Loading...

کاشت بذر یونجه – چگونه می توان یونچه را پرورش داد؟

کاشت بذر یونجه - چگونه می توان یونچه را پرورش داد؟

یونجه یکی از گونه های گیاهی است که در همه ی نقاط دنیا کشت می شود. این گونه ی گیاهی که با نام های انگلیسی alfalfa و Lucerne نامیده می شود دارای نام علمی medicagi satvia می باشد. کشت آن در مناطق مختلفی از دنیا از انگلیس گرفته تا استرالیا، آمریکا، آفریقای جنوبی و آسیا رواج دارد. از آن به طور کلی برای تغذیه حیوانات استفاده می شود اما در کشاورزی نیز برای تغییر و ایجاد تنوع در کشت محصولات بسیار مفید واقع شده و به افزایش طول عمر مفید خاک کمک می کند.

این گونه ی گیاهی از زمان های بسیار قدیم برای انسان ها شناخته شده بود و گفته می شود که منشا آن بخش های مرکزی و جنوبی آسیا است. نشانه هایی وجود دارد که مشخص می کند یونجه برای اولین بار در ایران کشت شده است. پس از آن با ورود ایرانی ها به یونان باستان این گونه ی گیاهی حدود پانصد سال قبل از میلاد مسیح برای کشت به یونان برده شد. در نوشته های به جا مانده از آن دوران نام این گیاه ذکر شده است. در این نوشته ها طول عمر یونجه حدود ده سال پس از کشت بذر آن بر وارد شده است.

مشخصات یونجه

به طور معمول از یونجه برای تغذیه گاو، گوسفند و دیگر حیوانات اهلی استفاده می شود. برای این مقاصد یونجه را با استفاده از بذر آن کشت می نمایند. با کشت بذر می توان برای مدت حدود ۴ تا ۸ سال از برگ های آن برای تغذیه حیوانات استفاده کرد. این گیاه چند ساله می باشد. در مواردی دیده شده است که برای مدتی بیش از بیست سال زنده مانده است. این که یونجه چه مدتی عمر می کند وابسته به گونه ی آن و شرایطی است که در آن کشت شده است می باشد.

  • بیشتر بخوانید: نحوه کاشت بذر گیاه دارویی خلال دندان (Ammi Visnaga)

به طور معمول این گیاه کمتر از یک متر رشد می کند که میزان رشد آن نیز به نوع بذر و شرایط کشت وابسته است. هر چه شرایط کشت گیاه بهتر باشد توان رشد بیشتری را تا ارتفاع بالاتر دارد. اما به طور معمول ارتفاع رشد یونجه در حدود نیم متر می باشد. در این زمان دیگر به ارتفاع مناسب رسیده و برای برداشت آماده می باشد.

جالب است بدانید که گیاه دارای سیستم ریشه ای عمیق می باشد که گاهی می تواند برای چندین متر در زمین فرو رود. در مواردی ریشه های گیاه تا ۱۵ متر زیر زمین نفوذ می کنند تا بتوانند به آب موجود در لایه های پایین تر زمین دست پیدا کنند. اما در بیشتر موارد ریشه های گیاه تا دو متر زیر زمین نفوذ خواهند کرد. این ریشه های عمیق می تواند گیاه را در برابر خشکی نیز مقاوم کند.

فواید کشت یونجه

می توان یونجه را گونه ای گیاهی دانست که برای تغذیه ی حیوانات خانگی، یا برای پوشش زمین استفاده می شود. از یونجه به دلیل ویژگی های خاص آن به عنوان تقویت کننده خاک نیز استفاده می شود. این گیاه چند ساله بسیار مغذی است. یک منبع طبیعی از نیتروژن محسوب می شود و به همین دلایل است که برای غنی کردن خاک و جلوگیری از فرسایش آن بسیار مناسب است.

کاشت بذر یونجه - چگونه می توان یونچه را پرورش داد؟

سیستم ریشه های گسترده ی یونجه هم خاک و هم بخش های بالایی (برگ ها و ساقه های) گیاه را تغذیه می کند. کشت آن نیاز به تلاش فراوانی ندارد و به همین دلیل برای سال ها این گونه ی گیاهی نسلی پس از نسل دیگر در مناطق مختلف پرورش یافته است. شما هم به راحتی می توانید اقدام به کشت یونجه بنمایید. پرورش و کشت گیاه به راحتی در باغ یا زمین کشاورزی شما امکان دارد و می تواند حتی در صورت عدم استفاده برای تغذیه حیوانات برای حاصلخیز کردن خاک بسیار موثر باشد. در ادامه ما در مورد نحوه کشت یونجه نکاتی را برای شما بیان می کنیم.

گونه های یونجه

با توجه به گستردگی جغرافیایی کشت یونجه گونه های متنوعی از آن یافت می شود. این گونه ها با هم تفاوت هایی دارند برای همین پرورش دهنده ها همواره به دنبال بهترین بذر برای کشت هستند تا بهترین نتیجه را از رشد گیاه به دست اورند.

در این انتخاب مدت زمانی که گیاه در طول فصل سرد سال به خواب می رود، ارتفاع رشد، مقاومت در برابر بیماری ها، آفت ها و حشرات مزاحم، میزان تولید برگ، و کیفیت ساقه ها و برگ های تولیدی، از عوامل موثر و مهم برای انتخاب گونه مناسب بذر می باشند.

در سال های اخیر دانشمندان از روش های علمی برای دست یافتن به بهترین گونه های هیبریدی استفاده کرده اند. گونه های هیبریدی مختلفی نیز توسط شرکت های تولید بذر معرفی شده است. می توانید با جستجو در منابع علمی لیست هایی از انواع بذرهای یونجه را پیدا کنید که با توجه به ژنتیک و گونه های بذر برای آشنایی بیشتر علاقه مندان منتشر شده اند.

چگونه می توان یونجه را پرورش داد؟

یونجه تقریبا می تواند خود را با هر گونه خاکی در باغ یا در زمین های کشاورزی وفق دهد و به آسانی جوانه زده و رشد بنماید. توان تحمل شرایط آب و هوایی مختلف را دارد و در برابر خشکی نیز به خوبی مقاوم است. از خیس بودن بیش از حد بستر خود خوشش نمی آید. میزان بالای رطوبت می تواند به رشد بیماری ها در آن منجر شود. در زمین های کشاورزی با وجود زه کشی مناسب در خاک رطوبت زیاد باعث به وجود امدن این بیماری ها ایجاد نمی شود.

در زمان کشت یونجه، محلی را برای کاشتن بذر انتخاب کنید که در معرض تابش نور مستقیم آفتاب باشد. این مکان باید دارای خاک دارای زه کشی مناسب بوده و ph خاک بین ۶.۸ تا ۷.۵ باشد تا بتواند برای کشت یونجه بهترین شرایط را فراهم می کند. قبل از کشت یونجه باید محل کشت را تمیز نموده و خاک را نرم کنید. ذرات ناخالصی و یا هر گونه آشغال را دور بریزید. در زمینه تهیه بذر نیز مشکلی وجود ندارد. زیرا که امکان خرید بذر یونجه ی خالص از بیشتر فروشگاه های بذر وجود دارد.

کاشت بذر یونجه

برای کسانی که در شرایط آب و هوایی خنک تر زندگی می کنند، کشت یونجه می تواند در بهار صورت پذیرد. اما امکان انتخاب پاییز برای کشت یونجه نیز وجود دارد. در واقع بیشتر پرورش دهنده ها پاییز را برای کشت بذر انتخاب می کنند.

به دلیل این که یونجه به سرعت ریشه می دهد، نیاز به کشت بذر در عمق زیاد نیست. تنها قرار دادن بذر ها در عمق نیم اینچی کافی می باشد. باید بذرها را به طور یکنواخت روی زمین پخش کنید و یک پوشش نازک بر روی آن ایجاد نمایید.

  • بیشتر بخوانید: نحوه کاشت بذر سداب (Rue Seeds ,Ruta graveolens)

برای هر ۲۵ فوت مربع استفاده از حدود یک چهارم پوند بذر کافی خواهد بود. بین ردیف های کشت بذر یونجه نیز فاصله ای در حدود ۱۸ تا ۲۴ اینچ  ایجاد کنید.

شما باید پس از گذشت ۷ تا ۱۰ روز قادر به دیدن جوانه های گیاه باشید. همین که جوانه ها به ارتفاع ۶ تا ۱۲ اینچ رسیدند، آن ها را تنک کنید تا مشکلی در زمینه انبوه شدن گیاهان در محل کشت وجود نداشته باشد. البته در کشت انبوه نیازی به تنک کردن نمی باشد و بوته ها در کنار هم رشد خواهند نمود.

روش های کشت یونجه

امکان کشت بذر در ردیف های جدا گانه وجود دارد، اما در بسیاری از موارد یونجه را به طور انبوه در زمین های کشاورزی می کارند. کشت بذر یونجه در ردیف های جدا بیشتر برای باغ و در حالتی که در مساحت کوچکی قصد این پرورش گیاه را دارید مناسب است. در هر صورت عمق کشت بذر و زمان مورد نیاز برای جوانه زدن آن تفاوت چندانی نمی کند.

در زمین های کشاورزی یونجه بین ۳۰ تا ۹۰ سانتی متر رشد می کند و دارای انشعاب های زیادی می شود. با فراهم نمودن آب برای رشد گیاه و فراهم نمودن کود و مواد مغذی مورد نیاز آن می توانید به خوبی موفق به کشت و برداشت محصول مناسبی برای مدت چندین سال شوید.

محل مناسب برای کشت یونجه

یونجه برای رشد خود نیاز به مکانی دارد که در معرض نور آفتاب باشد. اگر چه شاید بتوان آن را در سایه نسبی هم پرورش داد، اما نباید انتظار رشد زیادی از گیاه داشت. در این حالت ساقه ها ضعیف بوده و توان تولید برگ های زیادی نخواهند داشت. زمین محل کشت نیز باید دارای زه کشی مناسب بوده و از لحاظ مواد مغذی برای رشد ریشه ها غنی باشد.

آب مورد نیاز یونجه

برای این که بتواند بهترین محصول را با برگ های نازک و لطیف بیشتر به بار آورد نیاز به آب دهی مداوم دارد. این آب دادن می تواند به صورت دوره ای انجام شود. در فصل گرم سال به دلیل رشد بیشر گیاه و گرم بودن هوا نیاز به آب بیشتری برای تغذیه ی گیاه می باشد. با سرد شدن هوا نیاز به آب کاهش یافته و در زمستان در صورت وجود بارش باران نیاز به آب دادن به گیاه وجود نخواهد داشت.

کاشت بذر یونجه - چگونه می توان یونچه را پرورش داد؟

اگر چه گیاه در برابر خشکی مقاوم است، اما در صورتی که آب کافی در اختیار آن قرارنگیرد نمی تواند رشد خوبی داشته باشد و برگ های زیادی به بار اورد. در صورتی که گیاه در شرایط خشک قرار گیرد، اگر چه زنده می ماند، اما رشد آن در فصل گرما در صورت عدم بارش باران متوقف می شود. برای از سر گیری رشد گیاه نیز نیاز به آب دادن دوباره و زمان می باشد تا ریشه ها بتوانند دوباره احیا شده و منجر به رشد ساقه های گیاه تا ارتفاع بالاتر شوند.

مواد مغذی برای رشد یونجه

اگر یونجه را برای تغذیه حیوانات خانگی پرورش می دهید، به دلیل برداشت مداوم نیاز به استفاده از مواد مغذی برای کمک به رشد بیشتر آن می باشد. برداشت چند باره در طول سال موجب کم شدن مواد غذایی در خاک شده و در صورتی که مواد مغذی به اندازه ی کافی در اختیار گیاه قرار نگیرد می تواند در سال های بعد افت رشد گیاه را به همراه داشته باشد. برای تغذیه ی گیاه، قبل از کشت بذر یونجه باید زمین را به خوبی با مواد مغذی آماده کرد.

به این منظور استفاده از مواد ارگانیک و کمپوست ها همراه با خاک و مخلوط کردن آن ها توصیه می شود. پس از آن نیز در طول فصل رشد گیاه، نیاز به تغذیه متناوب با آن با کودهای مناسب می باشد. کود مورد استفاده برای رشد یونجه باید دارای عناصری باشد که بتواند نیازمندی های گیاه را بر آورده کند. به عنوان مثال باید دارای گوگرد باشد تا بتواند به افزایش ازت کل و ترکیب آمینه های موجود در گیاه کمک کند.

این کودها می توانند گیاهی پر بارتر را به همراه داشته و میزان محصول برداشت شده در هکتار را تحت تاثیر قرار دهند. افزایش دوره های برداشت گیاه، در طول فصل رشد نیز از مزایای استفاده از کود برای تغذیه ریشه های گیاه می  باشد. فراهم نمودن کود و آب به اندازه ی کافی بهترین شرایط را برای برداشت بهترین محصول فراهم خواهد نمود.

برداشت یونجه

اگر یونجه را برای استفاده به منظور تغذیه ی حیوانات اهلی کاشته اید، بهتر است قبل از این که گل بدهد آن را برداشت کنید و مورد استفاده قرار دهید.  وقتی که یونجه به رشد کامل برسد هضم آن برای حیوانات سخت تر می شود. برداشت در مراحل اولیه ی گل دهی گیاه می تواند به شما این اطمینان را بدهد که بیشترین میزان مواد مغذی بهینه در گیاه برای این حیوانات وجود دارد. بیشتر این مواد مغذی به طور معمول در برگ های گیاه پیدا می شود.

اگر قصد کشت یونجه برای استفاده به منظور تغذیه ی حیوانات خانگی خود را ندارید، به آن اجازه بدهید تا گل های بنفش خود را به بار آورد، در این زمان به سادگی امکان هرس کردن و قطع آن تا نزدیکی زمین وجود دارد. می توانید از یونجه به عنوان یک کود سبز استفاده کنید. این کود می تواند در ادامه برای تغذیه ی خاک و غنی کردن آن مورد استفاده قرار گیرد. هم چنین می تواند فعالیت های میکروبی را تحریک کرده و منجر به بهبود شرایط موجود در خاک شود.

برای همین با برداشت آن در باغ خود می توانید انواع گونه های گیاهی موجود در باغ را تغذیه کنید و یا از آن به عنوان مالچ استفاده نمایید. در زمانی که باران می بارد یونجه ها را برداشت نکنید، زیرا که می تواند به محصول آسیب برساند. شرایط بارانی می تواند برای گیاه با افزایش آفت ها مشکل ساز شده و منجر به گسترش بیماری های قارچی در گیاه شود.

یک یونجه ی خوب برای برداشت باید دارای برگ های زیادی بوده که به رنگ سبز روشن و نازک بوده و دارای بویی دلنشین باشند. ساقه های یونجه در صورت تغذیه ی بهینه ی ان در زمان برداشت منعطف می باشند. اگر یونجه را در باغ خود کاشته اید و می خواهید محصول دیگری بکارید، با برداشت یونجه نیاز به زیر و رو کردن زمین قبل از کشت گونه های دیگر در فصل آینده می باشد.

کاشت بذر یونجه - چگونه می توان یونچه را پرورش داد؟

می توان یونجه را برای چند بار در طول سال برداشت نمود. یونجه بیشتر در فصل گرم سال برداشت  می شود و بیشترین رشد خود را نیز در این دوره خواهد داشت. با سرد شدن هوا سرعت رشد یونجه نیز کاهش می یابد و با فرا رسیدن زمستان و یخ زدن زمین رشد یونجه نیز متوقف می شود. به طور معمول یونجه در برابر سرما زدگی مقاوم است و می تواند در سال بعد دوباره به رشد خود ادامه دهد.

در صورتی که دوره رشد گیاه به اندازه ی کافی طولانی بوده و گیاه در بهترین شرایط قرار داشته باشد می توان برای دوره های بیشتری موفق به برداشت آن شد. دیده شده است که در این شرایط تا ۱۳ بار در هر سال پرورش دهنده ها موفق به برداشت یونجه شده اند. باید به نکات گفته شده در رشد یونجه توجه نمود تا بتوان بهترین نتیجه را در زمان برداشت آن به دست اورد.

برداشت بذر یونجه

اگر چه به طور معمول از برگ ها و ساقه های یونجه برای تغذیه حیوانات استفاده می شود، اما بذرهای یونجه نیز برای کشت در دوره های بعد نیاز بوده و باید برداشت شوند. به طور معمول پرورش دهنده ها اجازه تشکیل بذر را به گیاه نمی دهند. اما در پایان دوره رشد، و پس از چند سال، در زمانی که عمر مفید گیاه به پایان رسیده است، به گیاه اجازه رشد بیشتر می دهند تا این که بتواند گل بدهد. در ادامه این گل ها تبدیل به بذر می شوند. با رسیده شدن بذرها می توان گیاه را برداشت نمود و پس از خشک شدن آن بذرهای گیاه را جدا نموده و برای کشت یونجه در فصل بعد مورد استفاده قرار داد.

میزان تولید یونجه در دنیا

یونجه یکی از گونه های گیاهی بوده است که بیشترین تولید را در بین بسیاری از گیاهان در دنیا داشته است. تولید سالانه آن در دنیا در حدود چند صد میلیون تن در سال است. مساحت زیر کشت این محصول در دنیا نیز بیش از میلیون ها هکتار است. آمریکای شمالی بزرگ ترین تولید کننده یونجه در دنیا است. پس از آن هم اروپا و آفریقای جنوبی از بزرگ ترین تولید کننده های این گونه ی گیاهی هستند.

خواص یونجه

برگ های سبز یونجه سرشار از انواع ریز مغذی ها می باشد. اگر چه می توان در بخش های دیگر گیاه نیز شاهد این مواد مغذی بود، اما در برگ ها این مواد در بیشترین مقدار خود قرار دارند. این برگ ها برای حیوانات اهلی بسیار لذیذ بوده و به خوبی آن ها را می خورند. یونجه دارای مقدار قابل توجهی پروتئین می باشد. میزان پروتئین موجود در گیاه در حدود چند درصد وزن آن براورد شده است. علاوه بر آن دارای میزان زیادی املاح و مواد معدنی می باشد که آن ها هم حدود چند درصد وزن گیاه را تشکیل می دهند.

از لحاظ دارا بودن ویتامین ها نیز بسیار غنی می باشد و می توان در آن ویتامین های A, D E  و K را یافت. هر یک از این ویتامین ها تاثیر فراوانی بر رشد و افزایش بهره وری در پرورش حیوانات اهلی دارند. به همین دلیل یونجه را غذایی کامل برای تغذیه حیوانات می دانند. با توجه به خواصی که یونجه دارد استفاده از آن برای انسان ها نیز توسط عده ای در کاربردهای خاص توصیه شده است. در طب سنتی برای رفع تعدادی از مشکلات و اختلالات جسمی استفاده از آن توصیه شده است اما بسیاری ترجیح می دهند تا برای مصارف دارویی از دیگر گونه های گیاهی استفاده نمایند.

آفت ها و بیماری های یونجه

یونجه تعداد کمی آفت و بیماری دارد اما در این میان سوسه یا شپشه می تواند یک مشکل جدی برای گیاه باشد. هم چنین کرم های ساقه، می توانند ساقه ها را خورده و گیاه را ضعیف کنند. شته ها نیز می توانند در رشد گیاه مشکلات فراوانی به وجود آورند. حشراتی که برگ های گیاه را می خورند نیز برگ ها خورده و کیفیت محصول را تحت تاثیر قرار می دهند.

کاشت بذر یونجه - چگونه می توان یونچه را پرورش داد؟

این آفت ها نه تنها کیفیت محصول را تحت تاثیر قرار می دهند که میزان مصرف آن توسط حیوانات را کاهش می دهند. با توجه به این که در محیط هایی که از آبیاری سنتی برای فراهم نمودن آب مورد نیاز ریشه های گیاه استفاده می شود، این آفت ها می توانند در طول سال رشد گیاه را تحت تاثیر قرار داده و آن را تنک کنند، لزوم کنترل ان ها حس می شود.

در صورت عدم کنترل می توان دید که در محیط های مرطوب یونجه پس از دو تا سه سال تنک شده و نیاز به کشت مجدد گیاه در مکان دیگری می باشد. باکتری ها نیز برای یونجه در مواردی مشکل ساز هستند. به خصوص انواع خاصی از باکتری ها در خاک به وجود امده و منجر به رشد بیماری ها و پلاسیده شدن ریشه ها می شوند و از عوامل از بین رفتن گیاه و تنک شدن آن می باشند.

تهیه و تنظیم

  • تهیه و تنظیم از هربال مارکت
  • انتشار این مقاله به هیچ وجه قانونی و انسانی نمی باشد.
  • عنوان مقاله:کاشت بذر یونجه – چگونه می توان یونچه را پرورش داد؟
  • پیچ اینستاگرامی ما را دنبال کنید
Avatar for مهدی قنبری
درباره مهدی قنبری

سلام خدمت همه فعالین حوزه گیاهان دارویی من مهدی قنبری کارشناسی ارشد گیاهان دارویی از دانشگاه تربیت مدرس تهران هستم. در مقطع کارشناسی از رشته باغبانی دانشگاه تبریز فارغ التحصیل شده ام. مدتی به عنوان مدیر مرکز خدمات تخصصی گیاهان دارویی فعالیت داشته ام و اکنون در زمینه بازاریابی و فروش و کشت و کار گیاهان دارویی فعالیت می کنم. مطمئنا تمام اطلاعات بدست آمده از تجارب مزرعه ای و بازاری خود را با قلم خود به اطلاع شما خواهم رساند امیدوارم که مورد پسندتان واقع گردد. منتظر نظرات سازنده شما برای بهبود وضعیت سایت هستیم. باتشکر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *