بیشتر
امروز شنبه ۵ اسفند ۱۳۹۶ شما در وب سایت هربال مارکت هستید

ارسباران کجاست؟

928520425_g

ارسباران کجاست؟ ارسباران (Qaradagh، Qarājadāḡ، Arasbaran یا Qaraja dagh )، که قبلاً به نامهای قره داغ یا قره جه داغ  شناخته میشد، ناحیه کوهستانی وسیعی است در شمال استان آذربایجان شرقی، که از شمال کوه قوشا داغ  در جنوب اهر تا رود ارس گسترده است.  ارسباران در شرق با شهرستان مشگین‌شهر و مغان، در جنوب با شهرستان سراب، و در غرب با شهرستان تبریز و شهرستان مرند هم مرز است. گفته شده نام قره داغ به علت کثرت کوههای منطقه ساخته شده، بااین توضیح که قره درلسان ترکی برانبوهی، کثرت ودرهم تنیدگی دلالت می‌کند. در سال ۱۹۷۶، یونسکو ۷۲،۴۶۰ هکتار از اراضی‌ منطقه، در محدودهٔ ۳۸° ۴۰′ تا ۳۹°۰۸′ شمالی و۴۶°۳۹′ تا ۴۷°۰۲′ شرقی، را بعنوان ذخیره‌گاه زیست‌کره ثبت کرد. توصیف کلی یونسکو به این قرار است، این ذخیره‌گاه زیست‌کره در کوهستانهای قفقازی ایران نزدیک مرز کشور با جمهوری آذربایجان و ارمنستان قرار دارد. ناحیه، با قرار گرفتن در بین مناطق خزری، قفقازی و مدیترانه ای، کوههایی تا ارتفاع ۲۲۰۰ متر، علفزارهای آلپی، دشتهای نیمه‌خشک، مراتع و جنگلها، رودها و چشمه‌ها را شامل شده است. ارسباران محل زیست حدود ۲۳،۵۰۰ کوچ نشین است که عموما در مناطق حائل (buffer) و انتقالی (transition) ناحیه زندگی‌ می‌کنند. فعالیت‌های اقتصادی در زیستگاه کشاورزی، دامداری، باغبانی، زنبورداری، صنایع دستی‌ و گردشگری را شامل میشود، اما در بخشهای شهری فعالیتهای تجاری نیز در جریان است.

bghju

اعلام بخشی از ارسباران بعنوان زیست کره توسط یونسکو ٔبر پتانسیل توریستی منطقه صحه گذاشت.  زیبایی طبیعت ارسباران حتی نظر غربیانی را که منطقه را دیده اند بخود جلب کرده است. برای مثال، یک گردشگر کانادایی کلیبر را اینگونه توصیف می‌کند، شهری دورافتاده و خواب آلود در میا‌‌ن کوه‌های سر به فلک کشیده‌ای که قله‌هایشان در زیر مه‌ غلیظ از دیده پنهان شده اند. … مکانی است عالی‌؛ به طراوت و سر سبزی انگلیس و ورای ذهنیت ما از طبیعت کویری و خشک ایران.

زیست کره ارسباران علاوه بر آن كه تحت تاثير اقليم مديترانه اي است درشعاع اثر اقليم هاي خزري و قفقازي نيز قرار دارد و به دليل وجود اختلاف ارتفاع زياد، از آب و هوا و اقليم هاي متنوعي بر خوردار است . ميانگين بارش سالانه در ايستگاه هوا شناسي كليبر در يك دوره ۲۰ ساله ، ۴۶۱ ميليمتر بود. بارندگي نسبتا زياد در اين منطقه ، كه بيشتر به صورت برف است ، و تبخير كم آن باعث شده تا جويبارهاي زيادي از كوهستانهاي مرتفع آن سرچشمه گرفته و به داخل رود ارس وارد شوند.

از نظر جغرافيايي گياهي ارسباران محل بر خورد سه اقليم مختلف خزري، قفقازي و مديترانه اي است . شكل ظاهري و توزيع پوشش گياهي ارسباران قانونمندي خاصي دارد ، بدين ترتيب كه دامنه هاي جنوبي اصولا پوشيده از مرتع است و جنگل عمدتا در دامنه هاي شمالي و بين ارتفاعات ۸۰۰ متر تا حدود ۲۲۰ متر مشاهده مي شود و مناطقي با ارتفاع بيشتر از ۲۲۰۰ متر و كمتر از ۸۰۰ متر مرتعي است .  در پارک ملی ارسباران ۲۲۰ گونه پرنده، ۳۸ گونه خزنده، پنج گونه دوزیست، ۴۸گونه پستاندار (نظیر کل و بز، گراز، خرس قهوه‌ای، گرگ، «وشق» (سیاه‌گوش) و «پلنگ») و ۲۲ گونه ماهی شناخته شده است. از گونه‌های پرندگان بومی ارسباران می‌توان به «قره خروس قفقازی» کبک، دراج و قرقاول و انواع پرندگان شکاری و تعداد بی‌شماری پرندگان آبزی و خشکی‌زی اشاره کرد. «مارال»، گونهٔ منقرض شدهٔ منطقهٔ ارسباران نیز با انتقال هفت راس از پارک ملی گلستان در فضایی به وسعت هفت هکتار در مرکز تحقیقاتی آینالو رها شده و در حال احیا است. ارسباران صرف نظر از جاذبه‌های شکارگاهی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی به دلیل وجود گونه‌های گیاهی و جانوری کمیاب، چشم‌اندازهای بکر و وسیع و شکنندگی و آسیب‌پذیری بالای خود در سال‌های ۱۳۵۰ و ۱۳۵۲ شمسی ابتدا به عنوان منطقهٔ ممنوعه و سپس منطقهٔ حفاظت شده تحت حفاظت و نظارت اعلام شده و چندی پیش نیز به پارک ملی ارسباران ارتقا یافت.

در این میان جنگل‌های بلوط «ممرز» به همراه گونه‌هایی چون «کیکم»، «سماق»، «زرشک»، «انار وحشی»، سیب و گلابی وحشی، تمشک وزغال‌اخته معرف مناطق جنگلی متراکم با اقلیم مرطوب، حکایت از غنای جنگلی این منطقه می‌کنند. میوه جنگلی قره‌قات نیز در جنگل‌های ارسباران به وفور یافت می‌شود. به دلیل شرایط خاص و ویژهٔ اقلیمی و جغرافیایی، منطقهٔ ارسباران از پوشش غنی و متنوع گیاهی و قارچی برخوردار است. از میان دو هزار و ۴۰۰ گونه شناسایی شده در آذربایجان حدود هزار و ۴۰۰ گونه از مجموع آنها در جنگل‌های ارسباران زیست می‌کنند. طی سال‌های اخیر نیز دکتر محمدرضا آصف طی چند سال نمونه‌برداری مستمر و مداوم، قارچ‌های منطقه ارسباران را جمع آوری، شناسایی و بیش از ۲۵۰ گونه قارچ از منطقه گزارش کرده است.قارچ دنبلان در بیشه‌های منطقه ارسباران، مخصوصا در نزدیکی‌‌های روستای دریلو به وفور یافت میشود. قابل توجه است که دنبالان در زبان ترکی‌ به معنی‌ متورم میدهد؛ بدین ترتیب که این قارچ در حین رشد خاک‌های بالای خود را اند‌کی بالا می‌‌آورد و اهالی از همین نشانه‌ قارچ را پیدا می‌کنند. بعلاوه، همین نام با مسمی بر قدمت استفاده از این قارچ غذایی در منطقه ارسباران دلالت میکند.

یک تحقق اخیر سه نقطه را با بالاترین توانمندی گردشگری مشخص کرده است. این سه مکان، که در مجاورت جاده کلیبر – عاشقلو (مسیر عباس‌آباد-آینالو – وایقان) قرار گرفته‌اند، عبارتند از قلعه بابک، دره مکیدی و آینالو. البته، مکان‌های زیادی وجود دارند، که علیرغم شناخته بودن به مردم محل، هنوز مورد توجه گردشگران قرار نگرفته‌اند. برای مثال، زیارتگاه بابا سیف الدین تا قبل از تخلیه کامل روستای گرمناب مورد توجه اهالی، چه شیعه و چه اهل حق، قرار داشت. زوار در محیط سر سبز گوسفندی قربانی را کباب کرده و هنگام ترک محل از درختان دغدغان ریسمان‌های رنگی آویزان میکردنند. لیست دیگر زیارتگاه‌های منطقه در سایت‌های اینترنتی منتشر شده است.

ییلاقهای متعدد در مناطق کوهستانی علاوه بر زیبایی طبیعی‌شان فرصت مناسبی برای مشاهده فرهنگ عشایری فراهم می‌کنند. ییلاق ایل بسطاملو در مراتع بین روستای شجاع آباد و قلعه بابک (قلعه بذ)، کوههای روستای علی‌آباد (کلیبر), چپرلی و آقداش از دیدنی‌ترین ییلاقها هستند.

چشمه های آب گرم ارسباران در زمرهٔ‌ جاذبه‌های گردشگری هستند که اخیرا مورد توجه قرار گرفته اند. بنا به نوشته روزنامه دنیای اقتصاد، تاسیسات آب‌درمانی کلیبر که در تیر ماه ۱۳۹۲ راه اندازی شد، بزرگ‌ترین مجتمع آب درمانی کشور است. این مجتمع در نزدیکی‌ روستای متاللی احداث شده و شامل استخرهای سرپوشیده با سقف متحرک زنانه، مردانه، سونا و جکوزی، مجموعه رستوران، بوفه، کافی شاپ، سالن‌های ورزشی، بدنسازی، فضای بازی کودکان، رختکن‌های مجهز، پارکینگ و نمازخانه به علاوه واحدهای تجاری می‌باشد.

علأوه بر مورد فوق الذکر، تقریبا در هر آبادی ناحیه نوعی نشان اختصاصی (Landmark) وجود دارد. بعضی‌ از اینها می‌توانند جاذبه گردشگری داشته باشند. در اینجا سه‌ نمونه را ذکر می‌کنیم. ۱) یکی از دیدنی های کوانق درخت چنار کهنسال کاملا سر حالی، به قطر تقریبی سه‌ متر، است که که در ورودی روستا قرار دارد. به گفته اهالی این روستا این درخت قدمتی بیش از ۵۰۰ سال دارد. تصویر این درخت ضمیمه شده است. ۲) در قبرستان روستای صومعه درخت سرو عجیبی وجود دارد. این درخت کهنسال در تمام قسمت های تنه خود حتی شاخ های کوچک حالت پیچ خورده دارد و از سایر درختان سرو که در آن منطقه و قبرستان وجود دارند متمایز است.  درخت کهنسال بلوط در روستای چریق و درختان چنار کهنسال در روستاهای ی شاه‌حیدر ، مکیدی و طوعلی سفلی از دیگر جاذبه های منطقه حفاظت شده ارسباران محسوب می شوند.

210-859

.

مطلب چه طور بود؟
565 بازدید مقالات مهدی قنبری شنبه ۵ اسفند ۱۳۹۶ بدون دیدگاه
مهدی قنبری
این نوشته توسط مهدی قنبری ارسال شده است.تعداد نوشته ها : 257
سلام خدمت همه فعالین حوزه گیاهان دارویی من مهدی قنبری کارشناسی ارشد گیاهان دارویی از دانشگاه تربیت مدرس تهران هستم. در مقطع کارشناسی از رشته باغبانی دانشگاه تبریز فارغ التحصیل شده ام. مدتی به عنوان مدیر مرکز خدمات تخصصی گیاهان دارویی فعالیت داشته ام و اکنون در زمینه بازاریابی و فروش و کشت و کار گیاهان دارویی و همچنین تولید خشکبار طبیعی فعالیت می کنم. مطمئنا تمام اطلاعات بدست آمده از تجارب مزرعه ای و بازاری خود را با قلم خود به اطلاع شما خواهم رساند امیدوارم که مورد پسندتان واقع گردد. منتظر نظرات سازنده شما برای بهبود وضعیت سایت هستیم. باتشکر
دیدگاه خود را بنویسید
بدون دیدگاه