Loading...

چرا اسپرس را به عنوان گیاهی مقدس می شناسند؟

چرا اسپرس را به عنوان گیاهی مقدس می شناسند؟

اسپرس یکی از گونه های گیاهی فرموش شده است که دارای خواص بسیار زیادی می باشد. اگر نگاهی به زمین هایی که این گونه ی گیاهی رشد می کند بیندازید و از استفاده های آن با خبر شوید به طور حتم دیدگاه شما در مورد آن به کلی تغییر خواهد کرد. ما در این متن با توجه به بررسی هایی که انجام داده ایم و بازدیدی که از زمین های زیر کشت این گونه ی گیاهی به عمل آوردیم قصد داریم تا با شما بیشتر در این مورد صحبت کنیم، تا با خواص این گونه ی گیاهی و ویژگی های آن بیشتر آشنا شده و دلیل نام گذاری گیاه برای شما روشن شود.

اسپرس که با نام علمی Onobruchis viciifolia شناخته می شود، گیاهی چند ساله می باشد که جزو گیاهانی می باشد که دارای مصرف خوراکی در تغذیه حیوانات می باشد. می توان آن را در زمین های مختلف و با خاک های قلیایی کشت نمود. توان رشد در خاک های گچی و آهکی و نیز در بسترهایی که دارای سنگ و سنگریزه است را دارد. به همین دلیل شاید بتوان آن را در هر محل هایی که بسیاری از دیگر گیاهان توان رشد ندارند پرورش داد. گیاهی جذاب است و اگر آن را ببینید به زیبایی گیاه پی خواهید برد.

نه تنها برای انسان ها که برای حیوانات هم بسیار جذاب بوده و از آن تغذیه می کنند. حشرات مفید هم در اوایل تابستان و در زمان گل دهی اسپرس جذب آن شده و از شهد گل های آن بهره می برند. اسپرس که با نام علف خشک مقدس (holy hay) شناخته می شود به دلیل ویژگی های خاص آن در زمان های برای بسیاری از مردم شناخته شده بود. در زمانی که ما از زمین های زیر کشت اسپرس بازدید داشتیم، از چند نفر از افراد حاضر شنیدیم که کشت این گونه ی گیاهی برای آن ها به مدت ۴ سال علف بسیار مناسب و با کیفیتی را برای برداشت به بار آورده است.

با بررسی های بیشتر اطلاع پیدا کردیم که در بخش های مختلف دنیا اخیرا توجه بیشتری به کشت این گونه ی گیاهی شده است. در اتحادیه ی اروپا پروژه هایی برای کشت اسپرس اخیرا اجرا شده و پرورش این گونه بیشتر مورد توجه قرار گرفته است. از این پروژه ها نتایج خوبی به دست امده است. دلیل توجه بیشتری که به گیاه اسپرس شده است مزایای آن می باشد که در ادامه در مورد مهم ترین آن ها نکاتی را بیان خواهیم نمود:

  • از بین برنده ی طبیعی کرم ها: اسپرس می تواند به طور موثری کرم ها را در بدن حیوانات کنترل کند. در زمانی که از آن برای تغذیه ی حیوانات استفاده می شود، می تواند سیکل زندگی کرم ها را با اختلال رو به رو کرده و آن ها را از بین ببرد.
  • منبعی از پروتئین: اسپرس دارای تانین است که با پروتئین ها پیوند تشکیل داده و از آن در زمان عبور از شکمبه ی حیوان محافظت می کند تا بتواند از آن عبور و در ادامه جذب بدن حیوان شوند. این ویژگی را نمی توان در علف های دیگری که برای تغذیه ی حیوانات استفاده می شود پیدا کرد. این ویژگی می تواند به حیوان کمک کند تا خیلی زودتر به افزایش وزن دست پیدا کرده و منافع اقتصادی بیشتری از پرورش آن ها به دست آید. افزایش وزن لاشه حیوان یکی از مهم ترین هدف ها در زمان پرورش حیوانات اهلی مانند گاو و گوسفند می باشد. اگر چه اسپرس در بعضی از مواد مغذی فقیرتر از یونجه است، اما با دارا بودن تانین می تواند دارای ارزش غذایی بیشتری باشد. هم چنین غلظت بالای تانین منجر به کاهش تولید گازهای معدی و روده ای می شود که با کاهش این گازها و از جمله متان می توان از نفخ دام پیشگیری کرد.
  • عدم نفخ دام: اسپرس بر خلاف بسیاری از علف های دیگر و از جمله یونجه، منجر به نفخ در دام نمی شود. که این هم به دلیل وجود تانین ها می باشد. مطالعه های صورت گرفته در این زمینه نشان داده است که استفاده از اسپرس به میزان بیست درصد در جیره غذایی می تواند احتمال نفخ در دام را تا صفر درصد کاهش دهد.
  • مواد مغذی خاک: اسپرس می تواند نیتروژن را در خاک تثبیت کند (برای این که میکرو ارگانیسم های ریشه های گیاه در گره های ریشه ی اسپرس، می توانند نیتروژن را تثبیت کرده و باعث افزایش مواد مغذی در خاک شوند). علاوه بر این، ریشه های اسپرس تا عمق زیادی در خاک نفوذ کرده و مواد مغذی را از دل خاک به سطح آن می آورد. بر اساس مطالعه های صورت گرفته، ریشه های اسپرس می توانند مواد مغذی مانند پتاس را از خاک برای استفاده توسط گیاهان جذب نمایند. این ویژگی ها اسپرس را به گیاهی ایده ال برای کشت قبل از گونه هایی مانند غلات کرده است که می توان آن ها را به صورت گردشی در زمین های کشاورزی کاشت تا از مزایای اسپرس بهره مند شوند.
  • مقاوم در برابر خشکی: این گونه ی گیاهی به خوبی توان رشد در محیط های قلیایی را دارد. علاوه بر این به دلیل دارا بودن ریشه هایی عمیق می تواند در برابر خشکی هم مقاومت کند. اسپرس در این شرایط به خوبی رشد می کند، اما به نظر می رسد که در خاک های سنگین و خیس توان رشد را نداشته باشد. PH کمتر از ۶.۲ هم برای رشد گیاه مناسب نیست.
  • ارزش غذایی بالا برای حیات وحش: ارزش غذایی اسپرس برای حیات وحش بسیار زیاد است. دلیل آن هم امکان استفاده از آن توسط انواع گونه های جانوری موجود در حیات وحش است. گل های گیاه دارای شهد بسیار بالایی هستند و اگر زنبورهای عسل از آن ها تغذیه کنند بیشترین میزان عسل را در مقایسه با بسیاری از دیگر گیاهان تولید می کنند. پروانه ها و انواع حشرات مفید و گرده افشان ها نیز جذب گل های اسپرس می شوند. در نهایت امکان استفاده از آن برای تغذیه حیوانات موجود در حایت وحش مانند آهوها نیز وجود دارد.

این اولین باری نیست که ما در مورد مزایای اسپرس می شنویم، پژوهش های زیادی در سال های اخیر در این زمینه انجام شده است که نتایج این پژوهش دلیل استفاده از نام HOLY HAY برای این گونه ی گیاهی را بیشتر مشخص می کند.

اسپرس گونه ای گیاهی و منحصر به فرد

چه قدر چوپان ها خوشحال خواهند بود تا در دریایی از زمین های سرشار از اسپرس با گل های بسیار زیبای آن به چرای دام های خود بپردازند. در این زمان اسپرس ها به گل نشسته اند و بادهای ملایمی می وزد. می توان تعداد زیادی حشرات مفید مانند پروانه ها را در محیط دید. زنبورهای عسل از گلی به گل دیگر می روند و شهد مورد نیاز خود را جمع می کنند.

پروانه ها به طور گروهی بر روی ساقه ها و در کنار گل ها دیده می شوند و تعداد بسیار زیادی بی مهرگان هم به ارامی روی ساقه های گیاه در حال حرکت هستند. این یک گیاه افسانه ای می باشد. می توان روزهای گذشته را به یاد آورد که به طور گسترده ای انبوه زمین های زیر کشت اسپرس برای چرای دام ها و گوسفندان استفاده می شد و چه با حرص این گوسفندها برگ ها و گل های گیاه را می خوردند و چه با سرعت می توان شاهد رشد این حیوانات با این غذای دارای مواد مغذی فراوان بود.

Holy hay

اسپرس یا علف مقدس یک گونه ی گیاهی است که نمی توان آن را با گونه ای دیگر  در زمان استفاده برای تغذیه داممقایسه است. آن هم به دلیل تاثیر آن در سلامت دام ها و امکان چرای آن ها می باشد. اگر چه در گذشته برای سال ها این گونه ی گیاهی توسط انسان ها استفاده می شد، اما با رشد مدرنیسم و در سال های گذشته با بی مهری رو به رو شده بود و داشت به فراموشی سپرده می شد.

با وارد شدن کودهای ارزان شیمیایی و نیز با پاک سازی حافظه ی نسل جوان از دانش نسل هایی که در زمان باستان زندگی می کردند، ما دیدیم که کشت اسپرس بسیار کمتر شد. با این روش ها بود که شیوه های قدیمی با نام پیشرفت به عنوان بت پرستی معرفی شدند. متاسفانه صنعت کشاورزی با تبلیغات در حال غرق شدن است.

این تبلیغات به طور بین المللی توسط سازمان های گسترش دهنده ی کشاورزی شیمیایی سعی در مخفی کردن بسیاری از مزایای گونه هایی مانند اسپرس دارند که می تواند به راحتی به عنوان یک محصول سنتی خاک را حاصلخیز کند. در کنار آن توان تثبیت نیتروژن را دارد و در سلامت و افزایش بهره وری در پرورش دام های اهلی نیز بسیار موثر است. هیچ نفعی برای این سازمان ها در پرورش گونه هایی مانند اسپرس که می توانند باعث خود کفایی کشاورزان و بی نیازی آن ها از استفاده از کودهای شیمیایی شوند وجود ندارد.

کیفیت محصول اسپرس

اسپرس می تواند یک محصول با کیفیت را در مقادیر قابل توجهی و در چندین تن، در خاک هایی فقیر و با کمترین نیاز به مواد مغذی و کود به بار اورد. می توان از این گونه ی گیاهی توقع داشت که حدود دو تن در سال از هر جریب محصول بدهد و در سال هایی که شرایط برای رشد گیاه فراهم تر است تا سه تن هم می توان محصول برداشت نمود. اگر علف را به درستی کشت و برداشت کنید در کیفیت خود بی نظیر خواهد بود. حتی امکان استفاده از آن برای تغذیه ی اسب های مسابقه هم وجود دارد. می توان گیاه را خشک کرد. برای خشک کردن گیاه نیاز به زمانی در حدود یک هفته می باشد.

چرا اسپرس را به عنوان گیاهی مقدس می شناسند؟

البته این وابسته به هوای بیرون است. می توان گیاه را در زمانی که به گل نشسته است برداشت کرد.  در شرایط خاص می توان آن را سیلاژ کرد. با برداشت گیاه در زمان گل دادن آن می توانید در پاییز که دوباره رشد می کند از آن برای چرای دام استفاده کنید. اسپرس نمی تواند مانند یونجه به سرعت رشد کند و برای چندین بار در سال قابل چیدن باشد. اما در عوض در بهار زودتر شروع به رشد می کند و برای درمان نفخ در دام هم بسیار مناسب است.

اسپرس یک کرم کش طبیعی

اسپرس برای سال ها گونه ی گیاهی اصلی مورد استفاده برای کشت در زمین های قلیایی انگلیس بوده است و بر اساس پژوهش هایی که توسط موسسه های اروپایی انجام شده است دارای ترکیبات پیچیده ی بیوشیمیایی می باشد که در برگ های آن وجود دارد و می تواند بر روی کرم ها، در زمان تغذیه حیوان با آن ها تاثیر فراوانی داشته باشد.

هم چنین تانین های پیچیده ی آن به طور اساسی می توانند روی استفاده از پروتئین های موجود در غذای دام تاثیر مثبت به جا گذارند. در کنار این ها اسپرس از لحاظ دارا بودن اسید های چرب امگا ۳ غنی بوده و به همین دلیل دارای تاثیر مثبت بیشتری بر روی سلامت دام ها دارد و می تواند در کاهش نفخ در آن ها و از بین بردن آن بسیار موثر باشد. این کار تا حدودی با کاهش تولید متان در فرایند هضم غذا انجام می شود.

افزایش تعدد گونه های گیاهی

زمین هایی که در حال حاضر زیر کشت گونه ای گیاهی هستند می توانند جای مناسبی برای کشت گونه های سازگار دیگر باشند. شاید شما تا به حال شاهد کشت گونه های گیاهی مختلف در کنار هم بوده باشید. این کار به خصوص در زمان پرورش گل ها در بستر های گل زیادی دیده می شود. اما می توان دیگر گیاهان را نیز به این صورت و در کنار هم کشت نمود تا بتوان تنوع بیشتری در گونه های کشت شده داشت.

بسیاری از این گونه های می توانند هر ساله ناپدید شوند و در سال بعد دوباره شروع به رشد از ریشه های خود و یا از بذرهای سال قبل بنمایند. در این جا می توان اهمیت ترکیبات مفید موجود در بخش های مختلف اسپرس را درک نمود. این گیاه می تواند نقش مهمی در بازسازی خاک و ایجاد تنوع گیاهی داشته باشد.

در باغ ها و زمین هایی که خاک ها، حاصلخیزی خود را تا حدی از دست داده اند، می توان با استفاده از اسپرس و تثبیت نیتروژن و جذب مواد معدنی از اعماق خاک موفق به ایجاد شرایطی بهتر برای رشد انواع گیاهان شد. امروزه ما شاهد هستیم که بسیاری از افراد فعال در این حوزه پرورش گیاهان، باعث از بین رفتن مناظر زیبا و کاهش زیادی درتنوع گونه های گیاهی، به دلیل از بین رفتن خاک و عدم توجه به کشت گونه هایی مانند اسپرس که می تواند نجات بخش زمین های آن ها باشد رو به رو هستند.

کشت بذر اسپرس

به طور معمول در بستر محل کشت خود برای مدت چهار سال و در مواردی بسیار بیشتر باقی می ماند. باید در محلی کاشته شود که از لحاظ اسیدی بودن و دیگر شرایط مناسب برای رشد این گیاه باشد. برای همین بستر مورد انتخاب برای کشت بذر اسپرس نباید عاری از زه کشی و یا دارای PH کمتر از ۶ باشد. اگر در خاک مقدار کمی ترکیبات گچی هم وجود داشته باشد گیاه توان رشد خواهد داشت. زمین های شنی، آهکی و همراه با سنگریزه نیز می توانند برای رشد آن انتخاب شوند.

به طور معمول بذر اسپرس را در اوریل می کارند ولی امکان کشت آن تا ماه اگوست و در فصل تابستان هم وجود دارد. به دلیل بزرگ بودن بذر ها بهتر است بذر بیشتری خریداری کنید. برای هر ۱۰ هزار متر مربع استفاده از حدود صد گرم بذر کافی می باشد. یکی از راحت ترین راه ها برای کشت این بذرها، کشت آن ها در زمین هایی می باشد که زیر کشت جو به صورت تنک هستند (با ۵۰ درصد نرخ نرمال). می توان بذر اسپرس را با بذرهای دیگر با هم کشت نمود.

بذرهای انتخاب شده باید از گونه هایی باشند که سایه آن ها در زمان رشد بر روی اسپرس قرار نگیرد. شبدرها و علف ها می توانند برای این منظور انتخاب شوند. از هر یک از این بذرها می توان تعداد کمی بذر را با بذرهای اسپرس به میزان مناسب مخلوط نمود. تیموتی یا دم گربه ای با نام انگلیسی (Timothy) یکی از گونه های قابل کشت با اسپرس است. این بذرها در زمان رشد می توانند گیاهانی به بار اورند که نقش محافظتی از یکدیگر دارند.

اسپرس می تواند با تثبیت نیتروژن به رشد دیگر گیاهان کمک کند و آن ها هم می توانند از به وجود امدن و رشد آفت  که امکان دارد به اسپرس آسیب بزنند جلوگیری کنند (مانند گسترش و رشد couch grass که به فارسی با نام های بید گیاه یا گیاه مرغ شناخته می شود). این می تواند بار بسیار بیشتری را برای برداشت در فصل چیدن علف ها به همراه داشته باشد.

کیفیت محصول برداشت شده نیز بیشتر می شود و می توان برای چند سال از این گونه ی گیاهی برای تغذیه دام ها استفاده نمود. البته این علف ها نیاز به حدود یک سال زمان برای رشد دارند و به طور معمول در سال اول نباید دام ها در آن ها چرا شوند. بهتر است بدون اجازه چرای دام روی علف ها، به آن ها اجازه داده شود تا زمستان را پشت سر بگذارند و یا فقط اجازه یک چرای سبک به دام ها داده شود.

تهیه و تنظیم

  • تهیه و تنظیم از هربال مارکت
  • انتشار این مقاله به هیچ وجه قانونی و انسانی نمی باشد.
  • عنوان مقاله: چرا اسپرس را به عنوان گیاهی مقدس می شناسند؟
  • پیچ اینستاگرامی ما را دنبال کنید
Avatar for مهدی قنبری
درباره مهدی قنبری

سلام خدمت همه فعالین حوزه گیاهان دارویی من مهدی قنبری کارشناسی ارشد گیاهان دارویی از دانشگاه تربیت مدرس تهران هستم. در مقطع کارشناسی از رشته باغبانی دانشگاه تبریز فارغ التحصیل شده ام. مدتی به عنوان مدیر مرکز خدمات تخصصی گیاهان دارویی فعالیت داشته ام و اکنون در زمینه بازاریابی و فروش و کشت و کار گیاهان دارویی فعالیت می کنم. مطمئنا تمام اطلاعات بدست آمده از تجارب مزرعه ای و بازاری خود را با قلم خود به اطلاع شما خواهم رساند امیدوارم که مورد پسندتان واقع گردد. منتظر نظرات سازنده شما برای بهبود وضعیت سایت هستیم. باتشکر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *