اصول کشت و کار گیاهان دارویی 13

سلسله مقالات کشت و کار گیاهان دارویی

اصول کشت و کار گیاهان دارویی 13

اصول کشت و کار گیاهان دارویی 13 : در صورتی که نتوانستید شخم را در پاییز بزنید آن را در بهار بعد از گاورو شدن زمین انجام دهید. شخم برای شروع آماده‌سازی زمین ضروری می‌باشد. شخم باعث نرم‌شدن خاک و تهویۀ مناسب آن می‌شود. بعد از شخم، زمین تسطیح شده و به کمک نهرکن، کرت‌هایی به اندازۀ مناسب ایجاد می‌گردد. معمولاً کرت‌بندی بر اساس شیب زمین انجام می‌گیرد و نوعی تراس‌بندی می‌باشد. البته اگر زمین شما دارای شیب بیشتر از 3 درصد باشد باید در کرت‌بندی دقت بیشتری صورت گیرد. آنچه که در کرت‌بندی مهم می‌باشد آب‌خوری تمام سطح مزرعه با یک سرعت کم و یکنواخت می‌باشد. اگر کرت‌بندی و شیب‌بندی مناسب و درست نباشد جریان آب باعث شسته‌شدن خواهد شد.

  • بعد از کرت‌بندی نوبت به ایجاد جوی و پشته در زمین و داخل کرت‌ها می‌شود.
  • از آنجایی که اغلب کارهای زراعی در ایران توسط دست و ابزار ساده انجام می‌شود، کشاورز از بیل برای کرت‌بندی و ابزاری شبیه بیل که توسط دو نفر حمل میشود، استفاده میکند. بدین صورت که بیل توسط دسته‌ای که با طناب به بیل مسطحی وصل شده است کشیده شده و حالت جوی و پشته در مزرعه ایجاد می‌گردد. در زبان ترکی به این وسیله کردووار گفته میشود.

همچنین میتوانید از نهرکن مکانیکی که توسط تراکتور هندل میشود استفاده کنید. از آنجایی که فواصل کشت در هر گیاه دارویی متفاوت می باشد باید تنظیمات مربوط به نهرکن را قبل از عملیات نهرکنی تغییر دهید. برای مثال در کشت گیاه دارویی بادرنجبویه فواصل بین ردیف 50 سانتیمتر و عمق جوی و پشته در حدود 30 سانتیمتر می باشد بنابراین قبل از شروع عملیات نهرکنی از تنظیمات آن مطمئن شوید.

درواقع بعد از شخم و تسطیح زمین توسط تراکتور، با استفاده از نهرکن‌های کوچک‌تر و قابل تنظیم، جوی و پشته‌های طولانی در داخل زمین ایجاد می‌شود (فارو) به‌گونه‌ای که آب از یک طرف وارد شده و تا انتها مزرعه را آبیاری می‌کند. این روش از هزینه‌های کارگری کاسته و سرعت ایجاد و آماده‌سازی مزرعه بسیار افزایش می‌یابد. معمولاً در این روش و روش دستی، نیروی کاری باید تلاش کند فاصله ردیف‌ها و ارتفاع پشته‌ها را به‌صورت دقیق و منظم دربیاورد که همه جای مزرعه به‌صورت یکنواخت آماده شود و آبخوری یکسانی داشته باشد (شکل اول).

شکل اول: کشت نشای سنبل الطیب با روش غیرمستقیم و جوی پشته ای

اهمیت تراکم کشت در گیاهان دارویی

در گیاهان دارویی تراکم کشت اهمیت بالایی دارد. اگر بتوانیم بهترین تراکم را ایجاد کنیم، عملکرد بدون افت کیفیت بالا خواهدرفت. در گیاهان دارویی تراکم را بر اساس تعداد نشاء در متر مربع تعیین می‌کنند. بهترین تراکم در آویشن باغی بین 8-10 عدد نشاء در متر مربع می‌باشد. یعنی در هر هکتار حدود 80 هزار عدد نشاء. این تعداد می‌تواند دستخوش تغییراتی شود چرا که در کشت سطوح وسیع معمولاً راه‌های دسترسی به همۀ نقاط زمین قبل از کشت ایجاد می‌شود. بنابراین بهتر است تراکم را به متر مربع ذکر کنیم.

سعی کنید فاصله ردیف را 50 سانتی‌متر و فاصلۀ بوته‌ها روی ردیف را 20-25 سانتی‌متر در نظر بگیرید. این فواصل را رعایت کنید چرا که تغییر جزئی در این فواصل باعث می‌شود در سطح وسیع تغییرات بزرگی در تعداد نشاء لازم ایجاد می‌کند، اگر رعایت نکنید ممکن است درنهایت مجبور شوید هزینۀ بیشتری برای خرید نشاء صرف کنید. و اگر فواصل را بیشتر در نظر بگیرید تعدادی نشاء اضافه خواهیدآورد که آن نیز باعث هزینۀ اضافی می‌باشد. برای گیاهان دارویی مختلف فواصل کاشت متفاوتی می باشد.

آماده سازی زمین در آبیاری غرق آبی

برای آماده‌سازی زمین در حالت غرق‌آبی سعی کنید اصلاً با عجله کار نکنید. این مرحله بخشی از کار می‌باشد که باید با دقت بسیار بالا انجام گیرد. کج بودن زمین یا داشتن ابعاد ناموزون مسئلۀ مهمی نیست ولی اگر شیب زمین و کرت‌ها و جوی پشته‌ها درست نباشد تمام زحمات هدر خواهدرفت. قبل از ایجاد جوی و پشته، مسیرهای آبیاری را مشخص کنید. برای اینکه به‌صورت واضح با ایجاد جوی و پشته آشنا شویم به شکل‌های ترسیم شده دقت کنید (شکل دوم). در این تصویر فاصلۀ ردیف‌ها 50 سانتی‌متر می‌باشد و عمق جوی 25 سانتی‌متر می‌باشد. البته منظور ما این نیست که شما دقیق دقیق این اندازه‌ها را رعایت کنید درواقع منظور حفظ شرایط مطلوب مزرعه می‌باشد تا درنهایت بتوان محاسبات دقیق‌تری از میزان نشاء کاشته شده و هزینه‌های صورت گرفته و عملکرد محصول به‌دست آورد.

شکل دوم: فواصل جوی و پشته در روش کاشت جوی و پشته ای

نظم در مزرعه

شکل و نظم در مزرعه معیار بسیار مهمی در بهره‌وری می‌باشد. اگر در ابتدای احداث مزرعه نتوانیم نظم مزرعه را حفظ کنیم در طول فرایند داشت و برداشت و حتی در خود مرحلۀ کاشت نشاء دچار مشکل خواهیم شد. این مشکل گاهی با صرف هزینه‌های اضافی قابل جبران می‌باشد. ولی هدف ما بهینه کردن هزینه‌ها می‌باشد. بنابراین سعی کنید مانند یک کار بسیار دقیق تمام جزئیات را رعایت کنید. اگر فرضاً فواصل کشت یا ردیف‌ها را درست رعایت نکنید در کشت نشاء‌ و ایجاد تراکم مناسب به مشکل برخورد خواهید کرد. اگر عمق جوی و پشته در کل مزرعه یکنواخت نباشد گیاهان در مقدار آب دریافتی تفاوت داشته و خواهید دید که در برخی نقاط مزرعه رشد زیاد و در برخی نقاط رشد کم است. درواقع علت تجمع آب در برخی از مناطق مزرعه عملیات کم دقت آماده سازی زمین می باشد و آب در حین آبیاری با سرعت زیاد به همراه آبشویی در مناطق گودتر جمع شده و گاهی باعث می‌شود نتوانیم آبیاری را کنترل کنیم.

آنچه که مهم است تأمین شرایطی است که در آن گیاه دارویی مورد حمایت قرار گیرد. سال اول کشت بسیار اهمیت دارد و ما باید سعی کنیم نشاء از هر نظر حمایت شود تا در سال‌های بعد عملکرد خوبی داشته باشد. در بسیاری از موارد مشاهده شده است که عدم اجرای درست و دقیق کرت‌بندی باعث خشک‌شدن برخی نشاءها شده است. بسیاری از علاقمندان به تولید گیاهان دارویی در مورد خاک و کود دامی سؤال می‌کنند. که حتماً در مبحث عملیات خاکورزی و کوددهی توضیح داده خواهد شد.

ادامه بحث

اصول کشت و کار گیاهان دارویی 14

نکته مهم

ما در هربال مارکت یک سلسله از مقالات را منتشر میکنیم که در ادامه هم و در طول زمان منتشر میشوند. لذا اگر به دنبال مطالعه ادامه همین مقاله هستید بایستی این سلسله از مقالات را دنبال کنید تا رشته کلام حفظ گردد. برای دسترسی به این سلسله مقالات باید به بخش سلسله مقالات گیاهان دارویی مراجعه کنید.

تهیه و تنظیم

  • تهیه و تنظیم از هربال مارکت
  • انتشار این مقاله به هیچ وجه قانونی و انسانی نمی باشد
  • نویسنده: مهدی قنبری

 

1 thought on “اصول کشت و کار گیاهان دارویی 13

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *