Loading...

اصول کشت و کار گیاهان دارویی ۴۱

اصول کشت و کار گیاهان دارویی 41

اصول کشت و کار گیاهان دارویی ۴۱

عملیات برداشت گیاهان دارویی

برداشت گیاهان دارویی در واقع برآیند تلاش و کوشش کشاورز در طول مدت داشت و کاشت می‌باشد. زمانی که کشاورز به‌صورت کاملاً برنامه‌ریزی‌شده تمام عملیات‌های زراعی را برای تولید محصول نهایی انجام می‌دهد به مرحلۀ برداشت می‌رسد. اصول کشت و کار گیاهان دارویی ۴۱ به بررسی روش های برداشت در گیاهان داروی اختصاص دارد. مرحلۀ برداشت در گیاهان دارویی ویژگی‌های خاص خود را دارد و تقریباً قابل مقایسه با سایر گیاهان زراعی و باغی نمی‌باشد. گیاهان دارویی دارای تنوع بسیاری می‌باشند. هرکدام از آنها دارای اندام دارویی متفاوت یا مشابه هستند. برخی برای تولید گل و سرشاخۀ گلدار پرورش داده می‌شوند. و این گیاهان می‌توان به گاوزبان اروپایی، گاورزبان ایرانی، سرخارگل، گل راعی، بابونه آلمانی و بابونه گاوی، اسطوخودوس و گیاهان مشابه و گلدار اشاره کرد. البته در این میان از پیکرر ویشی برخی گیاهان دارویی نیز برای مصارف داروسازی و عرق‌گیری استفاده می‌کنند. برای مثال نعناع فلفلی، آویشن باغی، بادرنجبویه، مریم‌گلی، گل راعی، سرخارگل، اسطوخودوس، رزماری و گیاهان مشابه دیگر از این دسته می‌باشند. در برخی گیاهان تمام اندام رویشی و زایشی حتی ریشه مصارف دارویی داشته و کشاورزان همۀ اندام را به فروش می‌رسانند. برای مثال سرخارگل جزء معدود گیاهانی می‌باشد که تمام اندام آن مصرف می‌شود.

  • برخی از گیاهان فقط دارای بخش ریشه‌ای دارویی می‌باشند. از این گیاهان می‌توان به سنبل الطیب، شیرین‌بیان، چله‌داغی و جنسینگ اشاره کرد.

هر گیاهی بر اساس اندام اقتصادی که دارد پرورش داده می‌شود و بر اساس عملکرد آن اندام از نظر اقتصادی بررسی می‌گردد. برداشت به‌عنوان یک عملیات مهم و تأثیرگذار بر اساس اندام اقتصادی انجام می‌گیرد. این بدین معنا می‌باشد که در گیاه دارویی آویشن باغی به‌دنبال افزایش رشد رویشی و برداشت اندام هوایی هستیم. بدین منظور از ادوات مخصوص برداشت اندام هوایی باید استفاده کنیم و از این نظر بایستی ببینیم در چه حد از امکانات هستیم و آیا ادوات برداشت گیاهان دارویی در ایران وجود دارد یا نه. با توجه به تنوع شکل رشدی در گیاهان دارویی شاید لازم باشد که تنوع ماشین‌های برداشت زیاد باشد تا بتوان هر نوع گیاه دارویی را به راحتی برداشت کرد. ولی متأسفانه در ایران ما از نظر ماشین‌آلات برداشت گیاهان دارویی در حد صفر می‌باشیم. یعنی هیچ ماشین برداشت اختصاصی برای گیاهان دارویی مانند بابونه، آویشن، نعناع و امثالهم نداریم. از این‌رو هزینه‌های برداشت به‌صورت دستی و نیروی کارگری محاسبه می‌گردد. و برای برداشت مثلاً بادرنجبویه در یک هکتار به حدود ۳۰ نفر روز کارگر نیاز داریم. این هزینه‌ها می‌تواند با برداشت مکانیزه به یک‌دهم مبلغ کنونی کاهش یابد.

اکنون با این مقدمه مشخص شده است که ما در گیاهان دارویی اولاً دارای تنوع بسیار زیاد از نظر فرم رشدی گیاه هستیم، دوماً سیستم کشت و کار آنها با هم متفاوت می‌باشد، سوماً ابزار و ادوات لازم جهت برداشت اتوماتیک یا مکانیزه را نداریم و در نهایت حتی در مورد برخی ابزارآلات کوچک دست ساز نیز دچار مشکل هستیم. با این تفاسیر ما می‌خواهیم در این فصل از کتاب در مورد برداشت گیاهان دارویی بحث کنیم.

  • یک گیاه دارویی چندساله و یک گیاه دارویی یکساله دارای شرایط متفاوتی از نظر برداشت هستند. آنها باید هرکدام به روش مشخص خود برداشت شوند و در محل مناسب جهت خشکانیدن و انبارکردن، گذاشته شوند.

یکی از مهمترین اصول کشت و کار گیاهان دارویی ۴۱ ماشین آلات برداشت گیاهان دارویی می باشد. گاهی نبود ابزارآلات مناسب برای برداشت تحمیل کننده هزینه‌های بسیار بر دوش کشاورز می‌باشد. برای مثال در گیاه دارویی بابونه شاهد هستیم که کشاورزان به علت نبود ماشین برداشت از کشت و کار آن امتناع می‌کنند. در بابونۀ آلمانی گل اندام مصرفی در صنایع و داروسازی می‌باشد. اگر ماشین برداشت گل بابونه وجود داشته باشد هزاران هکتار بابونه را می‌توان به‌صورت دیم کاشت و به‌ راحتی در کوتاه‌ترین زمان برداشت کرد. اما از آنجا که برداشت دستی بابونه کاری بسیار وقت‌گیر می‌باشد هیچ کشاورزی علاقه‌ای به کشت و کار آن نشان نمی‌دهد. البته یک دستگاه برداشت بابونه اخیراً در ایران مشاهده شده است که بابونه را در حین برداشت خرد و پودر می‌کند که از بازارپسندی آن به شدت می‌کاهد. بنابراین با این شرایط در یک مزرعه یک هکتاری بابونه حدود ۱۰ میلیون تومان هزینه می‌شود. اگر درآمد یک هکتار به ۱۵ میلیون تومان برسد که در ایران آمار قابل توجهی می‌باشد یک سود ۵ میلیون تومنی آن هم در هکتار برای کشاورز قانع‌کننده نمی‌باشد. اما اگر ما بتوانیم از ماشین برداشت استفاده کنیم هزینۀ برداشت از حدود ۵ تا ۷ میلیون تومن به زیر یک میلیون تومن کاهش یافته و سودآوری مزرعه کشاورز را برای کاشت بیشتر قانع می‌کند. اما به‌واقع در ایران چنین اتفاقی نمی‌افتد. و لازم است که مسئولان و تولیدکنندگان در جهت تأمین امکانات مکانیزاسیون کشاورزی اقدامات لازم را انجام دهند. آنچه در ایران به‌عنوان ادوات برداشت گیاهان دارویی استفاده می‌شود عبارتند از داس، قیچی باغبانی و ابزار دستی و قدیمی دیگری شبیه به این‌ها. برای برداشت بادرنجبویه از داس یا چاقو یا قیچی کوچکی استفاده می‌کنند. برای سنبل الطیب از نیروی کارگری و بیل جهت درآوردن ریشه‌ها از خاک استفاده می‌کنند. و ریشه‌ها را با دست تکان می‌دهند و ریشه‌های جمع‌آوری شده را به دقت تمیز کردن و شست‌وشو با آب به محل مناسب انتقال می‌دهند.

برداشت در گیاهان دارویی دارای جزئیات بسیاری می‌باشد. از این جزئیات می‌توانیم به زمان برداشت، محل برداشت و کیفیت برداشت اشاره کنیم. در چه زمان از روز، در چه موقع از مرحلۀ رشد برداشت باید انجام گیرد؟ آیا برداشت در گیاهان چندساله دارویی به یک شکل صورت می‌پذیرد؟ بعد از برداشت و قبل از برداشت چه اقداماتی لازم و ضروری می‌باشد. این تیپ سؤالات برای همه مطرح می‌باشد و کشاورز می‌خواهد بداند نحوۀ برداشت به چه ترتیب می‌باشد. اگر آگاهی ایشان از شرایط برداشت کافی باشد می‌تواند در زمان مناسب برداشت را انجام داده و محصول با کیفیتی را تولید کند. به‌طور مثال آیا می‌شود بعد از بارندگی یا آبیاری بارانی یا غرق‌آبی یا قطره‌ای برداشت را شروع کرد؟ آیا می‌شود سرخارگل را از وسط بوته برداشت کرد؟ آیا می‌توانیم برای برداشت بابونۀ آلمانی بوته را از ریشه درآورده و در محل مناسبی گل‌های آن را جدا کنیم؟ برداشت به‌لیمو به چه صورت می‌باشد؟ هزینه‌های جداسازی برگ از ساقۀ به‌لیمو به چه ترتیب می‌باشد؟ و هزاران سؤال دیگر که جواب هر کدام برای گیاهان مختلف متفاوت می‌باشد. گاه روش و اصول در اغلب آنها یکسان می‌باشد ولی دارای تفاوت‌هایی در جزئیات نیز می‌باشند. با هم به بررسی برداشت در چند گیاه دارویی مهم می‌پردازیم و سعی می‌کنیم تمام جوانب برداشت هر کدام را به‌صورت تیتروار بررسی و بحث کنم. وقتی گیاه دارویی بادرنجبویه به مرحلۀ برداشت می‌رسد ارتفاع آن به حدود ۲۵ تا ۴۰ سانتی‌متر می‌رسد. دقت کنید که ارتفاع برداشت خیلی مهم می‌باشد. گیاهان دارویی نیز مانند سایر گیاهان در طول فصل رشد و نمو تمایل دارند به مرحلۀ چوبی‌شدن رفته و با گذر زمان مقدار فیبر و چوب را در ساقه‌های خود افزایش دهند. در اینجا این سؤال مطرح می‌شود که بهترین زمان برداشت از نظر کیفی برای ملیس چه زمانی می‌باشد؟

مشاوره کاشت گیاهان دارویی

مجموعه هربال مارکت بزرگترین وظیفه و هدف خود را تببین دانش فنی و ترویج کشت و کار گیاهان دارویی (اصول کشت و کار گیاهان دارویی ۴۱) میدونه و بصورت تخصصی برای آموزش کاشت گیاهان دارویی فعالیت میکنه. از این رو ما در بحث مشاوره کشت گیاهان دارویی قدم های بزرگی برداشتیم از جمه این فعالیت ها تالیف کتاب اصول کشت و کار گیاهان دارویی در مزرعه و ضبط مشاوره صوتی گیاهان دارویی به صورت فایل صوتی هست که شما میتونید همه آنها را به صورت تقریبا رایگان استفاده کنید. ضمنا برای مشاوره تلفنی و خرید بذر گیاهان دارویی و نشای گیاهان دارویی در خدمت شما هستیم. اصول کشت و کار گیاهان دارویی ۴۱ در ادامه مباحث مشاوره کشت و کار گیاهان دارویی منتشر شده است.

ادامه بحث

اصول کشت و کار گیاهان دارویی ۴۲

نکته مهم

ما در هربال مارکت یک سلسله از مقالات را منتشر میکنیم که در ادامه هم و در طول زمان منتشر میشوند. لذا اگر به دنبال مطالعه ادامه همین مقاله هستید بایستی این سلسله از مقالات را دنبال کنید تا رشته کلام حفظ گردد. اصول کشت و کار گیاهان دارویی ۴۱ در ادامه مقاله شماره ۴۰ منتشر میشود. برای دسترسی به این سلسله مقالات باید به بخش سلسله مقالات گیاهان دارویی مراجعه کنید.

تهیه و تنظیم

  • تهیه و تنظیم از هربال مارکت
  • انتشار این مقاله به هیچ وجه قانونی و انسانی نمی باشد
  • عنوان مقاله: اصول کشت و کار گیاهان دارویی ۴۱
  • نویسنده: مهدی قنبری
  • هربال مارکت را در پیج اینستاگرام دنبال کنید.
درباره مهدی قنبری

سلام خدمت همه فعالین حوزه گیاهان دارویی من مهدی قنبری کارشناسی ارشد گیاهان دارویی از دانشگاه تربیت مدرس تهران هستم. در مقطع کارشناسی از رشته باغبانی دانشگاه تبریز فارغ التحصیل شده ام. مدتی به عنوان مدیر مرکز خدمات تخصصی گیاهان دارویی فعالیت داشته ام و اکنون در زمینه بازاریابی و فروش و کشت و کار گیاهان دارویی فعالیت می کنم. مطمئنا تمام اطلاعات بدست آمده از تجارب مزرعه ای و بازاری خود را با قلم خود به اطلاع شما خواهم رساند امیدوارم که مورد پسندتان واقع گردد. منتظر نظرات سازنده شما برای بهبود وضعیت سایت هستیم. باتشکر

One Reply to “اصول کشت و کار گیاهان دارویی ۴۱”

  1. فاطمه

    Reply

    سلام.بازار روستا یه یه بازار کسب و کارهای خونگی و محلیه که میتونید محصولات مختلفتون رو از طریق اپلیکیشن ما بدون واسطه به سراسر ایران بفروشید
    همین الان جای خودتون رو تو بازار روستا پیدا کنید و باعث گسترش هر چه بیشتر کسب و کارتون بشین
    وب : https://bazaarrusta.ir/
    پیج اینستا: bazaarrusta
    ممنونم . مارو به آشنایانی که کارشون هم مرتبط هست معرفی کنین

پاسخی بگذارید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

 
 
 

پاسخ معادله زیر را وارد کنید * مهلت سه دقیقه ای معادله به اتمام رسیده، جهت دریافت معادله جدید روی دکمه کناری آن کلیک کنید.