Loading...

آشنایی با انواع آلکالوئیدها

آشنایی با انواع آلکالوئیدها

آشنایی با انواع آلکالوئیدها

آلکالوئید ها جزو متابولیت های ثانویه می باشند. طبقه بندی آلکالوئیدها معمولا بر اساس نوع سیستم حلقه ی موجود (به عنوان مثال پیرولیدین یا پیپریدین) و منشا بیوسنتتیک آنها از پروتئین آمینواسیدها انجام میگیرد. بعضی از ساختارها را میتوان در بیش از یک دسته جای داد و به این ترتیب یک طبقه بندی سلسله مراتبی نامناسب به وجود خواهد آمد. بعضی از گروه های آلکالوئیدی با شیمی خود توجیه میشوند مثل طبقه ی پپتید، طبقه ی پیرولیزیدین، طبقه ی کینولیزیدین و تروپان tropan. بعضی گروه ها به طور ناقص منشا ترپنوئیدی دارند و عده ای از طریق توزیع گیاهی خود تعریف میشوند. در مقاله آشنایی با انواع آلکالوئیدها به صورت کلی با آلکالوئید ها و نقش آنها در گیاهان دارویی آشنا خواهیم شد. با هربال مارکت همراه باشید.

نامگذاری آلکالوئیدها

نام های رایج برای آلکالوئیدها مثل نیکوتین، معمولا به این ine ختم می شوند. بسیاری از این نام ها از جنس گیاهی مشتق شده اند که آلکالوئید در آن وجود دارد مثل آتروپین که از آتروپا Atropa یا از گونه های گیاهی مانند کوکائین که از Erythroxylum coca به دست می آید. نام های آلکالوئیدی دیگر از نام گیاه دارو (به عنوان مثال ارگوتامین از ارگو) یا از فعالیت فیزیولوژیکی (امتین emetine به خاطر اثرات استفراغ آور) مشتق میشود. گاهی نام آلکالوئید به خاطرآورنده ی نام کاشف آن ترکیب است مثل لوبلین lobeline که به افتخار گیاه شناس فرانسوی Lobel نامگذاری شده است.

آشنایی با انواع آلکالوئیدها

آلکالوئیدها بسیار متنوع اند و در حال حاضر ۱۵۰۰ نوع آلکالوئید مشخص شده که در قسمت های مختلف گیاهان وجود دارند. جهت آشنایی با انواع آلکالوئیدها دسته بندی آلکالوئیدها به شرح زیر است.

  • آلکالوئیدهای دارای حلقه ی پیرول و پیرولیدین: از این دسته به آلکالوئیدهای «هیگرین» و «کاسکوهیگرین» میتوان اشاره کرد که از برگ های گیاهی به نام اریتروکسیلون کوکا Erythroxylon Coca به دست می آید.
  • آلکالوئیدهای دارای حلقه ی پیریدین و پیپریدین: از این دسته می توان آلکالوئیدهای شنبلیله (تری گونلین)، تنباکو (نیکوتین و آنابازین)، شوکران کبیر (کونیین)، فلفل سیاه (پیپرین)، انار (پلتیرین) و دانه ی کرچک (ریسینین) را نام برد.
  • آلکالوئیدهای دارای حلقه ی تروپان: از این دسته آلکالوئیدهای «هیوسیاسین» و «اسکوپولامین» در گیاهان داتوره، «آتروپین» در شابیزک و « کوکایین» در گیاه ارتیروکسیلون کوکا، مشتق از تروپان هستند.
  • آلکالوئیدهای مشتق از کنیولین: از این دسته می توان آلکالوئیدهای کینین، کینیدین، سنکونین و سنکونیدین که از پوست گنه گنه تهیه می شوند و آلکالوئید «کنیولیک» از شاخه ی برگ دار سراب معمولی به دست می آید، را نام برد.
  • آلکالوئیدهای دارای حلقه ی ایزوکنیولین: حلقه ی شیمیایی ایزوکنیولین در مقدار چشمگیری از آلکالوئیدهای خانواده های گیاهی مختلف یافت می شوند. مانند تریاک (محتوی مرفین، کدیین، پاپاورین، نارگوتین، نارسیین) سنکوناریا (سنکونارین)، کورار (توبوکورارین)، بربریس (بربرین) و کوردالیس (کوردالین).
  • آلکالوئیدهای دارای حلقه یایندول: از این دسته می توان آلکالوئیدهای آجمالین، سرپانتین و رزرپین در گیاه راولفیا، وین بلاستین و وین کریستین در گیاه کاتارنتوس و ارگونوین در ارگوت و غیره را نام برد.
  • آلکالوئیدهای دارای حلقه ایمیدازول: از این دسته می توان آلکالوئیدهای پیلوکارپین در گیاه پیلوکارپوس، سولانین در انواع گیاهان خانواده ی سیب زمینی، پروتروراترین آوب در گیاه خربق سبز و سفید، اکونیت در گیاه اقوینطون غیره را نام برد.
  • آلکالوئیدهای دارای حلقه ی کینولیزیدین: آلکالوئیدهای سیتیسین در گیاه لوپنیوس دارای حلقه ی کینولیزیدین و سنسیوناین و هلیوترین و هلیوتروپیوم نیز از حلقه ی پیرولیزیدین هستند.
  • آلکالوئیدهای دارای حلقه ی پورین: حلقه پورین در طبیعت به صورت آزاد وجود نداشته، بلکه از ترکیب حلقه ی پیریمیدن و ایمیدازول ساخته اند. بازهای مهم دارویی این گروه، کانیین در گیاه قهوه، تئوفلین و تئوبرومین هستند.
  • آلکالوئیدهای دارای گروه آمین استروئیدی: آلکالوئیدهای افدرین در گیاه افدرا، کلشی سین در گیاه سورنجان، هوردنین (درجو)، نارسیین در گونه ای از پاپاورا، ژروین در گیاه سولانوم و غیره.

نکته قابل توجه

آلکالوئیدها، به علت خواص مخدری خود، مسائل فرهنگی اساسی ایجاد می کنند. این گروه مواد سازنده برای انسانیت چالش هایی برمی انگیزند مانند نیکوتین، هروئین و کوکائین و نیز موهبتی عمیق برای افراد روشن بین میباشند مثل آتروپین، کدئین، مرفین که به عنوان دارو مورد استفاده هستند. در عین حال که تمامی آلکالوئیدها بر عملکرد بدن تاثیر اساسی ندارند ولی تنوع آثار فارماکولوژیک آنها توسط آلکالوئیدهای مختلف نشان داده شده است. امیدوارم مقاله آشنایی با انواع آلکالوئیدها رضایت شما را جلب کرده باشد.

تهیه و تنظیم

  • تهیه و تنظیم از هربال مارکت
  • نویسنده: الهام اکبری، کارشناس گیاهان دارویی و معطر
  • عنوان مقاله: آشنایی با انواع آلکالوئیدها
  • هربال مارکت را در پیج اینستاگرام دنبال کنید.
درباره مهدی قنبری

سلام خدمت همه فعالین حوزه گیاهان دارویی من مهدی قنبری کارشناسی ارشد گیاهان دارویی از دانشگاه تربیت مدرس تهران هستم. در مقطع کارشناسی از رشته باغبانی دانشگاه تبریز فارغ التحصیل شده ام. مدتی به عنوان مدیر مرکز خدمات تخصصی گیاهان دارویی فعالیت داشته ام و اکنون در زمینه بازاریابی و فروش و کشت و کار گیاهان دارویی فعالیت می کنم. مطمئنا تمام اطلاعات بدست آمده از تجارب مزرعه ای و بازاری خود را با قلم خود به اطلاع شما خواهم رساند امیدوارم که مورد پسندتان واقع گردد. منتظر نظرات سازنده شما برای بهبود وضعیت سایت هستیم. باتشکر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

 
 
 

پاسخ معادله زیر را وارد کنید * مهلت سه دقیقه ای معادله به اتمام رسیده، جهت دریافت معادله جدید روی دکمه کناری آن کلیک کنید.