Loading...

جامع ترین راهنمای تولید اسطوخودوس در ایران

جامع ترین راهنمای تولید اسطوخودوس در ایران

مقاله امروز هربال مارکت که در مورد کاشت و تولید اسطوخودوس در ایران می باشد در چند بخش تهیه شده است. در صورتی که تمایل به مطالعه ۰ تا ۱۰۰ مقاله ندارید می توانید با استفاده از بخش بندی های انجام شده به قسمت مورد علاقه خود مراجعه و آن را مطالعه کنید.

مقدمه

امروزه تمایل فراوانی برای استفاده از گیاهان دارویی وجود دارد و گونه های گیاهان دارویی فراوانی وجود دارند که در سرتاسر دنیا کشت می شوند. در مورد هر یک از گیاهان دارویی هم مطالعات بسیار زیادی صورت گرفته است. اسطوخودوس یکی از این گیاهان دارویی می باشد که در مورد آن مطالعات بسیار گسترده ای صورت گرفته است.

با جستجوی ساده در اینترنت متوجه خواهید شد که در مورد پرورش اسطوخودوس pdf ها و مقالات زیادی در سال های اخیر منتشر شده است. هر یک از آن ها ممکن است روی پرورش یکی از گونه های گیاه دارویی اسطوخودوس تاکید کرده باشند. به عنوان مثال ممکن است که بسیاری از این مقالات به بررسی پرورش اسطوخودوس فرانسوی با توجه به ویژگی های منحصر به فرد آن پرداخته باشند.

پرورش گیاه اسطوخودوس، فارغ از گونه ی مورد نظر برای کشت، باید بر پایه اصول اولیه انجام شود تا بتوان به بهترین نتیجه دست یافت. اگر چه ممکن است زمانی که شما به دنبال پرورش گیاه اسطوخودوس در خانه هستید، ضررهای احتمالی مالی (در صورت عدم موفقیت کاشت گیاه اسطوخودوس) شما را نگران  نکند، اما در زمانی که قصد دارید در مقیاس های بزرگ اقدام به کاشت و تولید بذر اسطوخودوس بنمایید، عدم توجه به نیازمندی های گیاه می تواند ضررهای بسیاری را برای شما به همراه داشته باشد.

جامع ترین راهنمای تولید اسطوخودوس در ایران

به خوبی می توان دید که در بسیاری از موارد هدف از کشت گیاه در واقع پرورش گل اسطوخودوس برای برداشت آن به منظور فروش در بازار می باشد. برای همین در این موارد توجه به گونه هایی که بیشترین گل را به بار می آورند، یا این که گل های آن ها دارای ترکیبات موثر بیشتری می باشد دارای اهمیت ویژه ای است. در صورت نیاز به کشت گیاه در مقیاس بزرگ، باید در قدم اول نسبت به انتخاب گونه های اسطوخودوس مناسب اقدام کنید.

در ادامه نیز توجه به روش پرورش اسطوخودوس، و دنبال کردن توصیه های موجود، برای دستیابی به بیشترین محصول گیاه دارویی اسطوخودوس دارای اهمیت بسیار زیادی خواهد بود. برای همین ما سعی کرده ایم تا در این متن در حد توان شما را با نحوه پرورش و تولید اسطوخودوس آشنا کنیم. در صورتی که قصد دارید تا بیشتر در مورد شرایط پرورش اسطوخودوس بدانید می توانید به نکاتی که در این متن به آن ها اشاره می شود توجه بیشتری بنمایید.

اما با توجه به تنوع گونه های موجود اسطوخودوس، باید که با توجه به شرایط محل کشت آن بیش از پیش تلاش کنید تا بتوانید بهترین گونه را انتخاب کنید. در این زمان توجه به شرایط اقلیمی محلی که در آن قصد کشت اسطوخودوس را دارید می تواند به شما در انتخاب بهترین گونه ها کمک کند.

پرورش و تولید اسطوخودوس در ایران نیز مانند بسیاری از کشورهای دیگر اخیرا بیش از پیش مورد توجه قرار گرفته است. توجه به کاشت و تولید اسطوخودوس بیشتر برای دو هدف انجام می شود. عده ای به دنبال پرورش گیاه اسطوخودوس برای مقاصد تزیینی می باشند. عده ای دیگر هم به دنبال کشت تجاری و برداشت اسطوخودوس هستند. اگر قصد پرورش و تولید اسطوخودوس در ایران را دارید، چگونگی پرورش این گیاه دارویی باید بالاترین اولویت را برای به دست آوردن بهترین نتیجه و به ثمر نشستن محصول بیشتر داشته باشد.

پرورش خانگی اسطوخودوس یا در محیط های دیگر در باغ، یا در مزرعه، هر یک دارای نیازمندی های خاص خود است، که با توجه به شرایط موجود در این محل ها باید به آن ها توجه نمود. اگر شما به دنبال رشد گیاه در یکی از این محل ها برای کسب موفقیت کامل در به بار نشستن گیاه اسطوخودوس هستید، شاید مشورت با افراد صاحب نظر در این زمینه برای شما بسیار راه گشا باشد. به خصوص در زمان نیاز به کشت در مقیاس های تجاری، این امر اهمیت بیشتری خواهد داشت.

جامع ترین راهنمای تولید اسطوخودوس در ایران

افراد آگاه در این زمینه به خوبی می دانند که با توجه به شرایط جغرافیایی ایران، چگونه اسطوخودوس پرورش دهیم یا این که بهترین منطقه برای کشت اسطوخودوس در کدام بخش ایران قرار گرفته است. علاوه بر این نکات بسیار زیاد دیگری در زمینه نیازمندی های خاک و اصلاح آن وجود دارد که با استفاده از دانش این افراد می توانید نتیجه ی بهتر را کسب کنید.

می توانید پرورش اسطوخودوس در منزل یا در زمین های کشاورزی را با در نظر گرفتن توصیه های موجود در منابع معتبر دنبال کنید. ما در این متن برای شما نکاتی را در این راستا فراهم نموده ایم. این نکات می تواند مرحله اول آشنایی شما با طرز پرورش اسطوخودوس و گونه های آن را فراهم آورد،

در ادامه ی این راه هم برای پرورش کاشت اسطوخودوس موفق، توصیه می کنیم تا با افرادی که با شرایط اقلیمی و آب و هوایی هر بخش از کشور آشنایی بیشتری دارند مشورت کنید تا بهترین مکان کاشت اسطوخودوس را به شما معرفی کنند، یا این که در مورد عدم مناسب بودن خاک یا شرایط موجود در محل کشت اسطوخودوس در زمین یا باغ شما، توصیه های لازم را به منظور اصلاح این شرایط، ارائه دهند.

امروزه در بسیاری از مناطق با خرید قلمه ها یا نشای اسطوخودوس در گلدان، ایم گیاه دارویی را به زمین های کشاورزی انتقال و برای رشد بیشتر کشت می کنند. به همین دلیل تولید کننده های زیادی اقدام  به پرورش اسطوخودوس در گلدان کرده و پس از آن گیاه را به زمین مناسبی برده و نشا می کنند.

یا این که در موارد بسیاری مراحل اولیه ی رشد و پرورش اسطوخودوس در گلخانه انجام می شود. در کشورهایی مانند ایالات متحده این روند برای کشت گیاه اسطوخودوس، در مراحل اولیه ی پرورش گیاه به دلیل امکان موفقیت بیشتر به خوبی جا افتاده است.

در ایالات متحده کاشت و تولید اسطوخودوس بسیار مورد توجه قرار گرفته است. نه تنها در قاره آمریکا، بلکه ددر قاره آفریقا، کاشت و تولید اسطوخودوس، بسیار مورد توجه قرار گرفته است. بسیاری از کشاورزان در آفریقای جنوبی با توجه به روش پرورش گیاه اسطوخودوس، موفق شده اند تا آن را در زمین های دارای شرایط مساعد کشت کنند.

تجربه هایی که در سال های خیر در این زمینه به دست آمده است، بیش از هر چیز دیگری منجر به آشنایی افراد بسیار بیشتری با نحوه پرورش گل اسطوخودوس شده است که در بسیاری از موارد برای کاربردهای تجاری و در مواردی هم برای مقاصد تزیینی بوده است. نحوه پرورش گیاه اسطوخودوس در ایران نیز می تواند مانند این مناطق که هر یک در گوشه ای از دنیا قرار گرفته اند، به ما کمک کند تا بتوانیم سهم بیشتری از این بازار داشته باشیم.

علاوه بر این که با کشت و پرورش اسطوخودوس می توان محصول خوبی را برای بازارهای داخلی برداشت نمود، که در کنار آن شاید امکان استفاده از آن در صنایع جانبی برای تولید انبوه محصولات متنوع غذایی و دارویی-آرایشی وجود داشته باشد.

اگر شما هم به دنبال کاشت و تولید اسطوخودوس هستید، می توانید با در نظر گرفتن موفقیت های کسب شده در دیگر کشورها، و آشنایی هر چه بیشتر در زمینه ی بهترین گونه های قابل کشت در ایران، و نحوه پرورش و نگهداری گل اسطوخودوس، سهمی از این بازار را به خود اختصاص دهید.

اگر موفق به این کار شده و در پی پرورش و نگهداری گیاه اسطوخودوس توان برداشت محصول قابل توجهی را داشته باشید، می توانید از این گونه ی گیاهی و به خصوص از گل های آن، برای تولید روغن اسطوخودوس استفاده نمایید. با تولید این روغن فرار گیاهی، و با موفقیت در تولید اسانس اسطوخودوس می توان به خوبی امیدوار بود که بتوان از آن در بسیاری از صنایع غذایی و دارویی استفاده.

جامع ترین راهنمای تولید اسطوخودوس در ایران

ما در مورد این صنایع تولیدی و کاربردهای این روغن ها و اسانس ها در ادامه توضیحات بیشتری خواهیم داد. اما قبل از هر چیز در مورد کشت گیاه و مسائلی مانند نحوه قلمه زدن آن، یا تولید نشا اسطوخودوس، زمین مناسب برای این کار، نحوه تست و اصلاح خاک مورد استفاده برای کشت گیاه اسطوخودوس و مطالب مرتبط با آن توضیحاتی را ارائه خواهیم نمود.

به طور عمده مطالب مرتبط با کاشت و تولید اسطوخودوس بیشتر در بخش های بعدی این نوشته مورد بحث قرار گرفته اند و ما قبل از این که در مورد نحوه تولید اسطوخودوس، برای شما مطالبی را بیان کنیم، در مورد گونه های اسطوخودوس و جنبه های عمومی این گونه ی گیاهی نکاتی را بیان خواهیم نمود.

تولید اسطوخودوس – بخش اول آشنایی اولیه با گیاه اسطوخودوس

در بخش قبلی تولید اسطوخودوس ما مقدمه ای در مورد گیاه اسطوخودس را بیان کردیم در ادامه شما با جنبه های عمومی گیاه اسطوخودوس آشنا خواهید شد.

جنبه های عمومی گیاه اسطوخودوس

قبل از بیان مطالبی در مورد کاشت  و تولید گیاه اسطوخودوس، به خوبی به نکات گفته شده در این بخش توجه نمایید. ما قصد داریم تا به معرفی اسطوخودس از جنبه های عمومی بپردازیم. در این جا ما گونه های اسطوخودوس و میزان محصولی که می توان از آن ها برداشت نمود، یا میزان روغن موجود در گل ها را مورد بررسی قرار می دهیم. این اطلاعات می تواند به افرادی که به دنبال انتخاب بهترین گونه ی اسطوخودوس برای کشت هستند بسیار مفید واقع شود.

دسته بندی

نام علمی گیاه اسطوخودوس

Lavandula angustifolia

نام های دیگر اسطوخودوس

(L. angustifolia) true lavender, English lavender; (L. dentata), French lavender; (L. latifolia) spike lavender; (L. stoechas), French or Spanish lavender; hybrids of L. angustifolia x L. , latifolia are referred to as lavandin.

خانواده

Lamiaceae

منشأ و پراکندگی اسطوخودوس

اکثر اسطوخودوس ها از منطقه ی مدیترانه نشأت گرفته اند. در گذشته بیشتر رشد اسطوخودوس در این مناطق در زمین های سنگلاخی و کلسیم دار بوده است. اسطوخودوس را می توان در شمال آفریقا، مناطق مدیترانه ای، اروپا و شرق هند نیز دید. این گونه ی گیاهی توسط مردم یونان قدیم و روم باستان پرورش داده می شد. در انگلیس هم در دوره ی الیزابت کاشت و تولید گیاه اسطوخودوس متداول بوده است.

نام انگلیسی گیاه اسطوخودوس از کلمه ای لاتین lavare گرفته شده است که به معنی شوینده یا تمیز کننده است. هنوز هم گونه هایی از اسطوخودوس با نام spike lavender یا لاواند کبیر به طور وحشی در مناطق گسترده مدیترانه ای می روید. این گونه از اسطوخودوس نسبت به گونه های دیگر (مانند lavender و lavandin )، مناطق گرم تر و دارای ارتفاع پایین را بیشتر دوست دارد.

میزان تولید اسطوخودوس

اسطوخودوس در مناطق مختلفی کشت می شود. تولید اسطوخودوس هم در هر یک از این مناطق محصول متفاوتی را به بار می اورد. ما در این جا در مورد میزان کاشت و تولید اسطوخودوس در آفریقای جنوبی، اعدادی را بیان می کنیم. البته این اعداد نشان دهنده ی میزان روغن اسطوخودوس تولید شده از گیاه می باشد.

تولید اسطوخودوس در جنوب آفریقا

اسطوخودوس حقیقی (true lavender) می تواند بین ۸ تا ۳۰ کیلوگرم و lavandin بین ۴۰ تا ۲۲۰ کیلوگرم روغن فرار را در هر هکتار می تواند تولید نماید. ساقه ها و  گل های خشک شده هم توان تولید بین ۵۰۰ تا ۱۰۰۰ کیلوگرم روغن فرار را در هکتار دارند. این میزان روغن تولیدی به عواملی مانند محل کشت و مدیریت گیاه بستگی دارد.

گونه ی گیاه اسطوخودوس که برای کشت انتخاب می شود هم روی میزان روغن تولیدی تاثیر می گذارد. تولید کننده های کوچک باید هدف خود را روی بازارهای دارای ارزش بالا متمرکز کنند. برای همین هم باید روی تولید محصولات با کیفیت در تولید گل اسطوخودوس و روغن فرار از آن تمرکز بیشتری داشته باشند.

تولید اسطوخودوس در سطح بین المللی

میزان تولید بین المللی روغن اسطوخودودس از گونه های اسطوخودوس (lavender) که دارای کیفیت بالایی می باشد در حدود ۲۰۰ تن در سال می باشد. نرخ تولید lavender نسبت به lavandin در سطح بین المللی برابر ۱ به ۵ است. برای همین است که قیمت روغن lavandin کمتر از قیمت روغن به دست آمده از lavender می باشد.

گونه ی lavandin روغن بیشتری تولید می کند، و مقاوم تر از گونه ی lavender می باشد. همان طور که گفته شد، روغن lavandin دارای میزان تولید روغن فرار ۵ برابری می باشد، برای همین به طور سالانه در دنیا در حدود هزار تن از آن تولید می شود.

  • بیشتر بخوانید:  نحوه کاشت بذر گیاه سنبل ختایی (Angelica seeds-Angelica archangelica)

مناطقی که بیشترین تولید روغن lavender را دارند شامل بلغارستان، انگلیس، فرانسه، روسیه، یوگسلاوی، استرالیا، ایالات متحده، کانادا، آفریقای جنوبی، تانزانیا، ایتالیا، و اسپانیا می باشند. اسطوخودوس حقیقی یا همان true lavender برای استفاده در صنعت عطر بیشتر در اروپا و به خصوص در فرانسه کشت می شود.

Lavandin هم بیشتر در اسپانیا، فرانسه، ایتالیا، شبه جزیره ی بالکان، استرالیا و تانزانیا کشت می شود. در سال های اخیر هم بلغارستان از تولید کننده های عمده ی این گونه ی گیاهی بوده است.

جامع ترین راهنمای تولید اسطوخودوس در ایران

Spike lavender یا لاواندا کبیر هم بیشترین تولید خود را در مناطقی از اسپانیا دارد اما همان طور که گفته شد به طور وحشی در بخش های بزرگی از مناطق مدیترانه ای رشد می کند. این گونه اسطوخودوس، در این مناطق ترجیح می دهد تا در بخش های گرم تر و کم ارتفاع تر در مقایسه با lavender و lavandin رشد کند. تولید جهانی روغن spike lavender بین ۱۵۰ تا ۲۰۰ تن در سال می باشد.

عمده ترین مناطق تولید اسطوخودوس در آفریقای جنوبی

اسطوخودودس (lavender) در مناطق شرقی و غربی کوازولو-ناتال، ایالت آزاد، گائوتنگ، لیمپوپو و ایالات دیگر آفریقا کشت می شود. شرایط آب و هوایی در مناطق غربی cape بسیار شبیه به شرایط آب و هوایی مدیترانه ای می باشد. برای همین بیشترین کشت و برداشت اسطوخودوس از این منطقه است.

مشخصات گیاه اسطوخودوس

ساقه – اسطوخودوس چند ساله است و به صورت بوته ای و انبوه رشد می کند. بین ۳.۰ تا ۱.۲ متر ارتفاع خواهد داشت. true lavender به صورت فشرده و به شکل بوته ای گرد دایره ای رشد می کند.

برگ ها – برگ های معطر و به طور کامل مخالف هم بوده و می توانند تا ۵ سانتی متر رشد کنند.

گل ها – زمان گل دادن گیاه در تابستان است. گل ها دارای بوی دلپذیری بوده و بر روی ساقه های گیاه رشد می کنند.

بخش های مختلف گیاه برای تولید روغن با تقطیر مانند برگ ها و گل ها می توانند مورد استفاده قرار گیرند. اما روغن فرار به دست آمده از گل ها دارای کیفیت بالاتری از روغن به دست آمده از برگ ها می باشد. در دسته گل های تزیینی خشک هم گل ها با ساقه ها به عنوان شاخه گل، چیده شده و می توانند در دسته گل ها استفاده شوند.

گونه های اسطوخودوس

۴۸ گونه اسطوخودوس وجود دارد. از این بین می توان صدها نوع را یافت که دارای ژنوتایپ های متفاوت می باشند و دارای شکل های مختلف و میزان متفاوتی از روغن فرار می باشند. ترکیبات موجود در این گونه ها کم و بیش با هم تفاوت دارد که به تعدادی از این تفاوت ها در بخش میزان روغن تولیدی از هر گونه ی اسطوخودوس و کیفیت آن اشاره شد.

سه گونه ی اصلی در بین گونه هایی که برای تولید روغن اسطوخودوس مورد استفاده قرار می گیرند وجود دارد.

  • angustifolia (true lavender , English)
  • latifolia (spika, broad leaves)
  • angostifolia x L. latifolia (lavandin)

در کنار این گونه های اصلی، شش گونه ی هیبرید و زیرگونه ی اصلی داریم، این هیبریدها و گونه های فرعی شامل lavandula, dantata, stoechas, pterostoechas, chaetostachys, subnuda می شود.

گونه هایی که برای استفاده به منظور تولید روغن مورد استفاده قرار می گیرند، به طور تجاری در مقیاس بزرگ کشت می شوند و روغن فرار به دست آمده شامل موارد زیر است:

  • روغن true lavender که از angustifolia (true lavender) به دست می آید و با نام های L. vera و L. spica هم شناخته می شود.
  • روغن اسطوخودوس فرانسوی با نام dentate
  • روغن spike lavender که از latifolia به دست می آید.
  • روغن اسطوخودوس اسپانیایی که از گونه ی stoechas به دست می آید.
  • روغن لاواندین که از هیبرید های angostifolia x L. latifolia (lavandin) به دست می آید.

روغن فرار اسطوخودوس هر یک از این گونه ها، دارای ترکیبات منحصر به فرد خود هستند. برای همین هر یک از این روغن ها در کاربرد متفاوتی مورد استفاده قرار می گیرد. در کنار گونه هایی که در این جا ذکر شد، گونه های دیگری هم وجود دارند که به طور تجاری برای تولید روغن اسطوخودوس اما در مقیاس کوچک تر، مورد استفاده قرار می گیرند.

  • بیشتر بخوانید: روش کاشت بذر مارچوبه – بهترین زمان کاشت مارچوبه چه زمانی است؟

اگر شما قصد دارید تا گونه ای از اسطوخودوس ها را برای تولید روغن کشت دهید، باید ملاحظاتی را در نظر داشته باشید. ما تعدادی از این ملاحظات را که در زمان کشت اسطوخودوس باید در نظر داشته باشید را در این جا ذکر می کنیم:

  • گونه های لاواندین (lavendula x intermedia) بیشترین میزان گل را خواهند داشت . غلظت روغن فرار در آن ها در هکتار بیشتر از دیگر گونه ها می باشد.
  • لاواندین ها گل هایی بزرگ دارند و به خوبی ساقه هایی بلند را رشد می دهند. این گل ها کمی متمایل به خاکستری هستند. بهترین گونه های lavandin هم برای تولید روغن فرار در آفریقای جنوبی grosso, super, provence, abriali و seal می باشد.
  • گونه های اسطوخودوس انگلیسی (English lavender) که با نام angostifolia مورد اشاره قرار گرفت، دارای ساقه هایی کوتاه تر هستند و گل های آن ها وقتی خشک می شوند به رنگ آبی خواهند بود.
  • اسطوخودوس انگلیسی بیشتر برای تولید گل های خشک مناسب است. گونه های لاواندین (lavandin) به دلیل دارا بودن بویی دلپذیر برای صنعت عطرسازی بیشتر مورد توجه هستند. در این میان گونه vera ترجیح داده می شود.
  • stoechas, L. dantata و  L. latifolia به میزان کمتری در آفریقای جنوبی تولید می شوند.

شرایط آب و هوایی مورد نیاز برای تولید اسطوخودوس

دما

اسطوخودوس می تواند سرمای ملایم، و خشکی را تحمل کند. spike lavender نمی تواند سرما را تحمل کند. همه ی گونه های اسطوخودوس در برابر رطوبت بالا حساس هستند. دمای بالا در تابستان می تواند کیفیت روغن فرار موجود در گیاه را به طور منفی تحت تاثیر قرار می دهد.

به طور طبیعی اسطوخودوس حقیقی (true lavender) می تواند تا ارتفاع ۱۷۰۰ متر بالای سطح دریا رشد کند. در حالی که spike lavender تنها در مناطق کم ارتفاع تر رشد می کند. این گونه بومی مناطق دارای ارتفاع ۲۰۰ تا ۷۰۰ متر از سطح دریا می باشد. لاواندین (lavandin) هم می تواند در مناطق دارای ارتفاع ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ متر از سطح دریا می تواند رشد نماید.

میزان روغن تولید شده در هر یک از گونه ها به نظر می رسد که با افزایش سطح از دریا بیشتر می شود. زیرا که گیاه در مکان هایی که دارای هوای خنک تر است گل های بیشتری می دهد. برای همین روغن به دست آمده بیشتر خواهد بود.

به دلیل تنوع گونه های اسطوخودوس، عده ای به خوبی آن ها را در شرایط آب و هوایی مختلف پرورش می دهند. این مناطق می توانند دارای شرایط نیمه استوایی تا خنک باشند. گونه های موجود را باید قبل از کشت انبوه، تست نمود تا دید کدام یک از آن ها بهتر در شرایط منطقه ی مورد نظر رشد می کنند.

بارش باران

اسطوخودوس می تواند محصول خوبی را در مناطقی که بین ۳۰۰ تا ۱۴۰۰ میلی متر باران به طور سالانه دارند به بار آورد. در این مناطق نباید گیاه را خیلی آب داد. باید اجازه داد تا در بین دوره های آبدهی یا پس از هر دوره بارش باران، زمین به خوبی خشک شود و پس از آن اقدام به آبدهی به گیاه نمود.

نیازمندی های خاک برای تولید اسطوخودوس

اسطوخودوس به خاک دارای زه کشی مناسب و سبک نیاز دارد. خاک باید شنی، یا شنی رسی، و یا دارای سنگریزه بوده، و در محلی قرار گرفته باشد که امکان دریافت نور مستقیم آفتاب را داشته باشد. خاک هایی که چندان حاصلخیز نیستند هم می توانند برای کشت و تولیداسطوخودوس مناسب باشند.

جامع ترین راهنمای تولید اسطوخودوس در ایران

PH خاک باید بین ۵.۸ تا ۸.۳ باشد. رطوبت خیلی بالا در خاک می تواند منجر به رشد ضعیف گیاه شود. این می تواند باعث افزایش بیماری ها و از بین رفتن اسطوخودوس شود. اسطوخودوس انگلیسی خاک های قلیایی را ترجیح می دهند. در حالی که گونه های لاواندین به خاک های کمی اسیدی علاقه ی بیشتری دارند.

تولید اسطوخودوس – بخش دوم تجربه هایی در زمینه کاشت و تولید اسطوخودوس

تکثیر اسطوخودوس

اسطوخودوس بیشتر با استفاده از بذر، قلمه زنی و بریدن بخش های گیاه، کشت بافت گیاه و تقسیم ریشه ها تکثیر می شود. اما اگر به دنبال یکنواختی ژنتیکی در گونه های کشت شده هستید نباید از کشت بذر استفاده کنید.

استفاده از قلمه زنی

قلمه باید از گیاهان قوی و سالم که در بیرون کشت شده اند به دست آید. استفاده از هورمون های ریشه می تواند به تسریع ریشه دادن قلمه ها کمک کند. قلمه ها باید در اندازه های ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر از بخش های جوان تر بالای بوته ی گیاه برداشت شود. دو سوم پایین قلمه را باید از هر گونه برگ عاری نمود.

پس از آن قلمه را در یک بستر مناسب و در محلی مناسب برای رشد قرار داد. باید بین دو سوم تا نصف قلمه را در بستر قرار داد.  مخلوطی از ۳۰ درصد کمپوست خوب و ۷۰ درصد شن می تواند خیلی برای قلمه خوب باشد. یک بستر مرطوب و محلی گرم بهترین نتیجه را برای قلمه زنی به همراه خواهد داشت.

با توجه به این که تکثیر گیاه با این روش بسیار متداول است، می توان دید که افراد زیادی اقدام به فروش قلمه اسطوخودوس می کنند. می توانید با در نظر گرفتن مطالب گفته شده در بخش قبل، قلمه هایی از بهترین گونه هایی که برای کشت انتخاب کرده اید را خریداری و در محل مناسبی کشت کنید.

قلمه زدن اسطوخودوس می تواند به خوبی با توجه به آن چه گفته شد، انجام پذیرد. از سوی دیگر، در صورتی که قصد خرید قلمه اسطوخودوس را دارید، می توانید با فراهم نمودن بستر مناسب موفق به کشت آن شوید تا نتیجه ی خوبی از کشت قلمه ها به دست آورید.

ما در مورد قیمت قلمه اسطوخودوس اطلاع چندانی نداریم، اما با توجه به تنوع گونه ها، شاید قیمت های قلمه های آن ها با هم تفاوت داشته باشند. البته به نظر می رسد که قله ی همه ی گونه های اسطوخودوس را نتوان به راحتی در بازار پیدا کرد.

  • بیشتر بخوانید: طریقه کاشت بذر گیاه قدومه و نحوه مراقبت از آن

این قلمه ها به طور معمول در طی فرایند قلمه گیری اسطوخودوس توسط پرورش دهنده ها تکثیر می شود، به طور معمول هم در هر منطقه ای گونه هایی خاص از اسطوخودوس مورد توجه قرار می گیرد، برای همین تمام گونه ها را نمی توان با هم در بازار پیدا کرد. در هر صورت قلمه زدن گل اسطوخودوس یکی از روش های معمول برای حفظ گونه هایی می باشد که دارای خصوصیات ژنتیکی بهتری هستند چون که روش هایی مانند کشت بذر نمی توانند خصوصیات ژنتیکی گیاه مادر را حفظ کنند.

