Loading...

بهبود حاصلخیزی خاک و نقش مواد ارگانیک

بهبود حاصلخیزی خاک و نقش مواد ارگانیک

بهبود حاصلخیزی خاک و نقش مواد ارگانیک

حاصلحیز نگه داشتن خاک یک مسئله بسیار مهم برای کشاورزان می باشد. کاشت محصول هر ساله باعث کاهش حاصلخیزی خاک می شود. برای افزایش حاصلحیزی خاک، بررسی میزان مواد مغذی کاهش یافته و میزان افزایش محتوای مواد مغذی به خاک ضروری است. برای افزایش حاصلخیزی خاک باید موارد زیر را به درستی دنبال کنید. بهبود حاصلخیزی خاک و نقش مواد ارگانیک باید یک برنامه دنباله دارد و همیشگی باشد.

استفاده مناسب از زمین

اگر ما هر محصولی را در هر زمینی بکاریم ممکن نیست محصول خوبی بدست آوریم. بنابراین توجه کردن به این نکته حائز اهمیت است که محصولی را انتخاب کنیم که برای یک زمین خاص مناسب باشد. تجربه عملی در این زمینه کاربردی خواهد بود. کشت باید بر اساس خاک طبیعی باشد. برای مثال کاشت خشخاش در خاک رسی بسیار مناسب است.

خاک ورزی عالی

خاک ورزی خوب و مناسب برای ایجاد شرایط خاکی مناسب برای تولید گیاهان ضروری است. خاک ورزی خاک را سست  و نرم می کند. علف های هرز و شاخ و برگ محصولات قبلی تحت خاک ورزی به مواد ارگانیک تبدیل می شوند. به همین دلیل، تغییر فیزیکی، شیمیایی و بیولوژیکی خاک برای حفظ حاصلخیزی خاک ضروری است. خاکورزی و خاکدهی پای بوته از مهمترین روشهای بهبود حاصلخیزی خاک و نقش مواد ارگانیک می باشد.

چرخش محصول یا تناوب کاشت

یکی دیگر از روش های بهبود حاصلخیزی خاک و نقش مواد ارگانیک تناوب کاشت می باشد. اگر ما محصولی که در سال قبل کاشته ایم را مجدد در همان زمین بکاریم مواد مغذی خاک از بین می روند و حاصلخیزی خاک کاهش پیدا می کند به هین دلیل باید هر ساله محصولات مختلفی را کاشت. رشد علف های هرز در یک زمین خاص، مواد مغذی مورد نیاز گیاه را مصرف می کند و همچنین باعث می شود حاصلخیزی خاک از بین برود. برای این منظور، برای حفظ و بهبود حاصلخیزی خاک، کنترل علف های هرز در هر زمانی مهم می باشد.

حفظ رطوبت بهینه در خاک

رطوبت بهینه در خاک برای توسعه مناسب محصولات ضروری هستند. مقدار کم یا بیش از حد رطوبت موجود در خاک مانع رشد گیاه می شود. رطوبت بیش از حد خاک موجب از بین رفتن تعادل مواد مغذی می شود و در نتیجه حاصلخیزی خاک کاهش پیدا می کند. بنابراین حفظ رطوبت خاک برای محافظت از حاصلخیزی خاک ضروری است. حفظ رطوبت متعادل یکی از عوامل موثر در بهبود حاصلخیزی خاک و نقش مواد ارگانیک می باشد.

کنترل فرسایش خاک

بعضی از مواد مغذی بخصوص نیتروژن در لایه بالایی خاک قرار می گیرد که ممکن است با هر چیزی از بین برود و این به معنای کاهش حاصلخیزی خاک می شود. بنابراین حفظ رطوبت خاک برای محافظت از حاصلخیزی خاک ضروری است.

اگر ما محصولات زراعی سبز را بکاریم مثل محصولات leguminous (حبوبات و گیاهان خوردنی) مانند زردچوبه – گیاهان شورزیست، نُخود شِنی یا نیام زنگ؛ لوبیای چشم بلبلی و محصولات غیر leguminous مانند جو دو سر، ذرت، گندم را در مزرعه ای که دارای زمینی با خاک  شخم زده، مواد ارگانیک و نیتروژن است بکاریم، محصولات leguminous در خاک افزایش پیدا می کند و در نتیجه حاصلخیزی خاک افزایش پیدا می کند.

محصولات leguminous از طریق هوا نیتروژن می گیرند و با کمک باکتری های نیتروژنی موجود در گره های ریشه کمک می کنند تا زمان برداشت زنده بمانند. علاوه بر این، این محصولات کمک می کند تا مواد ارگانیک و محتوای نیتروژن خاک افزایش پیدا کند. در نتیجه حاصلخیزی خاک افزایش پیدا می کند. استفاده از کودهایی از قبیل کیکهای روغنی، کمپوست، کود کشاورزی و حیوانی مانند کود گاو، وعده غذایی استخوان مواد آلی موجود در خاک را افزایش می دهند و در نتیجه باروری خاک افزایش پیدا می کند.

کاشت محصولات پوششی

یکی دیگر از روش های بهبود حاصلخیزی خاک و نقش مواد ارگانیک کاشت محصولات پوششی می باشد. محصولات پوششی مانند سیب زمینی شیرین و لوبیای چشم بلبلی یک لایه بالایی از خاک را پوشش می دهد که باعث کاهش فرسایش خاک و اشباع و از دست رفتن مواد مغذی موجود در خاک می شود، از این رو، حاصلخیزی خاک حفظ می شود.

خارج کردن آب اضافه یا زهکشی

حذف و از بین بردن آب اضاف خاک بسیار مهم است. در غیر این صورت مواد مغذی از طریق فرآیند سنگ شویی از بین می رود. علاوه بر این، هوادهی فعالیت میکروبی را مهار می کند و کانی سازی مواد مغذی به درستی انجام نمی شود. بنابراین لازم است برای حفظ حاصلخیزی خاک، آب اضافه موجود در خاک، خارج گردد.

استفاده از کودهای شیمیایی و ارگانیک

کودها شامل مقادیر کمتری از مواد مغذی هستند. بنابراین ما باید کود را متناسب با نیاز گیاه استفاده کنیم. استفاده از کود باعث افزایش حاصلخیزی خاک نمی شود اما ممکن است نیاز گیاه را تامین کند.

بهبود حاصلخیزی خاک – تست خاک

این موضوع غیرقابل انکار است که برای تعیین سطح مواد مغذی موجود در خاک خود تست خاک انجام دهید. شما می توانید سازمان هایی که خدمات تست را ارائه می دهند را بررسی کنید. علاوه بر این، شرکت های خصوصی وجود دارند که تست خاک را ارائه می دهند. شما می دانید که گیاهان نیاز به نیتروژن، فسفر و پاسیم و همچنین سطح pH مناسب خاک و احتمالا مقداری مواد آلی دارند.

شناسایی نوع خاک

قبل از اینکه ار بهبود حاصلخیزی خاک و نقش مواد ارگانیک استفاده کنید نسبت به نوع و بافت خاکی که دارید مطمئن شوید. خاک شامل ترکیبی از ذرات شن و ماسه، خاکستر و مواد آلی است. شما می توانید خیلی سریع نوع خاک خود را شناسایی کنید. کافیست مقداری خاک را در دستان خود بمالید و اگر خاک شنی باشد شما احساس می کنید که خاک مانند ذرات شن است و اگر خاک رسی باشد شما احساس می کنید که خاک بسیار لغزنده است چون هنگامی که خاک مرطوب می شود ذرات رس بسیار کوچک می شوند. به طور کلی خاک های خاکستری سنگین به صورت آهسته تری تخلیه می شوند و در فصل بهار نیز گرم و خشک می شوند. به طور کلی خاک خشکی که در مجاورت آب قرار دارد ممکن است رسوب شود و آب گرفتگی هایی را ایجاد کند.

تنظیم بافت خاک

برای تنظیم بافت خاک خود به زمان نیاز دارید و کار غیر ممکنی نیست. توصیه می شود که ۶ تا ۸ اینچ مواد آلی مانند برگ ها را به خاک اضافه کنید. برگ های خود را در حیاط پشتی خود پخش کنید و از ماشین چمن زنی برای بریدن آنها استفاده کنید و بعد نیتروژن مایع را در بالای آن پخش کنید تا سرعت تجزیه افزایش پیدا کند. اجازه دهید حدود یک ماه به همین صورت باقی بماند، بعد از این مدت این برگ ها به خاک تبدیل می شوند. کرم های خاکی مابقی کار را انجام خواهند داد. (در حالت ایده آل این کار را قبل از اینکه هوا سرد شود انجام دهید، شما می توانید این کار را در پاییز انجام دهید).

انتخاب کود مناسب

هربار که شما چیزی را از باغ خود برداشت می کنید خاکتان به کود نیاز پیدا می کند، اگر شما می خواهید شرایط سالم خاک باغ خود را حفظ کنید باید بتوانید مواد الی از بین رفته را جبران کنید. شما باید کود مناسبی را برای زمین خود انتخاب کنید. به همین دلیل تست خاک مهم است، شما می توانید کود را برحسب نسبت درستی از مواد مغذی انتخاب کنید. کاری که شما باید انجام دهید این است که مقداری که نیاز دارید را استفاده کنید برای مثال شما باید غالبا از نیتروژن استفاده کنید. کود را بر حسب نسبت فسفر و پتاسیم درست کنید و نیتروژن را به صورت جداگانه اضافه کنید.

انتخاب یک کود ارگانیک یا متعارف

کود ارگانیک برای تمام خاک ها مناسب است و برخی از فرم های آن مانند کمپوست، قارچ های ارزشمندی را به وجود می آورند که به بهبود ظرفیت نگهدای آب کمک می کند. عیبی که این کودها دارند این است که بسیار گران هستند. کودهای متعارف ارزانتر هستند و استفاده راحت تری دارند، با این وجود شما نمی توانید دقیقا همان مزایایی ساخت – خاک را بدست آورید. شما می توانید کودهای ارگانیک و متعارف را با هم ترکیب کنید. برای مثال اگر به سطح پتاسیم نیاز دارید، از سولفات پتاسیم یا پتاسیم استفاده کنید و بعد به کود ارگانیک برگردید. انتخاب یک کود ارگانیک مناسب نیز از روش های بهبود حاصلخیزی خاک و نقش مواد ارگانیک می باشد.

شما باید با استفاده از یک روش جامع همه چیز را بررسی کنید. تقریبا ۱۶ ماده مغذی مورد نیاز گیاهان وجود دارد و اکثر کودها فقط سه تا چهار تای این مواد را در اختیار شما قرار می دهند. بهترین راه برای بدست آوردن مابقی مواد مغذی استفاده از کمپوست است. خیلی ساده در حیاط خلوت خود حفره هایی که ۱۶ اینچ عمق دارند را ایجاد کنید و غذاهای باقی مانده آشپزخانه خود را در آن بریزید و آن را بپوشانید و به کرم های خاکی اجازه دهید کارشان را انجام دهند. شما می توانید این کار را در چند منطقه از باغ خود که خاکش نیاز به کمک دارد انجام دهید قبل از اینکه گیاه ر در بهار بکارید و بعد از فصل باغبانی این کار را انجام دهید.

انتخاب بین کودهای مایع و گرانول

کود مایع ارزشمند است چونکه دارای مزایای ثانویه و مواد مغذی اضافه ای هستند. با این حال، کودهای رقیق شده در آب را به طور مداوم و هر ۱۴ روز یکبار بکار ببرید. با کودهای گرانول شما تنها به دو بار استفاده نیاز دارید اما مواد مغذی اضافه را دریافت نخواهید کرد. قبل از کاشت، هر سه فسفر، پتاسیم و دو سوم نیتروژن را به خاک اضافه کنید مابقی یک سوم نیتروژن را شش تا هشت ماه بعد از رشد باغ استفاده کنید

انتخاب گیاهان مناسب برای خاک

یکی دیگر از روش های بهبود حاصلخیزی خاک و نقش مواد ارگانیک انتخاب گیاهان مناسب برای کاشت می باشد. انتخاب گیاهانی که به بهترین نحو رشد می کنند (به خصوص گیاهان زینتی) در زمان و میزان کاری که باید انجام دهید صرفه جویی به عمل می آورد. گیاهان بومی همیشه ایده خوبی برای استفاده هستند چونکه با منطقه شما کاملا سازگار هستند. شما می توانید لیست گیاهان بومی را از اداره کشاورزی محلی خود دریافت کنید.

نقش ماده آلی و حفظ اسیدیته – قلیایی خاک مناسب

  • خاک های اسیدی یا قلیایی برای کشت تمام محصولات مناسب نیستند. برای حفظ حاصلخیزی خاک شما باید میزان اسیدی بودن یا قلیایی بودن خاک را اصلاح کنید.
  • مواد ارگانیک برای گیاه مانند انباری از غذا است. مواد مغذی مهم بخصوص نیتروژن، فسفر و پتاسیم در مواد ارگانیک باقی می مانند و همچنین مواد مغذی در طول سال برای محصولات آزاد می شود.
  • مواد ارگانیک به بهبود و حفظ حاصلخیزی خاک کمک می کنند.
  • مواد ارگانیم رنگ تیره ای را به خاک اضافه می کنند به همین دلیل به حفظ درجه حرارت خاک کمک می کند. در نتیجه خاک رسی منجر به بهبود حرکت آب و کاهش فرسایش خاک می شود. از طرف دیگر ظرفیت نگهداری آب خاک ماسه ای افزایش پیدا می کند.
  • مواد مغذی گیاهان در شرایط نامناسب و پیچیده از بین می روند به همین دلیل با بارش باران مواد مغذی کاهش پیدا می کند.
  • مواد ارگانیک ظرفیت تبادل کاتیون (CEC) خاک را افزایش می دهد. بنابراین، این ظرفیت باعث کاهش اشباع از بین رفتن مواد مغذی می شود.
  • مواد آلی ظرفیت نگهداری آب خاک را افزایش می دهد. که این موضوع در مورد خاک های شنی بسیار مهم است.
  • مواد آلی خاک را متخلخل می کند و بنابراین به عبور جریان هوای مناسب کمک می کند.
  • مواد ارگانیک به عنوان انباری از مواد غذایی به میکرو ارگانیسم خاک کمک می کند و مواد مغذی مورد نیاز گیاه را در اختیارش قرار می دهد.
  • مواد ارگانیک با قفل کردن کلسیم، آهن و آلومنیوم باعث تثبیت فسفات می شوند و فسفر را افزایش می دهند.
  • مواد ارگانیک باعث افزایش طرفیت بافر خاک می شود.
  • مالچ های ارگانیک به حفظ رطوبت خاک کمک می کند.
  • اسید ارگانک از طریق تجزیه مواد ارگانیک آزاد می شود و به کاهش قلیایی خاک کمک می کند.
  • مواد ارگانیک خواص نامطلوب خاک رس را کاهش می دهد و باعث می شود خاک رس خاکستری برای کاشت مناسب باشد.
  • مواد ارگانیک فرسایش بادی که باعث کاهش خاک می شود را کاهش می دهد و سطح آب خاک مناسبتری را در دسترس گیاهان قرار می دهد.
  • گیاهی که در خاک بدون مواد ارگانیک کاشته شده است نمی تواند به خوبی رشد کند.

امیدوارو مقاله بهبود حاصلخیزی خاک و نقش مواد ارگانیک رضایت شما را جلب کرده باشد.

تهیه و تنظیم

  • تهیه و تنظیم از هربال مارکت
  • انتشار این مقاله به هیچ وجه قانونی نمی باشد
  • عنوان مقاله: بهبود حاصلخیزی خاک و نقش مواد ارگانیک
  • نویسنده: مهدی قنبری
درباره مهدی قنبری

سلام خدمت همه فعالین حوزه گیاهان دارویی من مهدی قنبری کارشناسی ارشد گیاهان دارویی از دانشگاه تربیت مدرس تهران هستم. در مقطع کارشناسی از رشته باغبانی دانشگاه تبریز فارغ التحصیل شده ام. مدتی به عنوان مدیر مرکز خدمات تخصصی گیاهان دارویی فعالیت داشته ام و اکنون در زمینه بازاریابی و فروش و کشت و کار گیاهان دارویی فعالیت می کنم. مطمئنا تمام اطلاعات بدست آمده از تجارب مزرعه ای و بازاری خود را با قلم خود به اطلاع شما خواهم رساند امیدوارم که مورد پسندتان واقع گردد. منتظر نظرات سازنده شما برای بهبود وضعیت سایت هستیم. باتشکر

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

 
 
 

پاسخ معادله زیر را وارد کنید * مهلت سه دقیقه ای معادله به اتمام رسیده، جهت دریافت معادله جدید روی دکمه کناری آن کلیک کنید.