بیشتر
امروز شنبه ۵ اسفند ۱۳۹۶ شما در وب سایت هربال مارکت هستید

جینکو، گلوکز مغزی!

قدرت يادگيري، حافظه و بهبود وضعیت سیستم عصبی از مسائل مهم زندگي انسان­­ها بویژه در دنیای امروز محسوب می­شود. شناخت نه چندان کامل دانشمندان از این قوا در کنار شرایط پیچیده­ی کنترل آنها به جهت تاثیر فاكتورهاي محیطی و ژنی متعدد، تحقيقات مربوط به آنها را با پیچیدگی­های زیادی روبرو کرده است. این در حالی است که استفاده از مشتقات دارویي با منشا گياهي در درمان برخی از بيماري‎های مربوطه مانند ضعف در یادگیری و حافظه از جایگاه مناسبی در جامعه پزشکی برخوردار بوده و با گذشت زمان بر مصرف آن­ها افزوده می­شود. اما آیا تنها شناخت فیزیولوژی تاثیر دارو در بدن برای بررسی اثرات جنبی آن کافی به نظر می­رسد؟ در کنار فواید بسیار زیاد داروهای گیاهی، لازم است براي شناخت عوارض و چگونگي تأثير گیاهان دارویی، تحقيقات بيشتری انجام گیرد تا بتوان رفتار مناسبی برای درمان انواع بیماری‎های مرتبط بروز داد.

يكي از گياهان مطرح براي تقويت حافظه و جلوگيري از فراموشي ناشی از پیری (آلزايمر) جينكو مي­باشد كه خواص متعددي درباره تاثير مثبت آن بر حافظه ذكر گرديده است. این نوشتار، به معرفی این گیاه ارزشمند و  فواید دارویی آن می­پردازد:

ویژگی­ها

درخت جینکو تنها جنس و گونه گیاهی بازمانده از خانواده جینکو می­باشد. قدمت فسیل‎های یافت شده از برگ و تنه این درخت، به اوایل دوران ژوراسیک یعنی ۱۹۰ میلیون سال پیش بر می­گردد. در واقع بیش از ۲۰۰ میلیون سال است که این گیاه، به دلیل توانایی بالای آن در تحمل سختی­ها و شرایط تنش­زا، مقاومت در برابر آفات و بیماری­ها و نیز طول عمر قابل ملاحظه‎اش، پایدار مانده است.

درخت جینکو در زیستگاه بومی خود، تنها در تعداد کمي از رشته کوه­های شرق چین مشاهده می­شود. اما به طور وسیعی در چین، ژاپن و سایر نقاط دنیا کشت شده است. همچنین در ايالات متحده، مزرعه­ی بزرگی برای عرضه­ی عصاره­ی برگ این درخت تاسیس شده است. امروزه کشت درختان جینکو در پارک­های شهري کشورهایی همچون آمریکا و کانادا بسیار رایج می­باشد. نمونه­ای از این گیاه قديمي، در مقابل مسجد دانشگاه تهران نيز کشت شده است.

جینکو در تاریخ

جینکو در فرهنگ خاور دور، درختی مقدس بوده و هزاران سال است که به عنوان یک گیاه دارویی مورد استفاده قرار می­گیرد. در طب سنتی چین و ژاپن نیز قدمت استفاده از بذور و برگ­های این گیاه به هزاران سال قبل باز می­گردد.

اولین استفاده­ی دارویی درخت جینکو به ۲۸۰۰ سال پیش از میلاد مسیح ­بر می­گردد. در کتاب گیاهان دارویی چین، چگونگی درمان بیماری­های اعضای کاخ سلطنتی توضیح داده شده است. سابق بر این، از گیاه دارویی جینکو به خصوص در بیماری آلزایمر و دمانس مغزی (واژه دمانس برای تعريف انواع مختلف بيماري‏هاي مغزي كه در نظم كاركرد مغز اختلال ايجاد مي­كنند و معمولاً پيش­رونده و از بين برنده مي­باشند، بکار می­رود) استفاده می­شده است. اما امروزه داروهایی از گیاه جینکو به شکل کپسول، قرص یا شربت تولید شده است که در درمان مشکلات گردش خون سرخرگی، تصلب شرایین مغزی، ادم مغزی (افزایش بیش از حد فشار مویرگی یا آسیب به جدار مویرگ‏ها و نشت مایع به درون بافت مغز که موجب از بین رفتن پمپ سدیم و کاهش اکسیژن رسانی به مغز می­شود)، نارسایی عروق مغزی، ناشنوایی گوش داخلی، کاهش بینایی و شنوایی در اثر نارسایی عروق، اختلال در حافظه یا قدرت تمرکز، لنگی متناوب پاها در نتیجه انسداد عروق و نرسیدن خون کافی به آنها، رتینوپاتی (اختلال در شبکیه چشم)، سرد شدن انتهای دست‎ها و پاها به دلیل نرسیدن خون کافی به رگ‏های محیطی، تضعیف حافظه کوتاه مدت، زنگ زدن گوش­ها (با منشاء عروقی)، و بیماری‏های عروقی و سرگیجه (با منشاء عروقی) استفاده می­شود. برای آماده­سازی داروهای حاوی جینکو، در شرق، از عصاره و یا محلول شیمیایی برگ­ها استفاده می­شود. در واقع برگ­های این درخت از اجزاء فعال استفاده­ی دارویی به شمار می­روند.

مصرف جینکو

قسمت مورد استفاده‌ی جینکو، برگ‌های آن می‌باشد. ترکیبات موجود در گیاه دارویی جینکو جریان خون را در دستها و پاها افزایش داده و باعث بهبود کار مغز و تقویت حافظه­ی کوتاه مدت می­شود. همچنین خون رسانی را به مغز افزایش داده و باعث ورود قند بیشتر به سلولهای مغزی می­شود. از اثرات این تغییر می­توان به تقویت انتقال پیام­های عصبی اشاره کرد.

خواص آنتی اکسیدانی موجود در جینکو باعث کاهش ویسکوزیته خون، افزایش گشادی رگها، کاهش تخریب شبکیه چشم در نتیجه‎ی تخریب ماکولار (نوعی بیماری مزمن که باعث از بین رفتن دید مرکزی و نابینایی در افراد بالای ۶۰ سال می­شود) و جلوگیری از تاثیر فزاینده عدم خون­رسانی بر ناشنوایی در افراد می­شود. همچنین عصاره برگ جینکو دارای خواص ضد آلرژی، ضد آلزایمر، ضد آریتمی، ضد آرتریت، ضد آسم، ضد سرطان، ضد شکنندگی مویرگ‌ها، ضد تشنج، ضد افسردگی، ضد ادم (خیز)، ضد ورم، ضد جنون (ضد دیوانگی)، ضد کم خونی، ضد اکسیدان، ضد کرم، ضد­عفونی کننده، ضد اسپاسم، ضد سرفه، کاهش دهنده‌ی اضطراب، قابض، بازکننده‌ی برونش‌ها، محافظ قلب، تشنج آور، کاهش­دهنده‌ی چربی خون، افزایش دهنده‌ی حافظه، محافظ اعصاب، محرک گردش خون مغزی، محافظت کننده از اثرات مضر اشعه‌ها و جلوگیری کننده از لخته شدن خون را دارا می­باشد.

در انواع بیماری‎های عصبی، مانع از آسيب اكسيداتيو ميتوكندري­ها شده و از مرگ سلولي جلوگيري مي­كند. همچنین مي­تواند اثرات مفيدي در بيماري‎هاي دژنراتيو (تخریبی) عصبي داشته باشد. گزارشاتي درباره تأثير جينكو بر تقويت حافظه از طريق تداخل عمل با ميانجي­هاي عصبي نيز ارائه شده است. از طرفي بررسي مطالعات باليني در مورد تاثير جينكو بر داوطلبان زن سالم نشان داد كه گرچه مصرف عصاره بي‎ضرر و عوارض جانبي ندارد ولي در افزايش حافظه موثر نمی­باشد. نتايج تحقيقات سولومون و همكاران نشان داد كه مصرف جينكو در افراد سالم ميانسال موجب افزايش توجه و تمركز نشده و حافظه و يادگيري را تسهيل نمي­كند. تحقیقات کندی و همکاران نشان داد كه مصرف حاد عصاره جينكو در مقادير بالا موجب افزایش سرعت توجه در داوطلبان جوان سالم می­گردد و روي ساير فاكتورهاي شناخت مانند تمركز، سرعت يادگيري و كيفيت يادگيري اثرات مثبت و منفي وابسته به مقدار و زمان ديده شده است.

ترکیبات ثانویه جینکو

برگها و میوه­های جینکو، مواد شیمیایی متنوعی از جمله ترپن­ها، فلاونوئیدها و اسیدهای آلی را ساخته و در خود ذخیره می­کنند. دو گروه ترپن­ها و فلاونوئیدهای موجود در برگ­های جینکو در صنایع دارویی از اهمیت فراوانی برخوردارند. مهمترین ترکیبات ترپنی را دی­ترپن لاکتون­ها (Diterpen lactons) مانند جینکولیدهای آ، ب و ث (Ginkgolides A,B,C) و سزکویی ترپن لاکتون­ها، مانند بیلوبالید (Bilobalide) تشکیل می­دهند. مقدار این مواد در برگ‏های درخت جینکو متفاوت و به شدت بستگی به مکان کشت و زمان برداشت آنها دارد. تحقیقات نشان می­دهد برگ­ها در اواخر تابستان از بیشترین مقدار و در فصل بهار از کمترین مقدار ترپن­ها برخوردار بوده و در فصل پاییز هنگامی که رنگ آنها زرد می­شود فاقد ترکیب­های ترپنی هستند.

فلاونوئیدها از جمله­ی دیگر ترکیبات موجود در گیاه جینکو بایولوبا می­باشند. ترکیب­های پلی­فنلی، دارای وزن ملکولی پایین هستند. گلیکوزید فلاونولها (Glycoside flavonols) از مهمترین ترکیبات فلاونوئیدی موجود در برگ­های جینکو بوده و از مهمترین این ترکیبات می­توان به روتین، ایزو کوئرستین (Iso – Quercetin) و کامفرول گلیکوزیدها (Kaempferol glycosides) اشاره کرد. همچنین، بی­فلاون­ها (Biflavone) از دیگر فلاونوئیدهای موجود در برگ جینکو می­باشد. از مهمترین این ترکیبات می­توان به آمنتوفلاون (Amentoflavone)، بیلوبتین (Bilobetine)، جینکوتین (Ginkgoetine) و سیادوژیتسین (Sciadopitysine) اشاره کرد. پروسیانیدین­ها نیز از دیگر اجزاء مواد موثره برگ جینکو هستند.

بر خلاف ترپن­ها، مقدار فلاونوئیدها در فصل پاییز هنگامی که برگ‎ها زرد می­شوند به حداکثر می­رسند. تحقیقات نشان می­دهد از آنجا که ترکیب­های ترپنوئیدی و فلاونئیدی اثر یکدیگر را تشدید می­کنند لذا در ساخت دارو همواره باید ۶ درصد ترپنوئید، ۲۴ درصد فلاونوئید و ۵ پی پی ام اسید آلی جینکول (Gingkol acid) وجود داشته باشد. از طرف دیگر دانه­های جینکو حاوی مقادیر مناسبی اسیدهای آلی جینکول، بیلوبول (Bilobole) و جینول (Ginol) می­باشد (امیدبیگی، ۱۳۸۹).

عصاره­ی برگ جینکو که اختصاراً به آن GBE  می­گویند شامل فلاون گلیکوزید، بیوفلاون، بیولوبالید و جینکولید می­باشد. گلیکوزیدهای فلاونوئیدی شامل کوئرستین، ۳- متیل کوئرستین و کمپ فرول می­باشند. این ترکیبات دارای خاصیت آنتی­اکسیدانی و از بین برندگی رادیکال­های آزاد می­باشند. جینکولیدها از خانواده­ی ترپن­های فعال زیستی بوده و از پوست ریشه و برگ­ها جداسازی می­شوند. به نظر می­رسد از جینکولیدهای موجود در عصاره­ی برگ­ها می­توان به منظور خواص محافظتی عصبی استفاده کرد. بیولوبالیدها از ترکیبات لاکتونی بوده و حاوی پروتئین­های محافظت کننده­ی نورونی هستند.

کاربردها­ی دارویی

از عصاره استخراج شده از برگ و میوه­های درخت جینکو به منظور استفاده از خاصیت آنتی میکروبی، ضد التهابی و در مواردی برای درمان آماس رگ­ها (حالتی مانند واریس که رگ‏ها خصوصا سیاهرگ­های اندام تحتانی توانایی خود را جهت ارسال خون با بالا از دست می­دهند) استفاده می­شود. امروزه عصاره استخراج شده از برگ جینکو به طور گسترده­ای جایگزین استفاده از برگ­های خام و کم اثر آن شده است. استفاده­ی دارویی از عصاره استخراج شده از برگ، سبب توسعه­ی عملکردهای مختلف دستگاه عصب مرکزی مثل حافظه­ی کوتاه مدت، تمرکز و هوشیاری، به خصوص در زمان پیری می­شود.

امروزه تحقیقات جدیدی بر روی عملکرد مغز و اعصاب محیطی آن، تحت تاثیر اثرات عصاره استخراج شده از برگ جینکو انجام شده است و نتایج آن به صورت ۴۰ آزمایش کلینیکی، منتشر شده است. این آزمایشات پیرامون میزان تاثیر عصاره استخراج شده از برگ بر اختلالات مغزی انجام شده است.

در تعدادی از آزمایشات بالینی، عصاره استخراج شده از برگ با استاندارد مشخص (با دوز ۱۲۰ میلیگرم در روز) به مدت یک هفته بر روی بیماران اختلالات مغزی مورد بررسی قرار گرفت. نتایج نشان دهنده وجود اثرات معنی­داری در بهبود بیماران بود. در مطالعه­ی دیگری، دارویی حاوی عصاره برگ جینکو بر روی ۴۸ بیمار در محدوده سنی ۵۱-۷۹ سال مورد آزمایش قرار گرفت. هدف از انجام چنین آزمایشی، بررسی میزان تاثیر عصاره برگ جینکو (۱۲۰ میلیگرم در روز) بر ادراک کلی (اداراک کلی مربوط به مخ بوده و بیشتر بیانگر قدرت پردازش انسان می­باشد) بود. نتایج نشان داد، دوره­ی درمانی این عصاره به طور قابل توجهی به زمان شناسایی کمتری در مقایسه با کنترل­ها احتیاج دارد. همچنین بررسی مصرف عصاره برگ جینکو بر روی سلامت کلی بیماران، حافظه­ی کوتاه مدت، سایر توانایی­های روحی و تمرکز نشان دهنده نتایج مثبتی بود.

در مطالعه­ای که برای بررسی تاثیر درمانی عصاره برگ جینکو بر اختلالات روانی طی دوران سالخوردگی انجام گرفت مشخص گردید عصاره برگ جینکو، بهبود قابل ملاحظه­ای را در عملکرد رفتاری و کلینیکی بیماران ایجاد می‏کند. این نتایج نشان دهنده بهبود تاثیرات ادراکی و رفتاری ناشی از مصرف عصاره برگ جینکو برای برخی از بیماری­های مغزی و روانی، به خصوص آلزایمر بود. همچنین ارزیابی تاثیرات عصاره برگ جینکو در بیماری آلزایمر و سایر بیماری­های مغزی و روانی بر روی ۲۱۶ بیمار، نشان داد افرادی که مقدار ۲۴۰ میلی‏گرم در روز عصاره برگ جینکو دریافت می­کنند، پس از گذراندن ۲۴ هفته به عنوان دوره­ی درمانی، تاثیرات مثبت و قابل توجه این عصاره را در هر دو فرم بیماری­های مغزی و روانی مشاهده می­کنند.