آشنایی شما با روش قلمه زدن اسطوخودوس یا روش خوابانیدن ریشه ها که در ادامه مورد بحث قرار خواهد گرفت، می تواند موفقیت صددرصد در انتقال خصوصیات ژنتیکی گیاه مادر را به همراه داشته باشد. برای همین توصیه می شود تا با یادگیری و توجه به نحوه قلمه زدن اسطوخودوس، در صورت نیاز به کشت انبوه آن، سعی کنید تا همه ی گیاهانی که کشت می کنید دارای تشابه ژنتیکی باشند تا در رشد و گلدهی خود به طور هماهنگ، توان به بار آوردن محصول خوبی را داشته و برداشت آن ها در یک زمان ممکن شود.

جامع ترین راهنمای تولید اسطوخودوس در ایران

نکته ی دیگری که برای بسیاری دارای اهمیت است، زمان قلمه زدن اسطوخودوس می باشد که باید با توجه به فراهم بودن شرایط مساعد آب و هوایی در محیط صورت پذیرد. به طور کلی نمی توان زمان خاصی را برای این کار پیشنهاد کرد.

اما در بازه های زمانی مختلفی در طول سال و به خصوص در فصل رشد گیاه، می توان به خوبی موفق به این کار با در نظر گرفتن توصیه های داده شده در زمینه طرز قلمه زدن گل اسطوخودوس شد. در کنار استفاده از قلمه اسطوخودوس، اگر شما گیاه اسطوخودوس را در زمین خود دارید، می توانید با روش خوابانیدن ساقه ها هم موفق به تکثیر آن شوید که در ادامه بیان خواهد شد.

لایه بندی

می توان گیاه را با خوابانیدن ساقه ها در خاک هم تکثیر نمود. باید ساقه ای منعطف و سالم را برای این کار انتخاب کنید. از بین ساقه های بلند، ۱۰ تا ۱۵ سانتی متر از برگ ها را حذف کنید، تنها ۱۰ سانتی متر از شاخ و برگ ها را در بالای هر ساقه باقی بگذارید. بخشی را که برگ های آن را حذف نموده اید در خاک مرطوب قرار دهید.

  • بیشتر بخوانید: نحوه کاشت بذر گیاه آرالیا (American Spikenard-Aralia racemosa)

این ساقه در نزدیکی سطح خاک ریشه خواهد داد. همین که ریشه داد، گیاه جدید را از گیاه مادر جدا کنید. برای این که بتوانید شاهد ریشه دادن ساقه بوده و بتوانید آن را از گیاه مادر جدا کنید نیاز به زمانی بین ۶ تا ۱۲ هفته خواهید داشت. گیاه را می توان پس از جدا کردن از گیاه مادر، در بستر آماده شده کاشت. می توان از کودهای مایع به طور هفتگی برای تقویت رشد گیاه جدید در این حالت استفاده نمود.

کشت بافت گیاه

روش کشت بافت گیاه برای کشت انبوه اسطوخودوس، از یک گیاه مادر مورد استفاده قرار می گیرد. این کار می تواند منجر به تکثیر یک گیاه مادر با خصوصیات ژنتیکی خاص شود. این کار گیاهان جدید عاری از هر گونه بیماری را به همراه خواهد داشت. اما باید توجه داشته باشید که کشت بافت از گران ترین روش های تکثیر گیاه می باشد.

برای همین برای بسیاری گزینه ی کشت بافت اسطوخودوس چندان به صرفه نیست. در ایران نیز می توان دید که عده ای به دنبال پی بردن به مزایا یا امکان کشت بافت گیاه اسطوخودوس در داخل کشور هستند، بررسی این مسئله فراتر از سطح این نوشته می باشد. برای آگاهی بیشتر می توانید به نوشته های دیگر که مرتبط با کشت بافت گیاه اسطوخودوس می باشد مراجعه کنید.

کاشت بذر اسطوخودوس

توصیه نمی شود که گیاه را با استفاده از بذر آن تکثیر نمایید. دلیل آن هم تفاوت گیاه رشد یافته با گیاه مادر از لحاظ ژنیتیکی می باشد که می تواند مورد علاقه ی شما نبوده و ویژگی های مورد نظر را نداشته باشد. به خصوص در مقیاس تجاری توصیه می شود که از بذرها برای کشت انبوه گیاه اسطوخودوس استفاده نکنید. چون که هر یک از بوته ها می تواند با دیگری متفاوت باشد.

هر یک از آن ها در نحوه ی رشد، رنگ گل ها، و میزان روغن فرار در گل های خود با دیگری تفاوت هایی خواهد داشت. ترکیبات موجود در روغن ها هم با یکدیگر تا حدی متفاوت است. اما اگر در هر حالتی نیاز به استفاده از بذر باشد، باید بذرها را در اواخر بهار و یا در ابتدای تابستان کشت کنید. نرخ جوانه زنی کم می باشد و زمان زیادی نیاز خواهد بود تا بتوان شاهد رشد جوانه ها در اندازه هایی بود که بتوان آن ها را نشا نمود.

آماده سازی خاک برای تولید اسطوخودوس

گیاهان دارای روغن فرار که در خاک  های طبیعی کشت می شوند دارای بیشترین محصول خواهند بود. این گونه روغن ها که از سطوخودوس هایی به دست آمده اند که در خاک های مساعد کرده اند، دارای کیفیت بالا بوده و در سراسر دنیا مورد تقاضا می باشند. برای همین آنالیز و تحلیل خاک برای کاشت و تولید اسطوخودوس بسیار مهم است.

نمونه برداری از خاک و آنالیز آن

  • باید نمونه هایی از خاک را با توجه به راهنمایی های موجود در زمینه ی تست و نمونه برداری از خاک بردارید.
  • خاک را مورد بررسی و آنالیز، در یک آزمایشگاه که قادر به برآورد کمبودها در زمینه ی املاح می باشد، قرار دهید. هم چنین وضعیت آن از لحاظ مواد ارگانیک و یا زیاد بودن املاح، در کنار نرخ کربن خاک را بررسی کنید.
  • تحلیل خاک مورد استفاده می تواند پرورش دهنده و تولید کننده ی گیاه یا روغن اسطوخودوس را در تصحیح و متعادل کردن میزان مواد مغذی خاک یاری کند. این امر می تواند منجر به رشد بهینه ی گیاه، و برداشت بیشترین محصول، به دلیل تعادل در میزان املاح موجود در خاک و یا اصلاح اسیدی بودن و PH آن خواهد شد.
  • میزان مواد ارگانیک، جنس خاک، ساختار و نوع آن، مواد مغذی و مواد معدنی موجود در محل مورد نظر برای کاشت و تولید گیاه اسطوخودوس، همه برای رشد گیاه مهم خواهند بود. همه ی این عوامل را باید به خوبی اندازه گیری و در مورد آن ها آگاهی لازم را به دست اورد، تا هیچ گونه کمبودی در زمینه رشد گیاه به وجود نیاید. در کنار اصلاح خاک، می توان راحت تر به کنترل و بهبود شرایط کشت گیاه دست یافت.
  • از آزمایشگاه های خاک که توان بررسی و کنترل مواد مغذی و نیز عمر خاک را دارند بهره ببرید تا به شما در این زمینه توصیه های لازم را ارائه نمایند.
  • یک خاک خوب در بستر محل کاشت  و تولید گیاه اسطوخودوس، باید از لحاط مواد معدنی در تعادل بوده و مواد مغذی را به اندازه ی کافی داشته باشد. میزان هوموس خاک باید بالا و طول عمر آن هم خوب باشد تا بتوان بهترین اسطوخودوس را از آن برداشت نمود.

تولید کننده هایی که با خاک به خوبی رفتار کرده و آن را اصلاح می کنند، می توانند از مزیت تولید محصولاتی دارای ارزش بالا با کمترین میزان علف هرز بهره ببرند. با این کار بیماری ها، و آفت های گیاه هم کاهش خواهد یافت.

جامع ترین راهنمای تولید اسطوخودوس در ایران

خاک اسطوخودوس با توجه به آن چه گفته شد، باید در هر منطقه ای که قصد کشت انبوه اسطوخودوس در آن را دارید به خوبی آزمایش شود تا بتوانید بهترین نتیجه را در برداشت محصول با به بار آوردن میزان بیشتری محصول، که دارای ترکیبات موثر بیشتری نیز می باشد، به دست اورید.

  • بیشتر بخوانید: گل اشولزیا چیست؟ نحوه کاشت بذر اشولزیا (شقایق کالیفرنیا یا لاله باغی )

خاک مناسب اسطوخودوس را به راحتی می توان در بسیاری از زمین ها یافت. حتی در صورتی که این خاک ها برای کشت گیاه مناسب نباشند، امکان اصلاح آن ها در اکثر موارد وجود دارد. از این لحاظ مشکل خاصی برای پرورش این گونه ی گیاهی وجود ندارد و می توانید بدون تلاش فراوان بهترین خاک برای اسطوخودوس را یافته و یا با اصلاح خاک های موجود، خاک مناسب برای کاشت و تولید اسطوخودوس را برای رشد هر چه بیشتر گیاه فراهم کنید.

کشت و تولید اسطوخودوس

زمین های شیب دار

می توان اسطوخودوس را در زمین های شیب دار هم کشت نمود. اما باید امکان انجام فعالیت های کشاورزی در این شیب ها وجود داشته باشد. در زمانی که گیاهان در شیب های رو به شمال و یا شمال غرب قرار دارند، بیشترین نور آفتاب را دریافت می کنند. دریافت نور آفتاب و گرمای بیشتر می تواند مزایایی به دلیل تولید روغن فرار بیشتر در گل های گیاه به همراه داشته باشد.

چگالی کشت گیاه و فاصله بین آنها

 به طور معمول اسطوخودوس را در ردیف هایی با فاصله ی ۱.۲ تا ۲ متر از هم می کارند. هر یک از گیاهان هم با دیگری در هر ردیف به اندازه ی بین ۳۰ تا ۶۰ سانتی متر فاصله دارد. این فاصله ها در کشت گیاه می تواند منجر به چگالی کشت به اندازه ی ۸۰۰۰ تا ۲۸۰۰۰ بوته در هر هکتار شود.

این فاصله ها باید با توجه به رطوبت موجود و گونه ی گیاه انتخاب شود. اندازه ای که گونه ی مدنظر در زمان بالغ شدن خواهد داشت و فراهم نمودن فاصله ی مناسب برای برداشت آن هم می تواند در انتخاب فاصله ها تاثیر گذار باشد. چگالی بالاتر به معنی نیاز به هزینه ی بیشتر برای کشت می باشد.

اما در پی آن می توان محصول بیشتری را به طور سالانه برداشت نمود. هر یک از گیاهان به نظر می رسد که از دیگری محافظت می کند. در این شرایط پایدارتر و طول عمر بیشتری خواهند داشت. یک کشت مناسب و قوی می تواند گیاه را برای برداشت در سال دوم آماده کند.

اسطوخودوس ها می توانند بین ۱۰ تا ۱۵ سال عمر کنند یا این که حتی طول عمری بیش از آن داشته باشند. البته در صورتی که به خوبی آن ها را مدیریت کنید. در صورت استفاده از نشای گیاه برای تکثیر آن، باید آن را با شرایط بیرون قبل از انتقال به بستر مورد نظر آشنا کنید.

تاریخ کاشت اسطوخودوس

در آب و هوای ملایم، کشت در پاییز بهترین زمان است. زیرا که گیاه می تواند خود را قبل از زمستان در محل مستقر کند و با فرا رسیدن بهار رشد سریع تری داشته باشد. در مناطقی که زمستان های خیلی سردی دارند، تنها می توان گیاه را در بهار کشت نمود. گزینه های دیگر یا کشت در پاییز به دلیل سرمای زیاد در زمستان در این حالت قابل استفاده نیستند. در این مناطق می توان کشت را همین که خطر سرمازدگی در بهار رفع شد آغاز نمود.

تغذیه ی گیاه اسطوخودوس

اسطوخودوس در خاک هایی که از لحاظ مواد مغذی کمبود دارند هم به خوبی محصول می دهد. استفاده از میزان بالایی از نیتروژن می تواند کیفیت روغن به دست آمده را تحت تاثیر قرار دهد. هم چنین گیاه را ناسالم و علف های هرز را زیاد می کند. برای تولید ۱۰۰ کیلوگرم گل یا شکوفه اسطوخودوس حدود ۰.۸ کیلو نیتروژن، ۰.۲ کیلو فسفر و ۰.۸ کیلوگرم پتاسیم را از زمین استخراج می کند.

جامع ترین راهنمای تولید اسطوخودوس در ایران

نرخ توصیه شده ی نیتروژن حدود ۸۰ تا ۱۰۰ کیلو در هکتار می باشد که برای سه تا چهار بار در طول فصل رشد به خاک اضافه می شود. نیاز به فسفر و پتاسیم کم است و بسته به نوع خاک مورد استفاده فرق می کند. میزان مواد مغذی موجود در خاک می تواند این میزان را تغییر دهد.

استفاده ی دوره ای از آهک شاید برای نگه داشتن pH روی ۶ یا بالاتر نیاز باشد. یک تحلیل مناسب خاک باید قبل از کشت گیاه همان طور که گفته شد در آزمایشگاه صورت پذیرد تا بتوانید به خوبی به نیازمندی های خاک در هر یک از این زمینه ها پی ببرید. تفسیر درست از وضعیت خاک با توجه به نوع خاک، برای شما راهنمایی های لازم را برای پی بردن به کمبود ها و اضافات در خاک فراهم می کند که با استفاده از این داده ها می توانید تعادل را در خاک بر قرار نمایید.

آبیاری برای تولید اسطوخودوس

آب دادن به گیاه در دو سال اول تا زمانی که گیاه بتواند خود را مستقر کند لازم است. اگر اسطوخودوس را در خاک های سبک تر رشد می دهید، که بارش باران در آن ها قابل پیش بینی نیست و یا کم است، حتی در دوره های بعد هم نیاز به آبدهی به گیاه در مواقعی لازم می باشد. گیاه نباید در زمان آغاز به گل دهی خود از لحاظ آب مورد نیاز خود تحت استرس قرار داشته باشد.

  • بیشتر بخوانید: کاشت اوپاتوریم یا علف گوشتی جوت پیه (Eupatorium maculatum-Joe Pye Weed)

آبدهی به گیاه ممکن است که در گیاهان بالغ منجر به افزایش تولید محصول شود. اما آب دادن بیش از حد می تواند منجر به گسترش بیماری ها شود. گیاهان قدیمی تر هم از وسط ممکن است بشکنند. استفاده از آبیاری قطره ای به دلیل این که می تواند علف ها را کنترل کند برای فراهم نمودن آب مورد نیاز گیاه توصیه می شود.

کنترل علف های هرز در هنگام پرورش و تولید اسطوخودوس

برای کنترل علف ها توصیه می شود با دست یا با استفاده از تراکتور اقدام به چیدن آن ها کنید. مواظب باشید که در زمان در آوردن علف ها آسیبی به ریشه ها نرسد. استفاده از مالچ می تواند به کاهش رشد علف ها کمک کند. در کنار آن رطوبت خاک را بیشتر می کند. چگالی گیاهان و فرم گرفتن آن ها در زمان رشد کامل می تواند از رشد علف ها جلوگیری کند.

هم چنین در صورت استفاده از آبیاری قطره ای می توانید شاهد کاهش رشد علف ها باشید. اما به طور معمول برای دو تا سه بار نیاز به چیدن علف ها در طول سال خواهید داشت. مواد به جا مانده از تقطیر گیاه را می توان به عنوان مالچ برای بستر گیاه استفاده نمود. این مالچ می تواند در کنترل علف ها هم موثر باشد. اما راه بهتر، شاید استفاده از مواد باقی مانده در تقطیر برای تهیه ی کمپوست باشد.

می توان این کمپوست را به عنوان مالچ مورد استفاده قرار داد. عدم رسیدن نور آفتاب به زمین می تواند بهترین مانع در رشد علف ها باشد. اما باید مواظب باشید که از میزان بسیار بالایی از مالچ استفاده نکنید. زیرا که می تواند آب را در بستر حبس کرده و منجر به افزایش بیماری های اسطوخودوس شود.

در مورد علف کش هایی که می توانند در موارد زیاد بودن علف های هرز توسط شما استفاده شوند داده های کمی وجود دارد. باید در این زمینه آزمایش های درستی انجام شود تا بتوان به بهترین علف کش برای علف های به وجود آمده در این بسترها دست یافت. در حال حاضر نمی توان توصیه ی خاصی در این مورد داشت.

راهنمایی های در زمینه کنترل علف ها

  • نباید به علف ها اجازه بدهید در بستر رشد اسطوخودوس بذر بدهند.
  • هیچ نوع روش مورد استفاده برای کشت نمی تواند برای شما علف ها را کنترل کند.
  • روی علف ها با استفاده از سایه ی گیاه و افزایش چگالی آن مانعی در جهت نفوذ تابش نور آفتاب به وجود آورید. چگالی بالا، و ردیف های نزدیک تر به هم، در صورتی که رطوبت خاک اجازه ی این کار را بدهد از بهترین مانع ها در برابر تابش نور خورشید خواهد بود.
  • علف ها را به طور دستی یا مکانیکی کنترل کنید.
  • کنترل علف ها با روش های ارگانیک مانند سوزاندن علف ها، و تابش پرتو UV می تواند در صورت امکان مورد استفاده قرار گیرد. البته در صورتی که گیاه اسطوخودوس توان استفاده از این روش ها را در بستر کشت خود داشته باشد.
  • تعدادی از بذرها نیاز به نور آفتاب دارند تا بتوانند جوانه بزنند. در این حالت می توانید با شخم و زیر و رو کردن خاک بذر ها را زیر خاک مدفون کنید.

کنترل آفت های اسطوخودوس

در مناطقی که گیاه کشت می شود،  مانند بخش های جنوب آفریقا می توان شاهد آفت های کمی در زمان پرورش اسطوخودوس بود. دلیل آن هم این است که گیاه خود از دفع کننده های آفات محسوب می شود و در محل هایی که اسطوخودوس پرورش داده می شود آفت های زیاد وجود نخواهد داشت.

اما در صورت نیاز می توان از افراد حاضر در مراکز خدمات کشاورزی، جنگلداری و نیز افراد متخصص در این زمینه برای کنترل آفت های احتمالی گیاه کمک گرفت. این افراد می توانند اطلاعات بیشتری را در مورد آفت های گیاه در اختیار شما قرار دهند و توصیه هایی برای کنترل آن ها به شما بکنند.

می توانید به نوشته ی “A guide for the control of plant pests – ۲۰۰۲, compiles by Annete Nel, Mariel Krause, Neervana & Kathy” مراجعه کنید.

کنترل بیماری های اسطوخودوس

در این گونه ی گیاهی، بیماری جدی و مهمی تا به حال گزارش نشده است. برای همین می توانید از راهنمایی هایی که برای کنترل بیماری ها به طور عمومی در ارتباط با گونه های گیاهی که امکان تولید روغن فرار از آن ها وجود دارد بهره ببرید.

تجربه های دیگر در زمینه کشت گیاه اسطوخودوس

هرس کردن

باید غنچه های گیاه را در دو سال اول رشد آن هرس کرد. این کار می تواند به رشد بیشتر گیاه اسطوخودوس کمک نموده و چهارچوب بهتری برای رشد گیاه فراهم کند تا بتواند محصول بیشتری بدهد. در سال های بعد، هرس کردن باید در چند نوبت پس از برداشت و به طور معمول در پاییز صورت پذیرد.

  دلیل آن هم این است که برداشت گل ها برای تولید روغن فرار، ساقه ها را روی گیاه باقی خواهد گذاشت که نیاز به هرس کردن آن ها خواهد بود. گیاه را هرس کرده و تنها دو تا سه گره برگ در هر ساقه به جا بگذارید. برای گونه هایی که رشد آهسته تری دارند باید ساقه ها را به میزان کمتری هرس نمود. امکان استفاده از ابزار هرس کردن مخصوص برای بریدن ساقه ها به طور مکانیزه وجود دارد.

برداشت اسطوخودوس

زمان بالغ شدن گیاه و روش های برداشت

برداشت اسطوخودوس برای روغن فرار آن باید در زمانی که گل ها به خوبی رشد کرده اند و گل های قرار گرفته روی نیمه ی پایینی ساقه ها در حال باز شدن هستند انجام شود. برداشت گل ها به طور معمول در اواخر ماه دسامبر و اوایل ژانویه انجام می شود. این زمان بستگی به فصل برداشت دارد.

زمان برداشت می تواند بین ۴ تا ۱۰ روز باشد. پس از آن کیفیت گل ها برای برداشت کم می شود. برنامه ریزی برای برداشت به خصوص در زمانی که میزان زیادی محصول برای برداشت دارید، باید با در نظر گرفتن شرایط مساعد آب و هوایی انجام شود. وجود آب در گل ها در زمان قبل از شروع به روغن گیری می تواند کیفیت روغن را کم کند.

برای افزایش بازده استخراج روغن و تقطیر پر یازده، باید زمان مناسبی را برای برداشت گل ها انتخاب کنید که گل ها شبنم یا قطره های آب بر روی خود نداشته باشند. برداشت نباید در هوای خیلی گرم انجام شود. هم چنین در شرایط وزش باد شدید نباید گل ها را برداشت کنید. زیرا که میزان بالایی از روغن ها به دلیل تبخیر از دست می روند.

هوای سرد هم برای برداشت مناسب نیست و باید کمی با تاخیر محصول را برداشت نمود تا هوا کمی گرم شود. ساقه گل ها را باید از ۱۵ تا ۲۰ سانتی متری زیر گل ها قطع نمود. می توان این کار را با دست و یا با استفاده از قیچی یا ابزار مناسب انجام داد. یا این که از وسایل خاص مکانیکی که برای این کار طراحی شده اند استفاده کرد.

اگر گل ها را برای فروش به صورت تازه یا خشک شده در بازار برداشت می کنید، این کار به طور معمول یک هفته دیرتر از زمانی که گل ها را برای تولید روغن برداشت می کنید انجام می شود. در این حالت گل هایی که ساقه های بلندتری دارند چیده می شوند.

تولید اسطوخودوس – بخش سوم مراحل بعد از برداشت اسطوخودوس

مرتب کردن و تقطیر

همین که محصول را برداشت کردید، باید آن را برای تقطیر آماده کنید. تقطیر می تواند اندازه و ارزش روغن موجود در اسطوخودوس را مشخص کند. یا این که در مواردی ارزش این روغن را کم کند. برای نمونه اگر دما و یا فشار خیلی بالا باشد ممکن است که ساختار مولکولی روغن را تغییر داده و روی بوی آن تاثیر بگذارد.

یا این که ترکیبات شیمیایی آن را دچار تغییر کند. میزان روغن به دست آمده هم می تواند در فصل های مختلف یا در هر سال با سال دیگر تغییر کند. زیرا که سن گیاه و میزان آب و دمای هوا می تواند هم روی میزان روغن به دست آمده و هم روی کیفیت آن تاثیر گذار باشد.

استخراج با محلول ها

مقدار کمی از ترکیبات موجود در اسطوخودوس و لاواندین می تواند با استفاده از محلول ها استخراج شود. می توان با استفاده از حلال هایی مانند هگزان (hexane)، هیدروکربن بی رنگ (toluene)، و اتر (ether) این ترکیبات را از اسطوخودوس به دست آورد. با بخار شدن این  حلال ها، ترکیبات حل شده در آن ها به جا خواهند ماند.

جامع ترین راهنمای تولید اسطوخودوس در ایران

می توان از آن ها در صنعت معطر کردن محصولات و به خصوص در صابون استفاده کرد. یا این که برای تصفیه ی بیشتر آن ها، این ترکیبات را با اتانول مخلوط کرد. این محلول در ادامه سرد شده و فیلتر می شود. پس از آن هم اتانول تبخیر می شود و از خود یک ترکیب بدون واکس (wax free) به جا خواهد گذاشت که می توان آن را مورد استفاده قرار داد. بیشتر استفاده ها از این روغن در صنعت عطر و معطر کردن محصولات مختلف خواهد بود.

گل های خشک اسطوخودوس

پس از برداشت گل ها، آن ها را به صورت دسته گل در آورده و برای خشک کردن آویزان کنید. محل مورد استفاده برای خشک کردن گل ها باید در سایه باشد. تعدادی از گل ها در پی خشک شدن می ریزند که می توانید آن ها را در کیسه های کاغذی قرار دهید. به طور معمول برای این که یک کیلوگرم گل خشک به دست آورید باید از ۸ تا ۱۰ کیلوگرم گل تازه استفاده کنید.

درجه بندی اسطوخودوس

 بوی دلپذیر گل ها به طور معمول با دو عامل لینالیل استات (linalyl acetate) و لینالیل بوتیرات (linalyl butyrate) کنترل می شود. درجه بندی روغن اسطوخودوس با انالیز این ترکیبات شیمیایی و اندازه گیری میزان آن ها در گیاه تعیین می شود.

ترکیبات شیمیایی روغن اسطوخودوس

مهم ترین ترکیبات محصولات به دست آمده با تقطیر یا عصاره گیری با استفاده از تست رنگ نگاری بخار (gas chromatography) انجام می شود. اندازه گیری مشخصه های فیزیکی روغن به دست آمده مانند چگالی آن هم نیاز است تا بتوان محصول را با استانداردهای جهانی مطابقت داد. مانند بسیاری از روغن های فرار دیگر، تست نهایی برای تشخیص کیفیت روغن اسطوخودوس بر اساس بو و طعم (organoleptic) و بر اساس چاشنی آن ها مشخص می شود.

بسته بندی و نگه داری

روغن های به دست آمده از اسطوخودوس فرار هستند. برای همین باید با احتیاط حمل شوند. روغن ها را در مکانی تاریک، و در محفظه ای شیشه ای و در بسته نگه دارید و در معرض گرما و یا در مجاورت فلزهای سنگین قرار ندهید. از بین رفتن آن با تیره شدن روغن و یا چسبنده شدن آن آغاز می شود.

با نگه داری مناسب از روغن اسطوخودوس می توان برای مدت ۶ ماه تا دو سال از آن به خوبی استفاده کرد. اگر در مورد تازه بودن روغن شک دارید، آن را دور بریزید. مواد دیگری که می توانند برای نگه داری از روغن اسطوخودوس مورد استفاده قرار گیرند شامل ظروف پلاستیکی، ظروف آلومینیومی، ظرف های سرامیکی و شیشه ای تیره رنگ می باشند. برای عرضه به بازار باید ظرف های حاوی روغن به خوبی و حرفه ای لیبل زده شوند.

بازاریابی اسطوخودوس

می توان روغن اسطوخودوس و دیگر محصولات به دست امده از آن را به چند روش در بازار عرضه کرد. این روش ها شامل عرضه ی تازه و یا خشک می باشد. عرضه ی محصولات به دست آمده از گیاه در فرایندهایی مانند تقطیر هم از دیگر روش های فروش محصولات به دست امده از اسطوخودوس در بازار هستند. می توان آن ها را در بازار های محلی هم به فروش رساند.

در بازار امکان فروش روغن اسطوخودوس به خریداران متعددی وجود دارد. خریداران محلی مانند فروشنده های محلی و شرکت های داروسازی از مشتری های روغن اسطوخودوس هستند. هم چنین در صنایع غذایی و در طعم دهی هم از این روغن استفاده می شود.

خریداران بین المللی را می توان به چند دسته از خریداران  تقسیم کرد که گروه های عمده ای از آن ها روغن اسطوخودوس را برای طعم دهی و برای معطر کردن محصولات مختلف، در صنایع آرایشی و زیبایی، و در سلامت فردی مورد استفاده قرار می دهند. تولید کننده های محصولات غذایی و محصولات آرایشی و نیز تولیدات دارویی از عمده ترین خریداران این روغن هستند.

بزرگ ترین بازارها برای این روغن در ایالات متحده وجود دارد. پس از این کشور هم ژاپن و اروپا از بزرگ ترین بازارهای مصرف روغن اسطوخودوس هستند. با این وجود، صنعت تولید این روغن به طور عمده در اروپا وجود دارد. در اروپا ۷ تولید کننده ی عمده ی روغن اسطوخودوس فعالیت دارند که از بزرگ ترین تولید کننده ها در سطح بین المللی هستند.

در ایالات متحده بزرگ ترین استفاده کنندگان از روغن اسطوخودوس شرکت های تولید کننده ی نوشیدنی های سبک هستند. ژاپن نزدیک به ده درصد تقاضای جهانی برای روغن اسطوخودوس را دارد. بازار کانادا هم به طور عمده تحت نفوذ صنایع عطر و طعم دهی ایالات متحده می باشد.

  • بیشتر بخوانید: نحوه کاشت بذر سوسن چشم سیاه ، گل رودبکیا مایا یا گل کوکب کوهی

از این روغن ها در موارد متعددی استفاده می شود. شاید شما در مورد استفاده از روغن اسطوخودوس برای مو شنیده باشید. عده ی زیادی برای موی خود از این روغن استفاده می کنند. گونه های خاصی از اسطوخودوس برای استفاده برای مو مناسب تر هستند.

در ایران این گیاه به طور معمول با نام اسطوخودوس شناخته می شود اما روغن اسطوخودوس به انگلیسی دارای نام های متعددی می باشد که به دلیل تفاوت گونه های آن است. می توانید با استفاده از این نام ها و جستجو برای کاربردها، به بیشتر این کاربردها که در ایالات متحده و در انگلیس می باشد پی ببرید.

علاوه بر استفاده برای مو، در صنایع آرایشی و زیبایی، از روغن اسطوخودوس برای پوست هم در محصولات متنوعی استفاده می شود. اضافه بر کاربردهای آن در زیبایی پوست و مو به دلیل دارا بودن ترکیبات موثر، از آن در تولید داروهای گیاهی هم استفاده می شود.

با مطالعه ی نتایج پژوهش های فراوانی که درباره روغن اسطوخودوس و تاثیر آن بر سلامتی ما صورت گرفته است، می توانید به راحتی در مورد بسیاری از این کاربردها اطلاعات کافی را به دست آورید. پس اگر به دنبال این هستید که بدانید روغن اسطوخودوس برای چی خوبه تنها نیاز دارید تا با استفاده از منابع علمی متعددی که در این زمینه وجود دارد، در مورد این استفاده ها تحقیق کنید.

روغن اسطوخودوس برای صورت و در ناحیه ی پیشانی هم می تواند تاثیر آرام بخشی به همراه داشته باشد. البته تاثیر این روغن ها به دلیل ترکیبات موجود در آن ها تفاوت می کند، اما در صورتی که روغن اسطوخودوس اصل با استفاده از تقطیر گل های با کیفیت گیاه به دست آمده باشد، می توان بازار بسیار خوبی را برای فروش آن پیدا کرد.

برای همین بازار مناسب و کاربردهای فراوان است که بسیاری از افراد در مناطق مختلفی از دنیا به دنبال کاشت و تولید اسطوخودوس تنها به منظور برداشت گل های آن جهت تولید این روغن پرخاصیت هستند.

تولید اسطوخودوس – بخش چهارم روند تولید اسطوخودوس

به طور معمول در منابع علمی به دلیل این که گروه های تولیدی فعال در زمینه پرورش و تولید اسطوخودوس دارای گستردگی زیادی هستند، به طور معمول یک روند پایه برای همه ی آن ها پیشنهاد می شود. این روند یا فرایند تولید اسطوخودوس بر مبنای تعیین زمان مناسب برای کاشت اسطوخودوس، و نگه داری از گیاه تا زمان برداشت می باشد.

اما در نهایت این تولید کننده ها هستند که باید این روش را با توجه به نیازهای خود تطبیق دهند. وقتی که تولید محصول را در نظر دارید، فاکتور مهم این است که در ذهن خود آگاهی کافی از اسطوخودوس و گونه ای که در حال کشت آن هستید داشته باشید.

تولید اسطوخودوس – بخش پنجم کاربرد اسطوخودوس

روغن فرار اسطوخودوس را می توان در کاربردهای متعددی همان طور که اشاره شد مورد استفاده قرار داد. بازار بسیار خوبی برای این محصول وجود دارد. استفاده اسطوخودوس و روغن آن در بسیاری از موارد به دلیل ترکیبات موجود در گل های گیاه است که در محصولات غذایی و دارویی مختلف برای مبارزه با بوی بد دهان، به عنوان یک ضد عفونی کننده، به عنوان ضد اسپاسم، و مقوی بدن می تواند عمل کند.

توجه به خواص روغن اسطوخودوس طرز استفاده و محصولاتی که در آن ها از این روغن استفاده شده است، باید در هر یک از این کاربردها توسط مصرف کننده ها مد نظر قرار گیرد تا شاهد حداکثر نتیجه در اثر استفاده از این محصولات باشند.

اما نه تنها موارد بالا که در جامعه از محصولات به دست آمده از اسطوخودوس برای درمان نفخ، مشکلات عصبی، به عنوان آرام بخش، برای مشکلات معده و برای خواص مدر بودن آن استفاده می شود. موارد استفاده اسطوخودوس و روغن آن محدود به این موارد نمی باشد.

به دلیل این که دارای ترکیباتی مانند لینالیل استات و لینالول و در کنار آن حاوی ترکیبات معطر است، که شامل سینئول، اپوکسید کاریپیلن، بتا اوسیمن و حتی کومارین می باشد، می تواند به خوبی درمان موثری برای بسیاری از بیماری های دیگر نیز باشد. اما در هر صورت باید در زمان مصرف آن، به نحوه استفاده اسطوخودوس و روغن آن یا محصولاتی که از آن ها تهیه شده است توجه نمود تا به خوبی بهترین نتیجه را از استفاده از آن ها برد.

اگر چه برای پرورش دهنده ها این مسائل شاید چندان مهم نباشد، اما تولید کننده های محصولات و روغن های به دست آمده از اسطوخودوس باید به خوبی نحوه استفاده از آن ها را به مصرف کننده ها آموزش دهند تا با آشنایی هر چه بیشتر خریداران و مصرف کننده های نهایی با طریقه استفاده اسطوخودوس و روغن آن، شاهد نتایج خیلی بهتری از مصرف آن بوده و باعث جذب مشتری های بیشتری در آینده شد.

جامع ترین راهنمای تولید اسطوخودوس در ایران

برای همین است که امروزه می توان سایت های بسیار زیادی را یافت که به افراد در این زمینه کمک می کنند تا بتوانند بهترین استفاده ها را از این روغن داشته باشند و با روش استفاده اسطوخودوس و روغن به دست آمده با آن آشنا شوند.

ما در این جا برای این که شما را بیشتر با این روغن آشنا کنیم، به طور خاص در مورد کاربردهای آن در صنایع مختلف توضیح خواهیم داد.

کاربرد اسطوخودوس در صنعت

کاربرد این روغن در صنعت، به طور عمده در صابون سازی، عطرهای دارای کیفیت بالا، تولید شمع، و نیز معطر کردن، و طعم دهی به محصولات غذایی می باشد. اما از خود گیاه می توان در دسته گل های خشک استفاده کرد. می توان روی دیوارها این گل ها را آویزان نمود. اسطوخودوس دافع حشرات است. اگر می خواهید بدانید که چگونه از اسطوخودوس استفاده کنیم تا بتوانیم حشرات را دفع کنیم، نیاز به جستجو در منابع دیگر نیست.

می توانید آن را تنها در قفسه یا محل مورد نظر که حشرات در آن جا مزاحم شما هستند بگذارید تا به راحتی از شر آن ها خلاص شوید. استفاده از اسطوخودوس در شامپو و روغن های مورد استفاده در حمام هم متداول است. برگ های تازه اسطوخودوس موش ها را دور می کنند. در ترکیب آن با روغن فرار به دست آمده از رزماری می توان به خوبی از آن به عنوان حشره کش هم بهره برد. برای این استفاده ها باید یک محلول دو درصدی از این روغن های فرار تهیه نمود.

در موارد خاصی باید در استفاده از اسطوخودوس احتیاط کرد. استفاده اسطوخودوس در بارداری از موارد خاصی است که باید در مورد آن کمی محتاط بود. میزان مناسب برای استفاده توسط گروه های مختلف با وضعیت خاص نیز مهم است.

اگر در مورد اسطوخودوس درمان افسردگی، اسطوخودوس درمان سرفه و یا اسطوخودوس درمان دیابت جست و جوی کوتاهی با استفاده از مرورگر خود بکنید، خواهید دید که در مورد استفاده از گیاه اسطوخودوس در این کاربردها پژوهش های مختلفی انجام شده است که هر یک از جنبه ی متفاوتی روی استفاده از این محصولات تاکید کرده است.

  • بیشتر بخوانید: کاشت بذر گیاه آسم، افوربیا یا فرفیون (Asthma Herb-Euphorbia hurtia)

اگر به خوبی با تاریخچه ی استفاده از اسطوخودوس توجه نمایید، خواهید دانست که از سال های دور و از زمان های قدیم استفاده از این گونه ی گیاهی در بسیاری از مناطق دنیا به خصوص در یونان و روم باستان رایج بوده است. اما در سال های اخیر این استفاده ها بسیار بیشتر بوده است. بسیاری از این موارد در بالا ذکر شد. تعدادی از آن ها هم در ادامه بیان خواهد شد.

کاربرد اسطوخودوس در زیبایی

اسطوخودوس به طور گسترده ای در تهیه ی محصولات مرتبط با زیبایی پوست و مو مورد استفاده قرار می گیرد. ما در مورد اهمیت ترکیبات موثر این گونه ی گیاهی صحبت کردیم. بازار بزرگی برای این محصول در ایالات متحده و در ژاپن و نیز در اروپا وجود دارد. بیشتر این استفاده ها به دلیل خواص آرام بخشی این ترکیبات و بی خطر بودن آن ها برای سلامتی افراد می باشد.

در کرم های آرایشی استفاده ی وسیعی از اسطوخودوس می شود. نه تنها به زیبایی کمک می کند که به التیام بخشیدن به پوست پرداخته و از تشکیل بافت های آسیب پذیر جلوگیری می کند.

برای همین است که استفاده از کرم های حاوی اسطوخودوس برای پوست در بسیاری از کشورها در حال افزایش است و به خصوص از اسطوخودوس برای پوست صورت بسیار استفاده می شود. علاوه بر کرم ها، بسیاری از محصولات مورد استفاده برای زیبایی پوست صورت نیز دارای این ترکیبات هستند. در همه ی این محصولات، می توان دید که ترکیبات اسطوخودوس می توانند از طریق پوست جذب شده و خواص آرام بخشی هم داشته باشند.

می توان در کنار گیاه دارویی اسطوخودوس، گیاهان زیادی را یافت که امکان استفاده برای کاربردهای زیبایی را دارند. بازار خوبی برای این گونه محصولات به دلیل ارگانیک بودن آن ها وجود دارد. اسطوخودوس و پوست مانند بسیاری از گونه های گیاهی دیگر، به خوبی با هم سازگار بوده و به همین دلیل می توان از ترکیبات به دست آمده از این گونه ی گیاهی استفاده نمود.

اگر چه اسطوخودوس می تواند در خانه برای تهیه ضمادها استفاده شود و ضماد به دست آمده از ان برای پوست بسیار خوب است، اما برای بسیاری به سادگی امکان استفاده از آن وجود ندارد.

شاید برای این افراد استفاده از صابون و شامپوهای اسطوخودوس برای پوست و مو مناسب تر باشد. در این حالت به راحتی در حین این که دارند صورت خود را با صابون می شویند، در واقع دارند اسطوخودوس و پوست صورت را با هم در تماس می گذارند تا پوست توان جذب ترکیبات موجود را داشته باشد. برای مو هم می توان از شامپوهای مناسب استفاده نمود.

صنایع بزرگ آرایشی به دلیل اقبال زیادی که برای استفاده از این محصولات وجود دارد از خریداران عمده اسطوخودوس و روغن آن هستند. اسطوخودوس برا پوست یا برای مو می تواند در حین ضد عفونی کننده بودن، آرامش را به همراه داشته و در کنار آن به زیبایی ما کمک کند. شما هم می توانید با استفاده از محصولات و روغن اسطوخودوس پوست زیباتری را برای خود بافرینید.

کاربرد اسطوخودوس در داروسازی و کاربردهای درمانی

ما در مورد استفاده از اسطوخودودس در یونان قدیم حرف زدیم. بیشتر استفاده ها در این زمان ها به دلیل التیام بخش بودن گیاه در درمان بیماری ها بوده است. می توان در خانه از این گونه ی گیاهی به راحتی در موارد ذکر شده در بالا بهره برد. اسطوخودوس به خوبی تاثیر مناسبی بر روی شبکه ی عصبی بدن انسان بر جای می گذارد.

در کاربردهای داخلی بادشکن است و در مصارف خارجی می توان آن را روی گیجگاه و پیشانی استفاده کرد. با این نحوه استفاده از اسطوخودوس و روغن آن، می توان سر درد را تسکین داد. دارای خواص ضد عفونی کننده ی قوی می باشد که حتی در درمان بوی بد دهان هم مورد استفاده قرار می گیرد. توان از بین بردن بسیاری از باکتری ها مانند باکتری های عامل تیفوید، دیفتری، و باکتری های زنجیره ای را دارد و می تواند مانند یک پادزهر عمل کند.

برای همین در بعضی از انواع مار گزیدگی به عنوان پادزهر از آن استفاده می شود. ما در کاربردهای ذکر شده در ارتباط با استفاده از آن در کرم ها برای زیبایی در مورد مزایای اسطوخودوس گفتیم. اما این استفاده ها تنها برای زیبایی پوست نیست و می توان از این گونه ی گیاهی بر روی پوست در کرم های موضعی یا به طور مستقیم در مصارف خارجی، برای درمان سوختگی، نیش حشرات، تاول، افتاب سوختگی و در مشکلات واژن هم استفاده نمود.

جامع ترین راهنمای تولید اسطوخودوس در ایران

از روغن فرار اسطوخودوس در بو درمانی استفاده می شود. برگ ها را می توان در حمام آب گرم مورد استفاده قرار داد. این کار برای بوی خوش آن ها و خواص درمانی گیاه می باشد. موارد خاص استفاده از اسطوخودوس برای بیماری های مختلفی در مطالعات مختلفی مورد بررسی قرار گرفته است.

اسطوخودوس و درمان سودا یکی از این کاربردهای بررسی شده در این مطالعه ها می باشد که در طب نوین نیز مورد توجه است. البته کاربردهای متداول تسکین سیستم عصبی با اسطوخودوس و درمان بی خوابی در این مطالعات بیشتر مورد توجه قرار گرفته است.

 اگر به دنبال این هستید تا به طور جامع بدانید اسطوخودوس برای درمان چیست و دارای چه خواصی است، باید به خوبی همان طور که گفته شد، منابع علمی بسیار زیادی را که در این زمینه وجود دارد مورد مطالعه قرار دهید. اگر چه تعدادی از این کاربردها و خواص گیاه به خوبی به اثبات رسیده است، اما در بسیاری از موارد نیاز به مطالعه هایی بیشتر برای بررسی تاثیر آن و میزان مورد نیاز اسطوخودوس برای مصرف در هر یک از این حالت ها می باشد.

  • بیشتر بخوانید: کاشت بذر گیاه آسوگو یا مناردا (Bee Balm-Oswego Tea-Monarda didyma)

به عنوان مثال، اسطوخودوس و درمان میگرن برای همه ی ما شناخته شده است، اما میزان مورد نیاز به مصرف به طور دقیق مشخص نشده است. در موارد بیماری های خاص دیگر هم نیاز به مطالعه هایی می باشد که میزان و نحوه تاثیر اسطوخودوس و یا روغن آن را در درمان بیماری بیش از پیش روشن کند.

کاربرد اسطوخودوس در غذا و طعم دهی

از اسطوخودوس در غذاها و نوشیدنی های بسیاری برای طعم دهی غذا استفاده می شود. نه تنها در صنایع بزرگ غذایی که در خانه هم می توان از آن استفاده نمود. به عنوان مثال، تهیه ژله با اسطوخودوس، کلوچه، بستنی، ترکیبات گیاهی خانگی، و تهیه ی چای با آن از متداول ترین استفاده ها می باشند.

جامع ترین راهنمای تولید اسطوخودوس در ایران

می توان اسطوخودوس را دم کرد تا با پخش شدن بوی گیاه در فضای اتاق موفق به راندن حشرات شد. استفاده از اسطوخودوس در غذا هم می تواند طعم بسیار بهتری را به همراه داشته باشد. البته در مورد ارزش غذایی آن نیاز به بررسی بیشتری می باشد تا با جداول حقایق تغذیه ای آن آشنا شوید، اما بیش از ارزش غذایی اسطوخودوس، ترکیبات موجود در آن و آرام بخشی آن است که دارای اهمیت می باشد.

نه تنها در غذا یا همراه آن، که امکان استفاده از اسطوخودوس بعد از غذا نیز وجود دارد. این استفاده ها می تواند در قالب استفاده از چای تهیه شده با آن یا در دسرها و یا بستنی یا یا یکی از موارد دیگر ذکر شده در بالا باشد.

کاربردهای دیگر اسطوخودوس

از اسطوخودوس در کاربردهای تزیینی همان طور که گفته شد می توان استفاده نمود. در سرتاسر آفریقای جنوبی در باغ ها و باغچه ها از آن برای زیبایی استفاده می شود. در اروپا هم از آن در دسته گل های خشک استفاده می شود.

ایمنی

روغن اسطوخودوس از بی خطرترین روغن های فرار موجود است که می تواند بدون رقیق کردن مورد استفاده قرار گیرد. البته روغن فرار می تواند در صورت بلعیده شدن خطر داشته باشد و باید دور از دسترس کودکان قرار گیرد.

تهیه و تنظیم

  • تهیه و تنظیم از هربال مارکت
  • انتشار این مقاله به هیچ وجه قانونی و انسانی نمی باشد.
  • عنوان مقاله:جامع ترین راهنمای تولید اسطوخودوس در ایران
  • نویسنده: مهدی قنبری
  • پیچ اینستاگرامی ما را دنبال
Avatar for مهدی قنبری
درباره مهدی قنبری

سلام خدمت همه فعالین حوزه گیاهان دارویی من مهدی قنبری کارشناسی ارشد گیاهان دارویی از دانشگاه تربیت مدرس تهران هستم. در مقطع کارشناسی از رشته باغبانی دانشگاه تبریز فارغ التحصیل شده ام. مدتی به عنوان مدیر مرکز خدمات تخصصی گیاهان دارویی فعالیت داشته ام و اکنون در زمینه بازاریابی و فروش و کشت و کار گیاهان دارویی فعالیت می کنم. مطمئنا تمام اطلاعات بدست آمده از تجارب مزرعه ای و بازاری خود را با قلم خود به اطلاع شما خواهم رساند امیدوارم که مورد پسندتان واقع گردد. منتظر نظرات سازنده شما برای بهبود وضعیت سایت هستیم. باتشکر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *