گیاه به سختی می‌تواند آب مورد نیاز خود را از خاک جذب کند. در خاک‌های شور، رشد گیاه به خاطر کم‌آبی (هر چند که خاک به اندازه کافی مرطوب باشد) کم شده و متوقّف می‌گردد.برای مقابله با شوری آب تغییر منابعی آبی می باشد. استفاده از گیاهان مقاوم به شوری طرح موفقی در مقابله با شوری نخواهد بود.

شوری خاک و آب در کشاورزی اهمیت بسیاری زیادی دارد. نباید قبل از آزمایش های لازم افدام به کشت و کار کنید. بر اساس این یافته ها میتوان محدوده های مجاز مصرف شوری آب و خاک برای تولید محصولات کشاورزی را افزایش داد و موارد کـاربرد بیشتری برای این آب ها فراهم کرد. با توجه به تحقیقات مزبور و مبانی مورد عمل مراجع معتبر جهـان، طبقـه بنـدی جدیـدی بـرای آبها از لحاظ شوری وجود دارد. گروه بندی مورد نظر در جدول زیر ارائه شده اسـت. همـانگونـه کـه جـدول زیر نـشان میدهد، در گروه نخست این طبقه بندی آبهای غیر شور قرار دارند. این گروه شامل آبهایی اسـت کـه محـدوده تغییـرات هـدایت الکتریکی آنها کمتر از ۷۰۰ میکرو زیمنس بر سانتیمتر از بوده و کاربردشان برای آبیاری محدودیتی ندارد و برای آنها مدیریت خاصـی به جز انجام صحیح عملیات آبیاری ضروری نیست. شوری این آبها در حدی انتخاب شده است که حتی بعد از افزایش غلظت نمک آنها در خاک تا دو برابر میزان اولیه، هنوز صدمه قابل توجهی به محصولات حساس به شوری وارد نیاید. در زمین های کشاورزی عوامل محدود کننده تعیین کننده عملکرد و کیفیت محصول نهایی می باشد. زمین شور یا آب شود یکی از عوامل محدود کننده ای می باشد که تولید محصول و کشاورزی را تحت تاثیر قرار میدهد.

معرفی انواع آبها از نظر درجه شوری

با این وجود، از آنجا که بـه هر حال مقداری نمک با آب وارد خاک میشود و بخش عمده آن در خاک باقی میماند، توصیه میشود که چنانچه بارندگی منطقـه مورد نظر کم است (۲۵۰mm> ) با انجام آبشویی زمستانه از انباشت نمک در منطقه ریشه جلوگیری گردد. در مناطقی با بارندگی هـای بیشتر احتمال آب شویی نمکها با آب باران زیاد است و بنابراین آبشویی اضافی ضروری نخواهد بود. همیشه و در همه حال برای تست آب و خاک اقدام کنید. تقسیم بندی آب های شور و شیرین در زیر آمده است. شوری خاک و آب در کشاورزی باید دقیقا تعیین شود و الا هماهنن تصویری که میبیند مزرعه و گیاهانی که کاشته اید آسیب خواهند دید و سرمایه مشا از دست خواهد رفت.

  • غیرشور: این آبها در هر نوع بافت خاک برای آبیاری همه گیاهان قابل استفادهاند. در شرایط بارندگی کـم، آبشویی زمستانه توصیه میشود.
  • کم شور: در خاک های دارای بافت سبک و متوسط بی خطرند. در خاکهای رسی، آب شویی نمک ها و زهکشی باید انجام شود.
  • لب شور: در خاک های سبک با یک بار آبشویی زمستانه همراه باشد. در خاکهای بافـت متوسـط و سـنگین آبشویی نم کها در هر نوبت آبیاری انجام شود و در این خاکها برای محصولات حساس به شوری به کار نرود. در مرحله جوانه زنی، حتی المقدور از آبهای غیر شور یا کم شور استفاده شود.
  • شور: فقط در موارد استثنایی (گیاهان یا ارقام مقاوم به شوری + خاکهای سبک با زهکشی خوب) یـا در شرایط اضطراری (خشکسالی) در دفعات کم استفاده از این آبها مجاز است.
  • ابرشور : غیرمجاز برای آبیاری

راهکارهایی برای کاهش شوری خاک

در زمان بکار بردن آب‌های شور، ضمن استفاده از ارقام مقاوم به شوری، از شستشوی خاک نیز نباید غافل شد. بهتر است در زمان آیش و یا زمانی که گیاه در حالت خواب به سر می‌برد با آبیاری سنگین، نمک‌های موجود در خاک سطحی را از دسترس ریشه‌ها دور کرد. با اینکه حلالّیت املاح در فصول گرم سال بیشتر می‌باشد، ولی بهتر است که عمل آبشویی در فصل زمستان صورت گیرد (به دلیل محدود بودن آب در فصل تابستان و همچنین تبخیر کم و نبودن اراضی زیرکشت گیاهان در فصل زمستان) با توجه به اینکه سبز شدن بذور در اراضی شور یکی از مشکلات اساسی است، پیش از عملیات آماده‌سازی زمین برای کاشت مجدد، باید «پیش آبیاری» یا آبیاری قبل از کشت انجام گیرد.

شوری خاک و آب در کشاورزیتاثیر آبیاری با آب شور

به­ طورکلی، آبیاری با آب شور باعث افزایش تقریباً دو برابری هدایت الکتریکی خاک در پایان فصل نسبت به شروع فصل و همچنین افزایش ۲۰ درصدی شوری خاک نسبت به شوری آب آبیاری میگردد. مقدار بیشتر رطوبت در شرایط شور به دلیل سهل‌الوصول نبودن و کیفیت پایین آن برای گیاهان زراعی کاربردی ندارد، ولی گیاهان شور زیست مانند ارزن پادزهری، کوشیا، و سالیکورنیا در تناوب با جو احتمالاً می‌تواند از رطوبت باقیمانده در خاک استفاده کرده و با مصرف آب کمتر، محصول قابل قبولی داشته باشد. شوری خاک مانع از جوانه زدن بذرهای گیاهان می‌شود، به طوری که در سطح یک مزرعه با خاک شور، قسمت‌های بدون بوته به چشم می‌خورد و بقیه بوته‌ها رنگ سبز ـ آبی تیره خواهند داشت. شوری خاک و آب در کشاورزی باعث برخی آسیب به مزرعه و گیاهان میشود در زیر برخی از تاثیرات مهم شوری آب و خاک آورده شده است.

  • شوری زیاد خاک باعث تغییر رنگ و سوختگی برگ‌ها و خشک شدن حاشیه آنها می شود و به عبارتی گیاه را مسموم می ‌کند.
  • به دلیل غلظت بالای نمک در خاک‌های شور، گیاهان نمی‌توانند به راحتی آب جذب کنند؛ در نتیجه، رشد آنها کم و یا متوقف می‌گردد.
  • برای استفاده‌ی صحیح از خاک‌های شور، باید متناسب با آن به کاشت گیاهان شوری‌پسند اقدام کرد.
  • هنگام کاشت بذر در زمین‌های شور، از کشت تک ردیفی بذر در وسط پشته‌ها خودداری کنید و به جای آن، دو ردیف بذر در دو طرف هر پشته بکارید.
  • بهترین جای کاشت بذر، در محل داغ آب پشته‌ها است تا بتوانند به آسانی جوانه بزنند؛ کمترین غلظت شوری در این مکان وجود دارد.
  • در خاک‌های شور باید مقدار آب آبیاری مصرف شده بیشتر از آب آبیاری خاک‌های غیرشور باشد؛ زیرا با این عمل، نمک‌های خاک آبشویی نمی‌شود.
  • حساسیت گیاهان دائمی مانند درختان میوه به شوری خاک، بیشتر از محصولات زراعی است.

روشهای تست و آزمایش شوری خاک و آب

برای تعیین شوری خاک در خانه و مزرعه میتوانید با مطالعه مقالات بخش خاک، سم و کود در سایت هربال مارکت روش های خانگی و آزمایشاهی اطلاعات بیشتری کسب کنید. شوری خاک و آب در کشاورزی در رتبه اولین انتخاب زمین در کشاورزی می باشد. هر کسی بدون بررسی درجه شوری خاک و آب اگر کشاورزی کند مطمئنا اگر از سابقه شوری زمین و آب مطمئن نباشد حتما متضرر خواهد شد.

تهیه و تنظیم

  • تهیه و تنظیم از هربال مارکت
  • انتشار این مقاله به هیچ وجه قانونی نمی باشد
  • عنوان مقاله: شوری خاک و آب در کشاورزی
  • نویسنده: مهدی قنبری
درباره مهدی قنبری

سلام خدمت همه فعالین حوزه گیاهان دارویی من مهدی قنبری کارشناسی ارشد گیاهان دارویی از دانشگاه تربیت مدرس تهران هستم. در مقطع کارشناسی از رشته باغبانی دانشگاه تبریز فارغ التحصیل شده ام. مدتی به عنوان مدیر مرکز خدمات تخصصی گیاهان دارویی فعالیت داشته ام و اکنون در زمینه بازاریابی و فروش و کشت و کار گیاهان دارویی فعالیت می کنم. مطمئنا تمام اطلاعات بدست آمده از تجارب مزرعه ای و بازاری خود را با قلم خود به اطلاع شما خواهم رساند امیدوارم که مورد پسندتان واقع گردد. منتظر نظرات سازنده شما برای بهبود وضعیت سایت هستیم. باتشکر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *