بیشتر
امروز پنج شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۶ شما در وب سایت هربال مارکت هستید

فصل کشت در نقاط مختلف ایران

فصل کشت در نقاط مختلف ایران : سلام و خسته نباشید. قبل از بیان هر مسئله باید بخاطر اعتمادی که به ما و مقالاتی که مینویسم دارید تشکر و قدردانی میکنم. امیدوارم که با دلگرمی شما بیش از این بتوانم در بیان مسائل مربوط به گیاهان دارویی و زمینه های مرتبط مقاله تالیف و در سایت قرار دهم تا شما عزیزان تولید کننده بتوانید از آنها استفاده کنید. در این مقاله میخواهم با در نظر گرفتن سوالات زیادی که در مورد فصل کشت هر منطقه در ایران چه زمانی می باشد؟ مباحث مهمی را مطرح و به بررسی دقیق آنها بپردازم. یقینا این اطلاعات از هیچ کتاب یا مقاله ای اخذ نشده است و همه متعلق به شما عزیزانی می باشد که در اقسی نقاط ایران به کشت و کار مشغول می باشید و وقتی تجربیات خود را با من در میان میگذارید نتیجه آن بعد از چند سال مجموعه ای از اطلاعات میشود که در قالب یک مقاله کامل و بی نقص تایپ و در اختیار سایر علاقمندان قرار می گیرد. متشکرم

فصل کشت چیست؟

به بیان ساده میتوان گفت فصل کشت به برهه ای از زمان در شروع بهار حقیقی گفته میشود که فاکتورهای دما، رطوبت و آب به اندازه ای مناسب و ایده آل هستند که بذر یا نشا به صورت طبیعی در آن با کمترین تنش و استرس شروع به رشد و نمو میکنند. در واقع فصل کشت از طبیعت وحشی الهام گرفته شده است. طبیعت وحشی به صورت کاملا دقیق و آگاهانه از نوع نباتی میداند که باید رشد را شروع کرده و با کمترین خطر حیات خود را حفظ کرده و آن را گسترش دهد.فصل کشت گیاهان دارویی

مثالهای زیادی از این رفتار طبیعی دیده میشود. برای مثال شما هنگامی که در طبیعت قدم میزنید به وفور مشاهده میکنید که در طول دو ماه فروردین و اردیبهشت گیاهان به صورت منظم و زمان بندی شده رشد خود را شروع میکنند این موضوع برای بذور گیاهان علفی بسیار رایج تر و مشهودتر است. من اغلب در فصل بهار در مراحل مختلف وجین علف های هرز مزرعه بادرنجبویه مشاهده کرده ام که علف های هرز در سه مرحله مختلف وجین کاملا با هم تفاوت دارند و کمتر پیش می آید که در دو مرحله وجین علف هرز تراکم گیاهان مشابه زیاد باشد و اغلب گیاه غالب هر وجین با گیاه غالب وجین بعدی فرق میکند. این همان فصل کشت یا فصل رشد در گیاهان مختلف می باشد.

به زبان خیلی ساده تر یعنی اینکه هر بذری مانند گیاهان یکساله مانند بابونه و گاوزبان اروپایی یا هر گیاهی چه در اندازه نشاهای علفی مانند مریم گلی و سنبل الطیب، چه در اندازه یک نهال چوبی مانند به لیمو یا لاواند و رزماری برای شروع رشد و نمو به دمای حداقل خاک و هوا نیاز دارند و در دماهای پایین تر از آن به صورت راکد منتظر افزایش دما می مانند. این موضوع در مورد نشا به مرگ ختم میشود و کشت پیش از موعد مناسب، منتهی به مرگ کیاهچه دارویی شده و کاری اشتباه می باشد. پس باید منتظر رسیدن فصل کشت مناسب بود. فصل کشت مناسب مرز بین زمستان و بهار یا مرز بین پاییز و زمستان در مناطق جنوبی می باشد که در آن دما و رطوبت مناسب رشد و نمو می باشد از طرفی دما نه به اندازه تابستان است که گیاه از تشنگی هلاک شود و نه از نظر سرما آن اندازه است که گیاه احساس خطر و نابودی کند.