مکانیسم­های فارماکولوژیک

اساس تاثیرات دارویی عصاره برگ جینکو بر عملکرد مغز طی مطالعاتی که بر روی حیواناتی مانند موش صورت می‏گیرد، ارزیابی می­گردد. بدین صورت که جریان خون ورودی به مغز را (با بستن مسیر عبور جریان خون از سیاهرگ گردن) جهت ارزیابی اثر عصاره برگ جینکو کاهش می­دهند. در این حالت عصاره برگ جینکو از حیوانات در مقابل آسیب مغزی، محافظت می­کند. با بررسی سطح گلوکوز و آدنوزین تری فسفات (ATP) در نورون­های مغز می­توان به چگونگی تاثیر عصاره برگ جینکو پی­ برد.

در آسیب‏های مغزی، مغز توانایی جذب گلوکز را از دست می­دهد. از آنجا که فعالیت یکسری کانال‎ها وابسته به میزان آدنوزین تری فسفات می­باشد با افزایش این شکل از انرژی، فعالیت کانال‏ها افزایش پیدا کرده و متعاقبا کارایی مغز افزایش می­یابد. در مطالعه­ی دیگری نشان داده شد که آسیب نورون­های مغزی موش توسط سم نورونی، با کاربرد عصاره برگ جینکو کاهش می­یابد. با آسیب سلول‏های مغزی، جذب گلوکز کاهش یافته و میزان آدنوزین تری فسفات کاهش می­یابد در ادامه با کاهش میزان ATP پمپ پتاسیم از کار افتاده و پتانسیل عمل مغز کاهش می­یابد و مغز کارایی خود را به صورت ناقص از دست می­دهد. برای مثال بیمار دچار عارضه فراموشی می­شود ولی باقی فعالیت­های مغزی او ادامه دارد.

دانشمندان اثبات کرده­اند که می­توان تاثیرات حفاظت نورونی عصاره برگ جینکو را از روی تاثیرات بیوشیمیایی عناصر اصلی سازنده­ی عصاره­ پیش­بینی کرد. برای مثال به نظر می­رسد عامل افزایش جریان خون به مغز با کاربرد عصاره برگ جینکو مربوط به انبساط رگ‏ها توسط تحریک سنتز پروستوگلاندین باشد. یا به طور غیر مستقیم می­توان به تحریک آزاد شدن نوراپی نفرین اشاره کرد. نوراپی نفرین از بخش مرکزی غدد فوق کلیه ترشح شده و سطح انرژی بدن را افزایش می­دهد در واقع فرد را برای حالت گریز و ستیز آماده می­کند. به صورت دقیق­تر، عصاره برگ جینکو متابولیسم اکسیداسیون احیا را تقویت می­کند. همچنین ترکیبات دیگری مانند فلاون­های عصاره برگ جینکو، سبب کاهش پارگی مویرگ­ها و جلوگیری از کاهش خون مویرگی و ابتلا به ادم (آماسیدگی اندام انسان به خاطر افزایش غلظت نمک در خون و متعاقب آن افزایش جذب آب و متورم شدن اندام‎ها) می­شوند.

جینکولیدها به خصوص جینکولید ب مانع فعالیت فاکتور فعال­کننده­ی پلاکت­ها (PAF) می­شود. این فاکتور باعث تجمع پلاکت‎ها می­شود، اما جینکولیدها با افزایش سیالیت خون سبب افزایش گردش خون مغزی شده و از ایجاد لخته­ی خون جلوگیری می­کنند. بنابراین، احتمال سکته­ی مغزی نیز کاهش می­یابد. همچنین، پاف در هنگام زخم از سلول­های آسیب دیده، ترشح شده و باعث تجمع پلاکت‎ها می­شود.

از تاثیرات دیگر حفاظت نورونی به کمک عصاره برگ جینکو، خاصیت بالای آنتی­اکسیدانی آن می­باشد. این خاصیت به طور فعال، طی مدل­های متعددی از فشار اکسیداتیو، مورد بررسی قرار گرفته است. این بررسی­ها نشان می­دهد غشا ماکروفاژها و سلول­های پوششی عروق به عنوان سلول­های هدف، در معرض فشار اکسیداتیو، آسیب دیده و این آسیب باعث کاهش دوام سلول می­شود. در این بین، عصاره برگ جینکو غشاهای زیستی را از صدمه­ی اکسیداتیو محافظت کرده و به عنوان یک خورنده­ی اکسیژن رادیکال، از بین رفتن سلول­ها را کاهش می­دهد. به نظر می­رسد از انسداد سیاهرگی و آسیب­های اکسیداتیو مغز به دنبال کم خونی و سکته قلبی، با استفاده از عصاره برگ جینکو جلوگیری شود.

در مطالعه­ی دیگری، سلول­های نورون مغز موش را در معرض رادیکال هیدروکسیل قرار دادند. تحت تاثیر این تنش اکسداتیو، سلول­ها دچار مرگ برنامه­ریزی شده (آپوپتوز) شدند. مشاهدات نشان داد در صورت درمان موش­ها توسط عصاره برگ جینکو، مرگ سلولی متوقف و آسیب سلول­ها کاهش می­یابد.

تاثیر آنتی اکسیداتیو عصاره برگ جینکو بر موارد کم خونی قلبی نیز مورد بررسی قرار گرفته است. گروه درمانی مورد مطالعه بعد از استفاده از عصاره برگ جینکو، کاهش قابل ملاحظه­ای در شدت انقباض رشته­های بطنی مانند آریتمی­های اتفاق افتاده (غیرطبیعی بودن ریتم قلب)، از خود نشان دادند. این مطالعات ارزش پتانسیل عصاره برگ جینکو را در جلوگیری و درمان اختلالات مغزی و قلبی، روشن می­سازد.

خاصیت دیگر عصاره برگ جینکو، درمان بیماری وزوز گوش (Tinnitus)، می­باشد. گرچه ممکن است عصاره برگ جینکو در درمان برخی بیماری‎ها موثر باشد، اما با توجه به عوامل مختلف بیماری وزوز گوش، احتمال شکست در درمان نیز وجود دارد. با این حال نتایج موفقیت آمیزی برای درمان کم شنوایی از عصاره برگ جینکو منتشر شده است. توانایی درمان عصاره برگ جینکو در این بیماری مشابه توانایی آن در افزایش جریان خون به مغز و جلوگیری از آسیب اکسیداتیو مغز است.

همچنین در آزمایشی تجربی بر روی ۶۰ بیمار که سن آنها بین ۸۲-۴۷ سال بود، پس از یک دوره­ی درمان ۲۴ هفته‎ای از عصاره برگ جینکو (۱۲۰ میلی‏گرم در روز)، مسافت پیاده­روی بیماران مبتلا به بیماری‏های عروقی (که توسط آنژیوگرافی اثبات شده بود)، به طور قابل ملاحظه­ای افزایش یافته بود.

تمام تاثیرات مثبتی که توسط عصاره برگ جینکو در آزمایش­های مختلف مشاهده می­شود، بیشتر به علت ممانعت این عصاره از فعالیت فاکتور فعال­کننده­ی پلاکت­ها (پاف) است. پاف ملکولی برای انتقال سیگنال از سلول­های همجوار و همسایه به هم می­باشد و به عنوان یک هورمون فعالیت می­کند. در واقع عصاره برگ جینکو به علت فعالیت بازدارنده­ی جینکولید- ب از تجمع پلاکت­ها جلوگیری می­کند. این اتفاق بیشتر در افراد مسن دیده می­شود. به خاطر همین موضوع می­باشد که سکته­های مغزی در افراد مسن بیشتر می­باشد.

پاف تولید شده تاثیر زیادی در واکنش­های آلرژیک دارد. این امر بیانگر این است که پاف نقش مهمی در آسیب شناسی­هایی مثل بیماری آسم، بیماری‎های کلیوی و اختلالات دستگاه عصبی مرکزی بازی می­کند. به همین دلیل تاثیرات درمانی عصاره برگ جینکو می­تواند شامل جلوگیری از عملکرد پاف و کاهش جنبه­ی عفونی تعدادی از بیماری‎ها باشد.

به طور خلاصه عصاره برگ جینکو باعث افزایش جریان خون به سمت بافتها و ارگان­هایی مانند مغز و قلب، جلوگیری از آسیب اکسیداتیو رادیکال‏های آزاد به مغز و جلوگیری از نقش پاف در بروز بیماری‏های قلبی- عروقی، کلیوی، تنفسی و بیماریهای دستگاه عصبی می­شود.

این عصاره معمولا به صورت کپسول یا قرص­ فروخته می­شود. این عصاره شامل ۲۴ درصد فلاونوئید (به صورت فلاون گلیکوزید) و ۶ درصد ترپن می­باشد. عصاره برگ جینکو سال­هاست که از پرفروش­ترین داروها در اروپا به شمار می­رود. دو مدل از مصرف عصاره برگ جینکو وجود دارد. در نوع اول مقدار دوز دارو، ۱۲۰ میلی‏گرم در روز (در دوره­های درمان بالای ۶ هفته) و فرم دیگر استفاده­ی دارو به صورت زیر زبانی است که در هر تزریق ۴۰ میلی‏گرم به فرد بیمار تزریق می­شود.

عوارض جانبی

تعداد کمی از عوارض جانبی داروهای تهیه شده از عصاره برگ جینکو شناسایی شده است. از آن جمله می­توان به ناراحتی­های روده­ای، معدی، سردرد و واکنش­های حساسیت پوست اشاره کرد. اما این عوارض معمولا ناشی از مصرف طولانی مدت عصاره برگ جینکو برای درمان می­باشد. برای مثال در برخی از افراد مورد آزمایش، غده­های خونی (مصرف عصاره جینکو باعث کاهش پاف و در نتیجه عدم انعقاد کافی خون در محل زخم شده و باعث ایجاد غده­های خونی زیر جلدی می­گردد) مشاهده شده است و فرض بر این است که این اختلال به دلیل استفاده­ی طولانی مدت (بیش از ۲ سال) از داروی حاوی عصاره برگ جینکو بروز کرده است.

داروی حاوی عصاره برگ جینکو به دلیل تاثیر طولانی مدت بر غلظت پاف سبب افزایش زمان خون­ریزی می­شود. بررسی مسائلی از قبیل تداخل مصرف داروهای ضد انعقاد خون مانند آسپرین با داروهای حاوی عصاره برگ جینکو ضروری و لازم می­باشد. معمولا استفاده از آسپرین برای افراد کهنسال جهت افزایش سیالیت خون برای جلوگیری از سکته­های مغزی و قلبی توصیه می­شود اما برای افرادی که زخم معده دارند مصرف آسپرین بایستی بسیار کم باشد چرا که مانع از ترمیم بافت زخمی می­شود.

جینکو داروی بی­خطری می­باشد. در ۴۴ تحقیق که جمعا ۹۷۷۲ نفر در آن مورد آزمایش بودند، عوارض جانبی بسیار محدودی مشاهده شده که شامل ۲۱ مورد مشکلات روده­ای- معده­ای، هفت مورد سردرد و شش مورد گیجی بوده است. البته میوه­ی جینکو که از آن دارو تهیه نمی‌شود دارای عارضه‌ی جانبی از جمله التهاب از دهان تا مقعد، مشکلات روده­ای، معده­ای و عوارضی مانند سماق‌های سمی است. اگر جینکو بطور صحیح مصرف شود، اثرات جانبی آن خیلی کم است. ولی هرگاه شما مدتی بعد از مصرف جینکو علائم زیر را مشاهده کردید، فوراً مصرف دارو را قطع کرده و آن علائم را به پزشک خود اطلاع دهید.

  • واکنش حساسیت شدید مثل تب، تورم رگهای خونی، ادم یا خیز، درد عضلات یا مفاصل، خونریزی در چشم، خونریزی زیرپوستی، مشکلاتی در انعقاد خون. معمولاً رفع این اثرات جانبی نیاز به درمان پزشکی ندارد، ولی اگر این عوارض جانبی ادامه پیدا کرد یا تشدید شد، مصرف دارو را قطع کنید و به پزشک اطلاع دهید.
  • سردرد، بداخلاقی، تهوع، بی قراری و جوش از سایر عوارض جانبی استفاده بیش از حد از عصاره برگ جینکو می­باشند.

کلام اخر اینکه اگرچه نقش جينكو در بهبود حافظه در حيوانات آزمايشگاهي تا حدود زيادي مطرح شده است اما با وجود گزارشات متناقض و باتوجه به تركيب شيميايي پيچيده و متعدد بودن مكانيزم تاثير جينكو، تحقيقات در مورد مشخص كردن اساس فيزيولوژيكي تأثير جينكو بر روي يادگيري و حافظه به منظور رفع اين تناقضات همچنان ادامه دارد.

منابع مورد استفاده

  • امیدبیگی، ر. ۱۳۸۹٫ تولید و فرآوری گیاهان دارویی. انتشارات آستان قدس رضوی به نشر.
  • كيلاني، ت. ۱۳۸۰٫ جينكو درخت سلام. مجله پيام تيدي.
  • جان ای. هال. ۱۳۹۱، فیریولوژی پزشکی گایتون هال. انتشارات دانشگاه تهران.
  • معاضدي، الف.ع.، ابراهيمي، س. و چيني پرداز، ر.، ۱۳۸۰٫ اثر گلوكز بر فراموشي ناشي ازMK 801. فيزيولوژي و فارماكولوژي، ۶ (۲).
  • Das, A., Shanker, J., Nath, C. and Pad R.A., 2002. Comparative Study in rodents of standardazed exteract of bacopa monniera and Ginkgo biloba: anticolinesteraz and cognitive in hansing activity. Pharmacol Biochem Be, 73. 893-900.
  • Diamond, B., Shiflett, S., Feiwe, L., Matheis, R., Noskin, O., Richards, J. and Schoenberger, N., 2000. Ginkgo biloba extract: mechanisms and clinical indications. Arch Phys Med Rehab, 668-678.
  • Huang, S., Duke, R., Chebib, M., Sasaki, K., Wada, k. and Johnston, G., 2003. Bilobalide, a sesquiterpene trilacton from Ginkgo biloba, is an antagonist at recombinant alpha (1) beta (2) gamma (2L) GABA (A) receptors. Eur J Pharmacol, 464.1-80.
  • Heinerman, J. 1996. Heinerman’s Encyclopedia of Healing Herbs and Spices. Parker Publishing Co. West Nyack, NY, 255-257.

.

 

مطلب چه طور بود؟
892 بازدید مقالات مهدی قنبری شنبه ۵ اسفند ۱۳۹۶ بدون دیدگاه
مهدی قنبری
این نوشته توسط مهدی قنبری ارسال شده است.تعداد نوشته ها : 257
سلام خدمت همه فعالین حوزه گیاهان دارویی من مهدی قنبری کارشناسی ارشد گیاهان دارویی از دانشگاه تربیت مدرس تهران هستم. در مقطع کارشناسی از رشته باغبانی دانشگاه تبریز فارغ التحصیل شده ام. مدتی به عنوان مدیر مرکز خدمات تخصصی گیاهان دارویی فعالیت داشته ام و اکنون در زمینه بازاریابی و فروش و کشت و کار گیاهان دارویی و همچنین تولید خشکبار طبیعی فعالیت می کنم. مطمئنا تمام اطلاعات بدست آمده از تجارب مزرعه ای و بازاری خود را با قلم خود به اطلاع شما خواهم رساند امیدوارم که مورد پسندتان واقع گردد. منتظر نظرات سازنده شما برای بهبود وضعیت سایت هستیم. باتشکر
دیدگاه خود را بنویسید
بدون دیدگاه