انواع فصل کشت در ایران: در ایران با توجه به بزرگی کشور و کشیده شدن آن در طوع و عرض جغرافیایی تنوع آب و هوایی بسیاری دیده میشود و این امر برای کشاورزی یک کشور امتیاز بسیار مهمی می باشد چرا که در هر زمان از سال محصولات تازه و متنوع وجود دارند. این تنوع از نظر اقتصادی نیز حائیز اهمیت می باشد. تنظیم بازار نیز از دیگر مزیت های چنین تنوع آب و هوایی می باشد. در کشور ایران بیش از ده نوع اقلیم آب و هوایی ثبت شده است از مناطق گرم و حاره ای تا مناطقی بدون قطره ای باران و رطوبت در طول سالیان دراز. این تنوع باعث شده است که هر منطقه ای زمان مناسب کشاورزی خود را داشته باشد. علاوه بر آن کوهستانی بودن بخش عمده ای از ایران نیز باعث شده است که در دو منطقه کامل نزدیک و چسبیده به هم فصل کشت متفاوتی داشته باشیم. بنابراین لزوم شناخت کافی در مورد فصل کشت از مهمترین اصول موفقیت در کشاورزی می باشد. علاوه بر آن کشاورز باید به سایر فاکتور های موثر نیز توجه داشته باشد مانند این مسئله که شاید در منطقه ای بتوان در دو فصل کشت بهاره یا پاییزه کشت و کار انجام داد ولی مسئله از این قرار است که آیا در آن برهه زمانی امکانات کشاورزی یا بازار اجازه چنین فعالیتی را میدهند؟ لذا باید همگام با بازار و مردم پیش رفت و شنا کردن برخلاف جریان عرف فقط هزینه های بسیاری بر دوش شما خواهد کشید.

در کل در ایران دو زمان کشت داریم. کشت بهاره و کشت پاییزه. این دو نوع کشت نه تنها در ایران بلکه در سایر نقاط دنیا مطرح میباشند و هر منطقه ای با توجه به شرایط موجود یکی از آنها را جهت کشت و کار انتخاب میکنند. این به این معنا نمی باشد که نمیشود در دو فصل کشت کشاورزی کرد بلکه به معنای بهترین حالت و کمترین هزینه می باشد. کشاورزی حرفه زمان بر و پر هزینه ای می باشد بنابراین باید در مورد انتخاب شرایط کشت و کار دقت فراوانی کرد.فصل کشت گیاهان دارویی

فصل کشت بهاره: این نوع از کشت در بسیاری از نقاط ایران متداول می باشد و کشاورزان بعد از سرمای زمستانه اقدام به کشت و کار و آماده سازی زمین می کنند. در این فصل برف مزارع ذوب شده و آب ناشی از ذوب برف در ارتفاعات منبع خوبی برای آبیاری زمین های کشاورزی می باشد. این آب سرشار از املاح و مواد غذایی برای تغذیه گیاهان دارویی می باشد در واقع گیاهان دارویی با این نوع از آب آشنایی بیشتر دارند تا با آب کاملا زلال زیرزمینی و رودخانه ها…

استفاده از این نوع آبیاری در دو یا سه دور آبیاری به گیاهان در شروع رشد و تغذیه معدنی کمک بسیاری میکنند. این آب به دلیل جاری شدن از دامنه کوهستانی و سرزمین های بکر و دست نخورده تمام املاح معدنی سر راه خود شسته و با خود به مزراع می آورد. بنابراین این خود یک مزیت نسبی برای کشت بهاره در مناطقی می باشد که دارای برف خوب زمستانی و شرایط کوهستانی می باشند. کشت پاییزه در این مناطق امکان پذیر است اما هزینه بر تر از کشت بهاره می باشد.

فصل کشت پاییزه: همانطور که میدانید فصل کشت پاییزه در جنوب کشور ایران بسیار مرسوم می باشد و اغلب در مناطقی که با آب رودخانه مزارع خود را آبیاری میکنند مرسوم و متداول می باشد. کشاورزان دست خوزستان یا استان فارس از جمله مهمترین بخش هایی از کشور هستند که به کشت پاییزه مشغول هستند. در کشت پاییزه اطمینان بیشتر می باشد چرا که زمین هنوز گرم است و مانند مناطق سردسیری پیش بینی سرمای دیررس بهاره را نداریم. بنابراین بهترین حالت در کشاورزی همان کشت پاییره می باشد اما در مناطقی که امکان کشت بهاره بیشتر است باید تابع محیط طبیعی بود و از امکانات طبیعی مانند آب جاری از کوهستان ها نهایت استفاده را کرد.

البته این حتمی نیست که اگر در جنوب کشور کشاورزی می کنید حتما باید کشت پاییزه انجام دهید بلکه ما در استان فارس مناطقی را داریم که اقلیم شبیه به شمال غرب کشور دارند و آنجا کشاورزان به صورت سنتی و قدیمی به کشت و کار بهاره مشغول هستند و این از خصوصیات مردم قدیمی می باشد که روش های بهتر را طی سالیان طولانی به صورت کاملا علمی انتخاب میکنند.

با بررسی بهتر متوجه میشویم که در جنوب کشور زمستان حقیقی به معنای سرمای یخ زدگی نداریم و کشاورز از نظر دما نگران سرما زدگی بعد از کشت نشا در مزرعه نیست اما در مناطق شمالی تر این مسئله بسیار جدی می باشد و نمیشود آن را نادیده گرفت. با توجه به مباحث اشاره شده در بالا میخواهم به بررسی فصول کشت در چند نقطه از ایران که از مهمترین قطب های کشاورزی می باشند بپردازیم تا کشاورزان با بررسی شرایط خود بهترین فصل کشت را انتخاب کرده و کشاورزی بدون خطر و پر برکتی داشته باشند.فصل کشت در گیاهان دارویی

 فصل کشت در غرب و شمال غرب ایران: شمال غرب ایران شامل استان های اردبییل، آذربایجان شرقی، آذربایجان غربی، زنجان، کردستان، کرمانشاه، ایلام و چند استان دیگر می باشد. این استانها در شرایط کوهستای قرار دارند و دارای زمستان های شدید و سرد هستند حتما در این مناطق بارش برف زیاد است و ارتفاعات نصفی از سال را سفید پوش می باشند. کشت در این مناطق با محدودیت دمایی همراه هست و دما تعیین کننده زمان کشت می باشد. دمای خاک و هوا تا زمانی که به شرایط مناسب یعنی بالای ده درجه نرسیده باشد کشت هیچ بذر و نشای گیاه دارویی را توصیه نمیکنیم. اگر کشت صورت بگیرد بذر جوانه نزده و نشا در اثر دمای پایین شب دچار پژمردگی شده و نابود میشود.

فصل کشت مناسب این مناطق بهار می باشد یعنی از اسفند ماه تا اردیبهشت شروع فصل کشت بهاره می باشد. در اواخر اسفند برف ها شروع به ذوب شدن کرده و این نشان دهنده افزایش دمای خاک و هوا می باشد و نشانه ای از شروع فصل رشد و نمو می باشد. کشاوزان این مناطق با توجه به ریتم گرم شدن دما از تهران تا تبریز میتوانند زمان مناسب کشت خود را از اواخر استفند تا نیمه اول اردیبهشت انتخاب کنند.

فصل کشت در شمال ایران: منظور ما از شمال ایران نواری مرزی رشته کوه البرز مرکزی میباشد یعنی استانهای گلستان، مازندران و گیلان. در این مناطق اکوسیستم تحت تاثیر اقلیم دریای خزر و رشته کوه های البرز قرار گرفته است و این تاثیر میتواند در تعدیل دمای زمستان بسیار مهم باشد. در واقع آنجا نیز زمستان باید سر و یخ بندان باشد اما به لحاظ شرایط اشاره شده تفاوت محسوس می باشد. بنابراین زمان کشت محصولات کشاورزی درشمال ایران بین شرایط کشور در جنوب کشور و شمالغرب می باشد. یعنی کشاورزان مناطق شمالی میتوانند همانند کشاورزان استان فارس کشت پاییزه انجام دهند. البته گاها گزارش شده است که در استان گیلان زمستان های شدید دیده شده است.

فصل کشت در جنوب کشور: این منطقه از کشور زمستان ندارد. ما در این مناطق یخبندان و سرمازدگی به آن صورت که در شمالغرب و غرب کشور دیده میشود نداریم. این نوعی مزیت می باشد ولی آنها قادر نیستند گیاهان چند ساله مانند هسته دار ها و دانه دار ها را کشت و کار کنند چرا که گیاهان در آن مناطق نمی توانند نیاز سرمایی خود را رفع کنند مگر اینکه در ارتفاعاتی باشند که سرمای زمستانه خوبی دارند.

گیاهان دارویی به لیمو و استویا و لمون گراس از گیاهانی هستند که در شرایط جنوب بهترین عملکرد و کیفیت را دارا هستند و این فرصت تنها در دست کشاورزان جنوب کشور می باشد و ما در شمالغرب یا غرب کشور نمی توانیم گیاهان گرمسیری کشت و کار کنیم. این مزیت سود دهی خوبی برای برخی کشاورزان داشته است. بهترین زمان برای شروع کشت و کار بذر و نشا در این مناطق، پاییز می باشد البته کشاورزان در این مناطق کشت بهاره نیز دارند و این محدودیت برای آنها خیلی کمتر از منطقه سردسیر می باشد. این همان دلیلی است که کشاورزان ان منطقه در طول سال تا سه نوع کشت میتوانند داشته باشند اما ما در تبریز به زور میتوانیم گندم را با آفتاب گردان در یک سال کشت و کنیم البته این مورد میتواند در مورد بابونه و بادرشبی در گیاهان دارویی نیز اتفاق بیافتد.

فصل کشت در خراسان: این منطقه شباهت زیادی به منطقه شمال غرب دارد و دارای زمستان های سردی می باشد هر چند برف زیادی نداشته باشد ولی مطمئنا در مشهد سرمای زمستان اجازه کشت گیاهان گرمسیری را نخواهد داد و باید کشاورزان کشت از نوع بهاره را برای شروع کشاورزی خود انتخاب کنند.

فصل کشت سیستان: این مناطق بیشتر گرمسیری هستند و در جنوب سیستان بندر چابهار هوا کاملا گرمسیری بوده و خرما و انبه عمل می آید بنابراین از سیستم کشت پاییزه بیشتر بهرمند می شوند و در شمال سیستان اگر سرمای زمستان زیادی داشته باشند باید سیستم کشت بهاره را انتخاب کنند البته بنده چون مسافرتی به آن مناطق نداشته ام توصیه میکنم کشاورزانی که میخواهند گیاهان دارویی کشت کنند از کشت منطقه خود الگو برداری کنند و هر وقت کشاورزان دیگر اقدام به کشت نشاهایی مانند گوجه فرنگی یا بادمجان میکنند انها نیز به کشت نشای گیاهان دارویی اقدام کنند.

فصل کشت در مرکز ایران: تقریبا از استان تهران به عرض های چنوبی تر کشت به پاییزه گرایش دارد تا بهاره و باید کشورزان ازالگوی کشت سایر کشاورزان منطقه برای کشت و کار گیاهان دارویی الگو برداری کنند. باید بدانیم که بهترین الگو اصول قدیمی کشت و کار می باشد چرا که پیشینه آب و هوایی هر منطقه ای توسط کشاورزان سینه به سینه منتقل میگردد و یک کشاورز قدیمی بهتر میداند آیا در منطقه مورد نظر چه زمانی جه گیاهی را کشت و کار کند. تهیه و تنظیم مهدی قنبری

.

مطلب چه طور بود؟
778 بازدید مقالات مهدی قنبری پنج شنبه ۳ اسفند ۱۳۹۶ بدون دیدگاه
مهدی قنبری
این نوشته توسط مهدی قنبری ارسال شده است.تعداد نوشته ها : 257
سلام خدمت همه فعالین حوزه گیاهان دارویی من مهدی قنبری کارشناسی ارشد گیاهان دارویی از دانشگاه تربیت مدرس تهران هستم. در مقطع کارشناسی از رشته باغبانی دانشگاه تبریز فارغ التحصیل شده ام. مدتی به عنوان مدیر مرکز خدمات تخصصی گیاهان دارویی فعالیت داشته ام و اکنون در زمینه بازاریابی و فروش و کشت و کار گیاهان دارویی و همچنین تولید خشکبار طبیعی فعالیت می کنم. مطمئنا تمام اطلاعات بدست آمده از تجارب مزرعه ای و بازاری خود را با قلم خود به اطلاع شما خواهم رساند امیدوارم که مورد پسندتان واقع گردد. منتظر نظرات سازنده شما برای بهبود وضعیت سایت هستیم. باتشکر
دیدگاه خود را بنویسید
بدون دیدگاه